Pod koniec swojego bardzo d\u0142ugiego or\u0119dzia o stanie Unii w 2021 r. przewodnicz\u0105ca Komisji Ursula von der Leyen og\u0142osi\u0142a wniosek dotycz\u0105cy rozporz\u0105dzenia ustanawiaj\u0105cego wsp\u00f3lne ramy dla us\u0142ug medialnych na rynku wewn\u0119trznym.<\/p>\n
Twierdzi\u0142a, \u017ce „dziennikarze s\u0105 celem atak\u00f3w po prostu za wykonywanie swojej pracy”; aby uzasadni\u0107 takie stwierdzenie, poda\u0142a trzy przyk\u0142ady: Daphn\u00e9 Caruana Galizia, kt\u00f3ra zosta\u0142a zamordowana po ujawnieniu korupcji socjalistycznego rz\u0105du Malty w 2017 r.; J\u00e1n Kuciak, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 zabity po u\u015bwiadomieniu opinii publicznej korupcji socjalistycznego rz\u0105du na S\u0142owacji w 2018 r.; oraz Peter de Vries, kt\u00f3ry zosta\u0142 zamordowany w 2021 r., aby powstrzyma\u0107 go od podania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych maroka\u0144skiej mafii w Holandii.<\/p>\n
Informacja jako dobro publiczne, tworzenie przejrzysto\u015bci, zachowanie niezale\u017cno\u015bci i naszego prawa do bycia informowanym przez ludzi takich jak oni wymaga, wed\u0142ug pani Von der Leyen, powstrzymania tych, kt\u00f3rzy zagra\u017caj\u0105 wolno\u015bci medi\u00f3w. Firmy medialne nie mog\u0105 by\u0107 traktowane jak kolejny biznes, poniewa\u017c „obrona wolno\u015bci medi\u00f3w oznacza obron\u0119 demokracji”.<\/p>\n
Wniosek ma rzekomo na celu zniesienie barier w sposobie funkcjonowania wewn\u0119trznego rynku medi\u00f3w oraz promowanie pluralizmu i niezale\u017cno\u015bci na tym rynku.<\/p>\n
Jednak 3 lutego 2023 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyda\u0142 opini\u0119, w kt\u00f3rej stwierdzi\u0142, \u017ce proponowane rozporz\u0105dzenie wykracza poza kompetencje przyznane UE i narusza zasad\u0119 pomocniczo\u015bci.<\/p>\n
Zgodnie z polskim ustawodawstwem, krajowy porz\u0105dek prawny zawiera ju\u017c szczeg\u00f3\u0142owe przepisy dotycz\u0105ce (i) powo\u0142ywanie prezesa zarz\u0105du i cz\u0142onk\u00f3w rady zarz\u0105dzaj\u0105cej dostawc\u00f3w medi\u00f3w publicznych, (ii) ustanowienie przepis\u00f3w materialnych i proceduralnych zapewniaj\u0105cych ocen\u0119 koncentracji na rynku medi\u00f3w, (iii) przyznawanie \u015brodk\u00f3w publicznych dostawcom us\u0142ug medialnych zgodnie z przejrzystymi, obiektywnymi, proporcjonalnymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami i procedurami, oraz (iv) raportowanie przez w\u0142adze publiczne wydatk\u00f3w na reklam\u0119 przydzielonych dostawcom us\u0142ug medialnych.<\/p>\n
Uzasadnienie Komisji do wniosku nie wykazuje, w jaki spos\u00f3b te przepisy krajowe lub przepisy innych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich s\u0105 niewystarczaj\u0105ce do osi\u0105gni\u0119cia ich cel\u00f3w. Korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z przyj\u0119cia proponowanego rozporz\u0105dzenia r\u00f3wnie\u017c nie zosta\u0142y dostatecznie okre\u015blone.<\/p>\n
Polska ni\u017csza izba parlamentu argumentuje ponadto, \u017ce wskazana podstawa prawna wniosku (art. 114 TFUE) nie mo\u017ce by\u0107 uznana za w\u0142a\u015bciw\u0105, poniewa\u017c proponowane rozporz\u0105dzenie reguluje kwestie kulturowe, takie jak tre\u015bci medialne, w tym wiadomo\u015bci, w przypadku kt\u00f3rych Unia ma jedynie kompetencje do prowadzenia dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu wspieranie, koordynowanie lub uzupe\u0142nianie dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. W rezultacie dyrektywa mog\u0142aby by\u0107 odpowiednia do celu, ale nie rozporz\u0105dzenie.<\/p>\n
Z drugiej strony, polska w\u0142adza wykonawcza zasygnalizowa\u0142a mo\u017cliwe cz\u0119\u015bciowe poparcie dla proponowanego rozporz\u0105dzenia, cho\u0107 wyrazi\u0142a podobne zastrze\u017cenia dotycz\u0105ce pomocniczo\u015bci i podstawy prawnej, kt\u00f3re maj\u0105 zosta\u0107 wyja\u015bnione przez s\u0142u\u017cby prawne Rady.<\/p>\n
Parlament Polski nie by\u0142 jedynym, kt\u00f3ry sprzeciwi\u0142 si\u0119 propozycji Von der Leyen. Dania, Francja, Niemcy i W\u0119gry wyrazi\u0142y podobne zastrze\u017cenia.<\/p>\n