W Pary\u017cu intelektuali\u015bci s\u0105 traktowani powa\u017cnie. We francuskiej telewizji cz\u0119sto odbywaj\u0105 si\u0119 d\u0142ugie i o\u017cywione debaty na temat idei. Ksi\u0105\u017cki czasami staj\u0105 si\u0119 sensacj\u0105. Francuzi nie powiedzieliby tego beztrosko jak Anglicy: Czym jest umys\u0142? Nie ma znaczenia. Czym jest materia? Niewa\u017cne. Kiedy dorasta\u0142em w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, najs\u0142ynniejszymi paryskimi intelektualistami by\u0142a para pisarzy Jean-Paul Sartre i Simone de Beauvoir. Bywali w Caf\u00e9 de Flore na lewym brzegu Sekwany i byli g\u0142\u0119boko wrogo nastawieni do Zachodu, cho\u0107 obaj, jako egzystencjali\u015bci, promowali wyra\u017canie siebie, kt\u00f3rego odmawiano jednostkom w krajach komunistycznych. Wraz z ich odej\u015bciem najbardziej znanym intelektualnym celebryt\u0105 Pary\u017ca sta\u0142 si\u0119 Michel Foucault, kt\u00f3ry wyk\u0142ada\u0142 w presti\u017cowym Coll\u00e8ge de France, pot\u0119piaj\u0105c wszelkie hierarchie, niezale\u017cnie od tego, jak u\u017cyteczne mog\u0105 by\u0107, i przyjmuj\u0105c r\u00f3\u017cne lewicowe cele.<\/p>\n
Ci trzej paryscy luminarze kierowali si\u0119 jednak mniej rozumem ni\u017c pasj\u0105, a nawet \u017c\u0105dz\u0105. Sartre i Beauvoir, kt\u00f3rzy sami byli w otwartym zwi\u0105zku, wykorzystali swoj\u0105 wywy\u017cszon\u0105 pozycj\u0119 w kr\u0119gach intelektualnych, aby wykorzysta\u0107 wra\u017cliwych m\u0142odych ludzi. Bianca Bienenfeld by\u0142a siedemnastoletni\u0105 uczennic\u0105 francuskiego lyc\u00e9e<\/em> (gimnazjum, liceum), kiedy zosta\u0142a uwiedziona przez swoj\u0105 nauczycielk\u0119 Beauvoir, kt\u00f3ra nast\u0119pnie przekaza\u0142a j\u0105 Sartre’owi, a ostatecznie porzucili j\u0105, jak opisuje we wspomnieniach, Oczywi\u015bcie powa\u017cna debata z tymi intelektualistami powinna skupia\u0107 si\u0119 na ich ideach i argumentach, a nie na ich osobistych preferencjach i \u017cyciu prywatnym. Raymond Aron podda\u0142 francuski lewicyzm wnikliwej krytyce w ksi\u0105\u017cce Dzi\u015b prawdopodobnie najbardziej znanym paryskim luminarzem jest ekonomista Thomas Piketty, autor bestsellera pt. Kiedy przeczyta\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 Piketty’ego, stwierdzi\u0142em, \u017ce te twierdzenia s\u0105 zaskakuj\u0105ce: Powie\u015b\u0107 Balzaca mo\u017cna odczyta\u0107 zupe\u0142nie inaczej. Przekona\u0142em ameryka\u0144sk\u0105 fundacj\u0119 Liberty Fund<\/a> z Indianapolis do zorganizowania w Pary\u017cu kolokwium na temat Balzaca i kapitalizmu w dniach 28-31 pa\u017adziernika 2021 roku. Odby\u0142 si\u0119 on w Hilton Opera, ale w noc poprzedzaj\u0105c\u0105 jego rozpocz\u0119cie poszed\u0142em z przyjacielem do jednej z najlepszych restauracji w Pary\u017cu, L’Ambroisie<\/a> na Place des Vosges, restauracji z trzema gwiazdkami Michelin. Jedzenie by\u0142o wy\u015bmienite, bardzo francuskie, a wina do niego pasowa\u0142y. Ku mojemu rozbawieniu kelnerzy byli tak samo aroganccy jak intelektuali\u015bci na Lewym Brzegu.<\/p>\n W o\u017cywionej dyskusji podczas kolokwium w ci\u0105gu kilku nast\u0119pnych dni, inni uczestnicy i ja zwr\u00f3cili\u015bmy uwag\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wni bohaterowie powie\u015bci Balzaca s\u0105 w niewoli swoich pasji, a nie pieni\u0119dzy, chyba \u017ce jako \u015brodka. Stary Goriot przekaza\u0142 prawie ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek dw\u00f3m niewdzi\u0119cznym c\u00f3rkom i \u017cyje skromnie w pensjonacie. Jedna z jego c\u00f3rek desperacko potrzebuje pieni\u0119dzy, aby sp\u0142aci\u0107 hazardowe d\u0142ugi swojego kochanka. Druga c\u00f3rka widzia\u0142a, jak jej m\u0105\u017c wykorzystuje jej posag do spekulacji, bez pewno\u015bci, \u017ce jego warto\u015b\u0107 zostanie utrzymana lub zwi\u0119kszona. Inny mieszkaniec pensjonatu, Vautrin<\/a>, okazuje si\u0119 by\u0107 zbieg\u0142ym wi\u0119\u017aniem, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za zbrodni\u0119, kt\u00f3rej nie pope\u0142ni\u0142, poniewa\u017c nami\u0119tnie kocha\u0142 prawdziwego sprawc\u0119. Tak wi\u0119c powie\u015b\u0107 jest tak naprawd\u0119 o krucho\u015bci kapita\u0142u<\/a> i s\u0142abo\u015bci istot ludzkich. Nie s\u0105 skorumpowani przez pieni\u0105dze, ale raczej przez pasje<\/a>, kt\u00f3rych nie mog\u0105 ca\u0142kowicie kontrolowa\u0107. Rzeczywi\u015bcie, Balzac obala Piketty’ego.<\/p>\n<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dziennik europejski: Pary\u017c, pa\u017adziernik 2021 r. W Pary\u017cu intelektuali\u015bci s\u0105 traktowani powa\u017cnie. We francuskiej telewizji cz\u0119sto odbywaj\u0105 si\u0119 d\u0142ugie i o\u017cywione debaty na temat idei. Ksi\u0105\u017cki czasami staj\u0105 si\u0119 sensacj\u0105. Francuzi nie powiedzieliby tego beztrosko jak Anglicy: Czym jest umys\u0142? Nie ma znaczenia. Czym jest materia? Niewa\u017cne. Kiedy dorasta\u0142em w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, najs\u0142ynniejszymi paryskimi intelektualistami […]<\/p>\n","protected":false},"author":39,"featured_media":14752,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[882,926,925,912,914],"editorial-positions":[],"regions":[361],"types":[455],"class_list":["post-14841","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","tag-france","tag-intellectuals","tag-piketty","tag-socialism","tag-woke","regions-western-europe-pl","types-opinion-pl"],"yoast_head":"\n
\n Haniebny romans<\/em>
\n<\/a>. Natalie Sorokin r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a siedemna\u015bcie lat, kiedy by\u0142a uczennic\u0105 Beauvoir i zosta\u0142a przez ni\u0105 uwiedziona. Jej matka poskar\u017cy\u0142a si\u0119 w\u0142adzom, a Beauvoir straci\u0142a prac\u0119 i zawieszono jej licencj\u0119 nauczycielsk\u0105. M\u0142oda aktorka Olga Kosakiewicz mia\u0142a romanse zar\u00f3wno z Sartre’em, jak i Beauvoir, a p\u00f3\u017aniej powiedzia\u0142a, podobnie jak Bienenfeld i Sorokin, \u017ce para pozostawi\u0142a g\u0142\u0119bokie emocjonalne blizny. Kiedy Foucault kr\u00f3tko naucza\u0142 filozofii w Tunezji, podobno<\/a> wykorzystywa\u0142 bardzo m\u0142odych arabskich ch\u0142opc\u00f3w, rozpaczliwie biednych i gotowych przyj\u0105\u0107 jego dary. Jego obro\u0144cy gniewnie ripostuj\u0105, \u017ce jego partnerki seksualne w Tunezji mog\u0142y by\u0107 starsze ni\u017c domniemane siedemna\u015bcie lub osiemna\u015bcie lat. W ich oczach wydaje si\u0119 to robi\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119.<\/p>
\n Opium intelektualist\u00f3w<\/em>
\n<\/a> (1957) i
\n Historia i <\/em>
\n Dialektyka przemocy<\/em>
\n<\/a> (1975). Sir Roger Scruton przenikliwie przeanalizowa\u0142 dzie\u0142a zar\u00f3wno Sartre’a, jak i Foucaulta w swojej ksi\u0105\u017cce
\n Fools, Frauds, and Firebrands<\/em>
\n<\/a> (2017). Niemniej jednak istotne jest pytanie, dlaczego Sartre, Beauvoir i Foucault nie zostali w wi\u0119kszym stopniu dotkni\u0119ci przez obecn\u0105 i pot\u0119\u017cn\u0105 „kultur\u0119 anulowania”, pomimo wykorzystywania przez nich bezbronnych nastolatk\u00f3w. Przychodzi mi do g\u0142owy co najmniej jedna odpowied\u017a: Byli oni antyestablishmentowymi intelektualistami lewicy, podczas gdy zwolennicy „anulowania kultury” szukaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie cel\u00f3w establishmentu.<\/p>\nNiech\u0119\u0107 do bogatych<\/h3>\n
\n Kapita\u0142 w XXI wieku<\/em>
\n<\/a>kt\u00f3rego tytu\u0142 jest bezpo\u015brednim nawi\u0105zaniem do Kapita\u0142u<\/em> Karola Marksa. Rzeczywi\u015bcie, ksi\u0105\u017cka ta, pot\u0119\u017cne tomiszcze, mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cana za zaktualizowan\u0105 wersj\u0119 ksi\u0105\u017cki Marksa. Znikn\u0119\u0142o proroctwo o nieuchronnym upadku kapitalizmu, ale pozosta\u0142a niech\u0119\u0107 do bogatych. Piketty wielokrotnie cytuje innego s\u0142ynnego pary\u017canina, Honor\u00e9 de Balzaca, kt\u00f3rego s\u0142ynna powie\u015b\u0107 P\u00e8re Goriot<\/em><\/a> rozgrywa si\u0119 w Pary\u017cu w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy w latach 1819-1820. Piketty twierdzi, \u017ce historia ta ilustruje, jakiego rodzaju spo\u0142ecze\u0144stwo jest rozwijane przez kapitalizm XXI wieku, w kt\u00f3rym bogaci staj\u0105 si\u0119 coraz bogatsi, a bogactwo uparcie trzyma si\u0119 niekt\u00f3rych rodzin. Wed\u0142ug niego francuski dziewi\u0119tnastowieczny powie\u015bciopisarz „przedstawi\u0142 skutki nier\u00f3wno\u015bci z prawdziwo\u015bci\u0105 i si\u0142\u0105 sugestii, kt\u00f3rej nie mo\u017ce dor\u00f3wna\u0107 \u017cadna analiza statystyczna ani teoretyczna”. Piketty twierdzi, \u017ce „odziedziczone bogactwo jest bliskie bycia tak decyduj\u0105cym na pocz\u0105tku XXI wieku, jak by\u0142o w epoce P\u00e8re Goriot Balzaca” i \u017ce powie\u015b\u0107 ta ujawnia „cynizm spo\u0142ecze\u0144stwa ca\u0142kowicie skorumpowanego przez pieni\u0105dze”.<\/p>\nKrucho\u015b\u0107 bogactwa<\/h3>\n