Widmo rosyjskiej wojny gazowej powraca na scen\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. W tym momencie konfliktu mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Ukrain\u0105 uwaga wielu europejskich kancelarii w ostatnich tygodniach koncentrowa\u0142a si\u0119 na 31 grudnia 2024 r., dniu wyga\u015bni\u0119cia pi\u0119cioletniej umowy metanowej mi\u0119dzy Kijowem a Moskw\u0105. Umowa ta zosta\u0142a po raz pierwszy podpisana w 2009 roku mi\u0119dzy rosyjskim Gazpromem a ukrai\u0144skim Naftogazem, a nast\u0119pnie odnowiona w 2019 roku, kiedy ju\u017c grozi\u0142o jej anulowanie. W tym momencie to Unia Europejska naciska\u0142a na odnowienie umowy, ale wraz z inwazj\u0105 Rosji na Ukrain\u0119 sytuacja uleg\u0142a zmianie. Wystarczy przypomnie\u0107 \u00f3wczesne ostrze\u017cenie Mario Draghiego: „Kt\u00f3r\u0105 opcj\u0119 wolimy? Pok\u00f3j, czy bycie cicho z w\u0142\u0105czonym kaloryferem?”. Umowa w ka\u017cdym razie przetrwa\u0142a nawet konflikt, ale teraz ukrai\u0144ski prezydent Ze\u0142enski powiedzia\u0142 podobno, \u017ce nie chce rozpoczyna\u0107 nowych negocjacji z Putinem w celu jej przed\u0142u\u017cenia. Dzieje si\u0119 tak g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce nie chce on, aby dochody Gazpromu nadal zasila\u0142y rosyjsk\u0105 machin\u0119 wojenn\u0105. Wszystko to r\u00f3wnie\u017c w oczekiwaniu na 20 stycznia, kiedy Trump obejmie urz\u0105d w Bia\u0142ym Domu. Potentat obieca\u0142 bowiem, \u017ce w kr\u00f3tkim czasie odwr\u00f3ci losy konfliktu, doprowadzaj\u0105c do zawieszenia broni i prawdopodobnie stabilizuj\u0105c sytuacj\u0119. Z pewno\u015bci\u0105 przy stole negocjacyjnym kwestia gazu nabierze teraz wi\u0119kszego znaczenia. REPERKUSJE W EUROPIE
\nUnia Europejska, a w szczeg\u00f3lno\u015bci pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie naj\u015bci\u015blej zwi\u0105zane z importem rosyjskiego gazu, prawdopodobnie odczuj\u0105 reperkusje wstrzymania tranzytu przez Ukrain\u0119. Oczywi\u015bcie, umowa utrzyma\u0142a si\u0119 do dzi\u015b, poniewa\u017c po stronie rosyjskiej jest to znaczna kwota pieni\u0119dzy, podczas gdy dla Ukrainy nie zaostrzy\u0142o to konfliktu z europejskimi kancelariami, stabilizuj\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 przep\u0142ywu pieni\u0119dzy i pomocy, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a Kijowowi utrzyma\u0107 si\u0119 do dzi\u015b. Co wi\u0119cej, nie mo\u017cna zaprzeczy\u0107, \u017ce ukrai\u0144ska sie\u0107, przez kt\u00f3r\u0105 przep\u0142ywa gaz, jak dot\u0105d nie by\u0142a bombardowana. Jest to wa\u017cny pas terytorium, kt\u00f3ry mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 na celowniku Moskwy, gdy tranzyt gazu zostanie wstrzymany. Zatrzymanie tranzytu b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw na dostawy do kilku kraj\u00f3w – nie tylko W\u0142och – pomimo faktu, \u017ce od 202 roku, wraz z rosyjsk\u0105 agresj\u0105 na Ukrain\u0119, import gazu z Rosji znacznie spad\u0142. Wraz z konfliktem rosyjskie dostawy do UE spad\u0142y z 40% do mniej ni\u017c 10%. Teraz, wraz z tym nowym przystankiem, kolejne 5% europejskiego importu zostanie zmniejszone. Niemniej jednak niekt\u00f3re kraje, takie jak W\u0119gry, S\u0142owacja i Austria, kt\u00f3rych dostawy w bardzo du\u017cym stopniu zale\u017c\u0105 od Kremla, mog\u0105 uzna\u0107 sytuacj\u0119 za szczeg\u00f3lnie z\u0142o\u017con\u0105. W tych przypadkach wzrost koszt\u00f3w b\u0119dzie z pewno\u015bci\u0105 odczuwalny na rachunkach, a tym samym w kieszeniach obywateli. Problem ten dotknie r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy ju\u017c nie zaopatruj\u0105 si\u0119 w gaz z Moskwy lub zaopatruj\u0105 si\u0119 w minimalnym stopniu. Wynika to z mo\u017cliwych spekulacji, kt\u00f3re mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 na rynku energii w nadchodz\u0105cych miesi\u0105cach. ROSYJSKIE LICZBY GAZU
\nZaczynaj\u0105c od scenariusza, w kt\u00f3rym ma miejsce ten nowy rozw\u00f3j wojny gazowej, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce przed lutym 2022 r., Miesi\u0105c, w kt\u00f3rym Rosja zaatakowa\u0142a Ukrain\u0119, import gazu z Moskwy stanowi\u0142 oko\u0142o 40% potrzeb Unii Europejskiej. <\/p>\n
\u015arodki maj\u0105ce na celu ograniczenie importu z Rosji, zwi\u0105zane z decyzj\u0105 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich o ograniczeniu zale\u017cno\u015bci od Moskwy, r\u00f3wnie\u017c w celu wsparcia Ukrainy, oznacza\u0142y, \u017ce w 2023 r. zakupiony gaz stanowi\u0142 jedynie 8% zapotrzebowania. Do tej pory jednak europejskie rezerwy gazu spada\u0142y szybciej ni\u017c w ubieg\u0142ym roku. Bloomberg donosi o 75% dost\u0119pnych rezerw w por\u00f3wnaniu do 87% dost\u0119pnych w tym samym czasie w ubieg\u0142ym roku. Ta zbie\u017cno\u015b\u0107 wynika g\u0142\u00f3wnie z ni\u017cszych temperatur, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na Europ\u0119. W rzeczywisto\u015bci to dane dostarczone przez Eurostat przedstawiaj\u0105 obecny obraz, w ramach kt\u00f3rego gaz ziemny importowany z Rosji do Europy by\u0142 o 54% ni\u017cszy ni\u017c w I kwartale 2021 roku. Mimo to w III kwartale 2024 r. import do Europy nadal wynosi\u0142 20%, a \u015bredni koszt wzr\u00f3s\u0142 g\u0142\u00f3wnie z powodu niepewno\u015bci rynkowej. Aby poradzi\u0107 sobie z zamkni\u0119ciem tranzytu przez Ukrain\u0119, UE b\u0119dzie musia\u0142a zaspokoi\u0107 potrzeby niekt\u00f3rych kraj\u00f3w, a tym samym zwi\u0119kszy\u0107 udzia\u0142 gazu z gazoci\u0105gu norweskiego lub z ameryka\u0144skiego LNG. Tymczasem w lutym spodziewana jest nowa strategia maj\u0105ca na celu zmniejszenie zale\u017cno\u015bci UE od Moskwy. Prace, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w 2022 r., na przyk\u0142ad we W\u0142oszech, zacz\u0119\u0142y przynosi\u0107 pewne owoce. Przed konfliktem na Ukrainie W\u0142ochy importowa\u0142y oko\u0142o 40% swojego zapotrzebowania na gaz z Rosji, podczas gdy w 2023 roku osi\u0105gn\u0119\u0142y 5% zu\u017cycia. Wynik ten osi\u0105gni\u0119to tylko dzi\u0119ki polityce dywersyfikacji dostaw zapocz\u0105tkowanej przez rz\u0105d Draghiego i kontynuowanej przez premiera Meloniego. Zatrzymanie tranzytu gazu na Ukrainie mo\u017ce jednak mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c konsekwencje we W\u0142oszech, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w 2024 r. import wynosi\u0142 oko\u0142o 7%, ale przy pe\u0142nym uruchomieniu regazyfikatora Ravenna oczekuje si\u0119, \u017ce liczba ta znacznie spadnie, a LNG stanowi obecnie oko\u0142o 25% zu\u017cycia gazu we W\u0142oszech. ROSJA I STRATEGIA NAPI\u0118CIA
\nRosyjska strategia napi\u0119cia polega na eksporcie gazu, zw\u0142aszcza do kraj\u00f3w najbardziej zale\u017cnych od tego importu. Na przyk\u0142ad w ostatnich dniach dosz\u0142o do starcia mi\u0119dzy Ze\u0142enskim a premierem S\u0142owacji Robertem Fico. Fico o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce je\u015bli Ukraina przerwie przep\u0142yw gazu, S\u0142owacja jest gotowa zablokowa\u0107 dostawy energii elektrycznej do Kijowa – gra, kt\u00f3ra, jak wspomnia\u0142 Ze\u0142enski, przynosi Bratys\u0142awie oko\u0142o 200 milion\u00f3w dolar\u00f3w rocznie. Ukrai\u0144ski prezydent ostro zaatakowa\u0142 swojego s\u0142owackiego odpowiednika, oskar\u017caj\u0105c go r\u00f3wnie\u017c o bycie narz\u0119dziem Moskwy w tak delikatnej grze, jak\u0105 jest starcie gazowe. Co wi\u0119cej, Ukraina rezygnuje z oko\u0142o miliarda dolar\u00f3w rocznie w akcyzie tranzytowej, jednak dla Ze\u0142enskiego ta blokada jest pozytywnym czynnikiem. Stwierdzi\u0142 on bowiem, \u017ce o ile w momencie przej\u0119cia w\u0142adzy przez Putina roczny przep\u0142yw gazu przez Ukrain\u0119 wynosi\u0142 ponad 130 miliard\u00f3w metr\u00f3w sze\u015bciennych, to obecnie jest on zerowy. Oczywi\u015bcie w strategii Kijowa jest r\u00f3wnie\u017c zmniejszenie dochod\u00f3w Moskwy, kt\u00f3re w ten spos\u00f3b nie trafi\u0105 do machiny wojennej. W rzeczywisto\u015bci Rosja traci od 5 do 6,5 miliona dolar\u00f3w rocznie.
\nZ drugiej strony Putin o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Ukraina „karze Europ\u0119” swoj\u0105 decyzj\u0105, ale jednocze\u015bnie rosyjski przyw\u00f3dca jest sk\u0142onny do reorganizacji tranzytu przez Bia\u0142oru\u015b i Polsk\u0119 w celu przezwyci\u0119\u017cenia impasu z Ukrain\u0105. Co wi\u0119cej, Moskwa przygl\u0105da si\u0119 r\u00f3wnie\u017c alternatywnym rynkom, opr\u00f3cz dalszej ekspansji TurkStream. <\/p>