{"id":27248,"date":"2024-05-20T11:00:52","date_gmt":"2024-05-20T11:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.theconservative.online\/sprawiedliwi-i-milosierni"},"modified":"2024-05-20T11:00:52","modified_gmt":"2024-05-20T11:00:52","slug":"sprawiedliwi-i-milosierni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni","title":{"rendered":"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni"},"content":{"rendered":"<h2>Tragiczna historia z Polski<\/h2>\n<h3>Markowa 24 marca 1944 r.<\/h3>\n<p>Kr\u00f3tko po p\u00f3\u0142nocy 24 marca 1944 r. dziewi\u0119ciu niemieckich i polskich policjant\u00f3w wraz z kilkoma polskimi pomocnikami opu\u015bci\u0142o \u0141a\u0144cut, miasto na Podkarpaciu, kt\u00f3re przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 nale\u017ca\u0142o do Imperium Habsburg\u00f3w, a nast\u0119pnie by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 Polski, ale we wrze\u015bniu 1939 r. zosta\u0142o zaj\u0119te przez nazistowskie Niemcy. Przed wschodem s\u0142o\u0144ca ich wozy konne dotar\u0142y do ma\u0142ej wioski Markowa. Nazi\u015bci otrzymali informacj\u0119, \u017ce J\u00f3zef Ulma, ch\u0142op mieszkaj\u0105cy z \u017con\u0105 i sze\u015bciorgiem dzieci w cha\u0142upie pod Markow\u0105, ukrywa o\u015bmioro \u017byd\u00f3w. Od 1941 r. nazi\u015bci starali si\u0119 eksterminowa\u0107 wszystkich \u017byd\u00f3w w Polsce (i nie tylko), a cz\u0119\u015b\u0107 z nich zabili ju\u017c w pierwszych dw\u00f3ch latach okupacji. Schwytanych rozstrzeliwano na miejscu lub wysy\u0142ano do oboz\u00f3w zag\u0142ady, ale niekt\u00f3rym \u017bydom uda\u0142o si\u0119 z polsk\u0105 pomoc\u0105 ukry\u0107, w tym tym, kt\u00f3rych obecnie chroni rodzina Ulm\u00f3w. Nazi\u015bci og\u0142osili jednak, \u017ce ka\u017cdy Polak ukrywaj\u0105cy \u017byda zostanie rozstrzelany. \u017bydami ukrywaj\u0105cymi si\u0119 w chacie Ulmy byli Saul Goldman i jego czterej synowie: Baruch, Mechel, Joachim i Mojzesz, a tak\u017ce troje krewnych Goldman\u00f3w: Golda Gr\u00fcnfeld, Lea Didner i jej c\u00f3reczka Reszla.<\/p>\n<p>Pi\u0119ciu niemieckich i czterech polskich policjant\u00f3w zostawi\u0142o wozy i ich kierowc\u00f3w w pewnej odleg\u0142o\u015bci od chaty Ulmy i spokojnie podesz\u0142o do domu. Najpierw zabili trzech \u017byd\u00f3w we \u015bnie, dw\u00f3ch braci Goldman\u00f3w i Gold\u0119 Gr\u00fcnfeld. Nast\u0119pnie wezwali na miejsce polskich wo\u017anic\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c im, \u017ce musz\u0105 by\u0107 \u015bwiadkami kary wymierzonej ka\u017cdemu Polakowi pomagaj\u0105cemu \u017bydom. Pozosta\u0142ych pi\u0119ciu \u017byd\u00f3w zosta\u0142o zastrzelonych jeden po drugim, najpierw jeden z braci Goldman\u00f3w, potem Lea Didner i jej ma\u0142a c\u00f3reczka, nast\u0119pnie czwarty brat Goldman, a na ko\u0144cu stary ojciec, Saul. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej J\u00f3zef i jego \u017cona Wiktoria zostali zastrzeleni przed cha\u0142up\u0105. &#8222;Podczas egzekucji s\u0142ycha\u0107 by\u0142o straszne krzyki, p\u0142acz i wo\u0142anie dzieci za rodzicami, kt\u00f3rzy ju\u017c zostali zabici&#8221; &#8211; powiedzia\u0142 p\u00f3\u017aniej jeden z polskich wo\u017anic\u00f3w.<\/p><div class='related_content'><span>RELATED<\/span><ul><li><a href='https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wloska-suwerennosc-cyfrowa-jak-zamienic-zaleznosc-w-szanse'>W\u0142oska suwerenno\u015b\u0107 cyfrowa: jak zamieni\u0107 zale\u017cno\u015b\u0107 w szans\u0119<\/li><\/a><li><a href='https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/heroizm-ofiara-i-pamiec'>Heroizm, ofiara i pami\u0119\u0107<\/li><\/a><li><a href='https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/powstanie-panstw-czlonkowskich-przeciwko-nadmiernej-centralizacji-sektora-energetycznego'>Powstanie pa\u0144stw cz\u0142onkowskich przeciwko nadmiernej centralizacji sektora energetycznego<\/li><\/a><\/ul><\/div>\n<h3>Nienarodzone dziecko walczy na pr\u00f3\u017cno<\/h3>\n<p>Niemieccy policjanci zastanawiali si\u0119, co zrobi\u0107 z sz\u00f3stk\u0105 p\u0142acz\u0105cych dzieci Ulmy: o\u015bmioletni\u0105 Stanis\u0142aw\u0105, siedmioletni\u0105 Barbar\u0105, sze\u015bcioletnim W\u0142adys\u0142awem, czteroletnim Franciszkiem, trzyletnim Antonim i dwuletni\u0105 Mari\u0105. Po naradzie ze swoimi lud\u017ami, porucznik Eilert Dieken zdecydowa\u0142, \u017ce wszyscy powinni zosta\u0107 rozstrzelani. Jeden z jego ludzi, Josef Kokott, zastrzeli\u0142 kilku z nich, po czym krzykn\u0105\u0142 do polskich wo\u017anic\u00f3w: &#8222;Zobaczcie, jak gin\u0105 polskie \u015bwinie za ukrywanie \u017byd\u00f3w!&#8221;. Teraz w\u00f3jt Markowej, Teofil Kielar, wykonuj\u0105c rozkaz Niemc\u00f3w, przyby\u0142 z kilkoma lud\u017ami, kt\u00f3rzy mieli pochowa\u0107 rozstrzelanych. Kiedy zapyta\u0142, dlaczego konieczne by\u0142o zabicie dzieci Ulmy, odpowied\u017a brzmia\u0142a: &#8222;Aby nie mieli dalszych problem\u00f3w&#8221;. Wci\u0105\u017c by\u0142o ciemno. Ludzie Kielara otrzymali rozkaz przeszukania cia\u0142 w poszukiwaniu kosztowno\u015bci, a Niemcy pilnowali ich, machaj\u0105c latark\u0105. Na piersi Goldy Gr\u00fcnberg znale\u017ali pude\u0142ko ze z\u0142otymi klejnotami. Nast\u0119pnie zacz\u0119li pl\u0105drowa\u0107 dom i gospodarstwo oraz zdobyli dwa dodatkowe wozy z Markowej, na kt\u00f3rych umie\u015bcili \u0142upy. Ludzie Kielara otrzymali rozkaz wykopania wielkiej dziury w ziemi na cia\u0142a. Jeden z nich zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do niemieckiego policjanta z pro\u015bb\u0105 o pozwolenie na oddzielne pochowanie Polak\u00f3w-katolik\u00f3w i \u017byd\u00f3w. Rozw\u015bcieczony Niemiec strzeli\u0142 do niego, przebijaj\u0105c trzymane przez niego wiadro. Ostatecznie jednak Niemcy zgodzili si\u0119 na wykopanie dw\u00f3ch grob\u00f3w, jednego dla rodziny Ulm\u00f3w, drugiego dla rodziny Goldman\u00f3w. Nast\u0119pnie Niemcy kazali Polakom z Markowej przynie\u015b\u0107 na miejsce w\u00f3dk\u0119, po czym zacz\u0119li pi\u0107.<\/p>\n<p>Niemieccy i polscy policjanci opu\u015bcili Markow\u0105 na wozach wype\u0142nionych \u0142upami. Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej niekt\u00f3rzy przyjaciele i krewni rodziny Ulma potajemnie otworzyli ich gr\u00f3b w nocy, w\u0142o\u017cyli cia\u0142a do trumien i ponownie je pochowali. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest o jednego cz\u0142onka rodziny wi\u0119cej, ni\u017c si\u0119 spodziewali, jak wspomina jeden z nich. Widzia\u0142 g\u0142\u00f3wk\u0119 i klatk\u0119 piersiow\u0105 niemowl\u0119cia mi\u0119dzy nogami Wictorii Ulmy. By\u0142a w \u00f3smym miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy i urodzi\u0142a przed egzekucj\u0105. Najm\u0142odszy Ulma, uwi\u0119ziony w \u0142onie martwej matki, na pr\u00f3\u017cno walczy\u0142 o przetrwanie. W styczniu 1945 r., zaledwie dziesi\u0119\u0107 miesi\u0119cy po mordach, Niemcy zostali wyparci z Markowej przez sowieck\u0105 Armi\u0119 Czerwon\u0105. Cia\u0142a rodziny Ulm\u00f3w zosta\u0142y przeniesione na miejscowy cmentarz. P\u00f3\u017aniej cia\u0142a rodziny Goldman\u00f3w zosta\u0142y ekshumowane i ponownie pochowane na cmentarzu ofiar nazizmu.<\/p>\n<h3>Najgorsze i najlepsze<\/h3>\n<p>Natkn\u0105\u0142em si\u0119 na t\u0119 tragiczn\u0105 histori\u0119 w ksi\u0105\u017cce wydanej niedawno przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej w Warszawie,  <em>Sprawiedliwi i mi\u0142osierni. Ratowanie \u017byd\u00f3w przez Polak\u00f3w i tragiczna historia  <\/em><em>Konsekwencje dla rodziny Ulm\u00f3w z Markowej<\/em>, autorstwa Mateusza Szpytmy. Pokaza\u0142a, jak wojna totalna mo\u017ce wydoby\u0107 z ludzi zar\u00f3wno to, co najgorsze, jak i to, co najlepsze. Podobno to polski policjant, W\u0142odzimierz Le\u015b, zadenuncjowa\u0142 \u017byd\u00f3w. Przed wojn\u0105 pozostawa\u0142 w dobrych stosunkach z zamo\u017cn\u0105 rodzin\u0105 Goldman\u00f3w z \u0141a\u0144cuta i pocz\u0105tkowo udziela\u0142 schronienia niekt\u00f3rym z nich, strzeg\u0105c tak\u017ce cz\u0119\u015bci ich maj\u0105tku. Ale kiedy nazi\u015bci uznali ukrywanie \u017byd\u00f3w za przest\u0119pstwo, powiedzia\u0142 im, \u017ce b\u0119d\u0105 musieli wyjecha\u0107, ale odm\u00f3wi\u0142 im zwrotu ich w\u0142asno\u015bci. By\u0107 mo\u017ce to ich daremna pr\u00f3ba odzyskania tej w\u0142asno\u015bci sk\u0142oni\u0142a go do zdrady. Wiedzia\u0142 z wizyty w chacie Ulm\u00f3w, \u017ce ukrywaj\u0105 si\u0119 tam Goldmanowie i by\u0142 jednym z polskich policjant\u00f3w towarzysz\u0105cych Niemcom tej fatalnej nocy 24 marca 1944 roku. Za sw\u00f3j udzia\u0142 w tym niecnym czynie zosta\u0142 stracony we wrze\u015bniu 1944 r. przez polski ruch oporu. Spo\u015br\u00f3d pi\u0119ciu niemieckich policjant\u00f3w tylko jeden zosta\u0142 ukarany &#8211; Josef Kokott. Przypadkowo zosta\u0142 rozpoznany w Czechos\u0142owacji w 1957 roku przez go\u015bci z Podkarpacia. Nast\u0119pnie zosta\u0142 poddany ekstradycji do Polski i skazany na dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat wi\u0119zienia, gdzie zmar\u0142 w 1980 roku. Erich Wilde zgin\u0105\u0142 na froncie w sierpniu 1944 roku. Porucznik Eilert Dieken zosta\u0142 po wojnie funkcjonariuszem policji w Niemczech Zachodnich i zmar\u0142 w 1960 roku, na kr\u00f3tko przed tym, jak prokuratorzy zamierzali wszcz\u0105\u0107 przeciwko niemu post\u0119powanie. Podobnie jak Dieken, Michael Dziewulski i Gustav Unbehend nigdy nie zostali postawieni przed s\u0105dem, cho\u0107 ich miejsce pobytu by\u0142o znane.<\/p>\n<p>J\u00f3zef Ulma, urodzony w 1900 roku, ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y rolniczej i by\u0142 pionierem w uprawie warzyw i owoc\u00f3w, a tak\u017ce w pszczelarstwie i hodowli jedwabnik\u00f3w. Zbudowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c ma\u0142y wiatrak elektryczny, pierwszy tego typu w Warkowie. By\u0142 zapalonym fotografem, kt\u00f3ry uwieczni\u0142 \u017cycie w swojej okolicy na tysi\u0105cach zdj\u0119\u0107. W wieku trzydziestu pi\u0119ciu lat o\u017ceni\u0142 si\u0119 z m\u0142odsz\u0105 o dwana\u015bcie lat Wiktori\u0105 Niemczak. Na powy\u017cszym zdj\u0119ciu widzimy j\u0105 z sz\u00f3stk\u0105 dzieci. Dopiero niedawno niezwyk\u0142a uczciwo\u015b\u0107, odwaga i dobroczynno\u015b\u0107 rodziny Ulma zosta\u0142y odpowiednio docenione. W 1995 r. J\u00f3zef i Wiktoria Ulmowie otrzymali <a href=\"https:\/\/www.yadvashem.org\/righteous\/stories\/ulma.html\">po\u015bmiertnie<\/a> honorowy tytu\u0142 &#8222;Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata&#8221; od izraelskiego oficjalnego memoria\u0142u Yad Vashem. W 2017 roku polski rz\u0105d ustanowi\u0142 24 marca dniem upami\u0119tniaj\u0105cym Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w podczas okupacji hitlerowskiej. <a href=\"https:\/\/muzeumulmow.pl\/en\/\">Muzeum<\/a> w Markowej po\u015bwi\u0119cone pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w nosi imi\u0119 rodziny Ulm\u00f3w. 10 wrze\u015bnia 2023 r. ca\u0142a rodzina Ulm\u00f3w zosta\u0142a upi\u0119kszona przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, w tym nienarodzone dziecko.<\/p>\n<h3>Antysemityzm na fali wznosz\u0105cej<\/h3>\n<p>Ta historia jest szczeg\u00f3lnie przejmuj\u0105ca teraz, gdy antysemityzm wydaje si\u0119 rosn\u0105\u0107 w Europie. Dwudziesty wiek by\u0142 czasem niezr\u00f3wnanego post\u0119pu materialnego i post\u0119pu technologicznego, wyeliminowania wielu \u015bmiertelnych chor\u00f3b, a pod koniec stulecia praktycznie znikni\u0119cia prawdziwego ub\u00f3stwa w wi\u0119kszo\u015bci cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Ale by\u0142 to r\u00f3wnie\u017c czas totalitaryzmu, pr\u00f3by zniszczenia sprawdzonych tradycji i indywidualnych cn\u00f3t, takich jak uczciwo\u015b\u0107, odwaga i mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tragiczna historia z Polski Markowa 24 marca 1944 r. Kr\u00f3tko po p\u00f3\u0142nocy 24 marca 1944 r. dziewi\u0119ciu niemieckich i polskich policjant\u00f3w wraz z kilkoma polskimi pomocnikami opu\u015bci\u0142o \u0141a\u0144cut, miasto na Podkarpaciu, kt\u00f3re przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 nale\u017ca\u0142o do Imperium Habsburg\u00f3w, a nast\u0119pnie by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 Polski, ale we wrze\u015bniu 1939 r. zosta\u0142o zaj\u0119te przez nazistowskie Niemcy. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":53,"featured_media":27166,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[174],"tags":[734,1237,1236,242,1499],"editorial-positions":[42],"regions":[325,333],"types":[455],"class_list":["post-27248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-israel","tag-jews","tag-nazism","tag-poland","tag-tragedy","editorial-positions-focus","regions-central-europe-pl","regions-eastern-europe-pl","types-opinion-pl"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.1.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sprawiedliwi i mi\u0142osierni - The Conservative<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni - The Conservative\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tragiczna historia z Polski Markowa 24 marca 1944 r. Kr\u00f3tko po p\u00f3\u0142nocy 24 marca 1944 r. dziewi\u0119ciu niemieckich i polskich policjant\u00f3w wraz z kilkoma polskimi pomocnikami opu\u015bci\u0142o \u0141a\u0144cut, miasto na Podkarpaciu, kt\u00f3re przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 nale\u017ca\u0142o do Imperium Habsburg\u00f3w, a nast\u0119pnie by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 Polski, ale we wrze\u015bniu 1939 r. zosta\u0142o zaj\u0119te przez nazistowskie Niemcy. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"The Conservative\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/hannes.h.gissurarson\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-05-20T11:00:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"775\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hannes Gissurarson\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@GissurarsonH\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hannes Gissurarson\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni\"},\"author\":{\"name\":\"Hannes Gissurarson\",\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#\/schema\/person\/be950cf98024a3f82980b2a5c935e37c\"},\"headline\":\"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni\",\"datePublished\":\"2024-05-20T11:00:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni\"},\"wordCount\":1352,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg\",\"keywords\":[\"Israel\",\"Jews\",\"Nazism\",\"poland\",\"Tragedy\"],\"articleSection\":[\"Kultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni\",\"url\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni\",\"name\":\"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni - The Conservative\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg\",\"datePublished\":\"2024-05-20T11:00:52+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#\/schema\/person\/be950cf98024a3f82980b2a5c935e37c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg\",\"width\":1000,\"height\":775},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#website\",\"url\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\",\"name\":\"The Conservative\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#\/schema\/person\/be950cf98024a3f82980b2a5c935e37c\",\"name\":\"Hannes Gissurarson\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e594e8ad4fe8bcdcf81f178814f0579b612ff6ad319e10c582820034f47b6c67?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e594e8ad4fe8bcdcf81f178814f0579b612ff6ad319e10c582820034f47b6c67?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Hannes Gissurarson\"},\"description\":\"Professor Emeritus of Politics at the University of Iceland.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/hannes.h.gissurarson\",\"https:\/\/www.instagram.com\/hannes1953\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/hannes-gissurarson-90485239\/\",\"https:\/\/x.com\/GissurarsonH\",\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Hannes_Hlmsteinn_Gissurarson\"],\"url\":\"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/author\/hannes-eunat-2023-2024\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni - The Conservative","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni - The Conservative","og_description":"Tragiczna historia z Polski Markowa 24 marca 1944 r. Kr\u00f3tko po p\u00f3\u0142nocy 24 marca 1944 r. dziewi\u0119ciu niemieckich i polskich policjant\u00f3w wraz z kilkoma polskimi pomocnikami opu\u015bci\u0142o \u0141a\u0144cut, miasto na Podkarpaciu, kt\u00f3re przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 nale\u017ca\u0142o do Imperium Habsburg\u00f3w, a nast\u0119pnie by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 Polski, ale we wrze\u015bniu 1939 r. zosta\u0142o zaj\u0119te przez nazistowskie Niemcy. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni","og_site_name":"The Conservative","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/hannes.h.gissurarson","article_published_time":"2024-05-20T11:00:52+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":775,"url":"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Hannes Gissurarson","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@GissurarsonH","twitter_misc":{"Napisane przez":"Hannes Gissurarson","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni"},"author":{"name":"Hannes Gissurarson","@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#\/schema\/person\/be950cf98024a3f82980b2a5c935e37c"},"headline":"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni","datePublished":"2024-05-20T11:00:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni"},"wordCount":1352,"image":{"@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg","keywords":["Israel","Jews","Nazism","poland","Tragedy"],"articleSection":["Kultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni","url":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni","name":"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni - The Conservative","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg","datePublished":"2024-05-20T11:00:52+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#\/schema\/person\/be950cf98024a3f82980b2a5c935e37c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#primaryimage","url":"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.theconservative.online\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/family-heroic-witness-of-love2@2x.jpg","width":1000,"height":775},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/sprawiedliwi-i-milosierni#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sprawiedliwi i mi\u0142osierni"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#website","url":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl","name":"The Conservative","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#\/schema\/person\/be950cf98024a3f82980b2a5c935e37c","name":"Hannes Gissurarson","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e594e8ad4fe8bcdcf81f178814f0579b612ff6ad319e10c582820034f47b6c67?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e594e8ad4fe8bcdcf81f178814f0579b612ff6ad319e10c582820034f47b6c67?s=96&d=mm&r=g","caption":"Hannes Gissurarson"},"description":"Professor Emeritus of Politics at the University of Iceland.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/hannes.h.gissurarson","https:\/\/www.instagram.com\/hannes1953\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/hannes-gissurarson-90485239\/","https:\/\/x.com\/GissurarsonH","https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Hannes_Hlmsteinn_Gissurarson"],"url":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/author\/hannes-eunat-2023-2024"}]}},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27248"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27248\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27248"},{"taxonomy":"editorial-positions","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/editorial-positions?post=27248"},{"taxonomy":"regions","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/regions?post=27248"},{"taxonomy":"types","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theconservative.online\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types?post=27248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}