Przez ca\u0142e pokolenie europejska prawica definiowa\u0142a si\u0119 w polityce zagranicznej poprzez jeden sta\u0142y punkt odniesienia: przyja\u017a\u0144 ze Stanami Zjednoczonymi. Ta przyja\u017a\u0144 nigdy nie mia\u0142a charakteru sentymentalnego. Opiera\u0142a si\u0119 na wsp\u00f3lnej sprawie \u2013 obronie Zachodu, nienaruszalno\u015bci granic oraz za\u0142o\u017ceniu, \u017ce sojusznicy s\u0105 sobie winni wzajemny szacunek, a nie ho\u0142d. Szczyt w Ankarze ujawni\u0142 \u2013 poza muzyk\u0105 techno rozbrzmiewaj\u0105c\u0105 na Forum Przemys\u0142u Obronnego i kontraktami wartymi miliardy, prezentowanymi przed g\u0142\u00f3wnym klientem Sojuszu \u2013 \u017ce ta wsp\u00f3lna sprawa zosta\u0142a po cichu zast\u0105piona przez konkretn\u0105 osob\u0119. NATO przechodzi reorganizacj\u0119 wok\u00f3\u0142 lojalno\u015bci wobec Donalda Trumpa. A lojalno\u015b\u0107 wobec jednego cz\u0142owieka to waluta, kt\u00f3rej \u017caden sojusznik, bez wzgl\u0119du na to, jak uczynny by nie by\u0142, nigdy nie b\u0119dzie mia\u0142 wystarczaj\u0105co du\u017co. <\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie ta sytuacja powinna niepokoi\u0107 konserwatyst\u00f3w najbardziej, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie nas dotyka najsilniej. Retoryka Trumpa sta\u0142a si\u0119 najskuteczniejszym \u201esier\u017cantem rekrutacyjnym\u201d, jakiego europejski antyamerykanizm mia\u0142 od dziesi\u0119cioleci. Ten antyamerykanizm nigdy ca\u0142kowicie nie znikn\u0105\u0142; po prostu czeka\u0142. Ka\u017cdy wybuch z Be\u015ftepe dostarcza mu \u015bwie\u017cej amunicji \u2013 i to nie tylko lewicy. Francuska i niemiecka prawica znajduj\u0105 w nim idealny pretekst do o\u017cywienia starej urazy bez ponoszenia jakichkolwiek politycznych koszt\u00f3w. Du\u0144czycy nie s\u0105 w nastroju do pob\u0142a\u017cliwo\u015bci po tym, jak po raz kolejny us\u0142yszeli, \u017ce Grenlandia powinna znajdowa\u0107 si\u0119 pod kontrol\u0105 ameryka\u0144sk\u0105, a nie du\u0144sk\u0105. Nawet Giorgia Meloni, najbardziej naturalna sojuszniczka Trumpa na kontynencie, nie unikn\u0119\u0142a tych tar\u0107. Kiedy najwi\u0119kszym obci\u0105\u017ceniem dla proameryka\u0144skiej prawicy jest sam prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych, oznacza to, \u017ce co\u015b w tej strukturze uleg\u0142o za\u0142amaniu. <\/p>
Je\u015bli kto\u015b chce zobaczy\u0107, co zast\u0105pi\u0142o dawn\u0105 logik\u0119 sojuszy, niech przyjrzy si\u0119, w jaki spos\u00f3b w Ankarze nagradzano i odmawiano lojalno\u015bci.<\/p>\n
Mark Rutte wyszed\u0142 ze szczytu w gorszej sytuacji, ni\u017c mu si\u0119 wydaje. Sekretarz generalny powita\u0142 Trumpa s\u0142owami, kt\u00f3re pasowa\u0142yby do ka\u017cdego podr\u0119cznika po\u015bwi\u0119conego temu, jak nie nale\u017cy kierowa\u0107 sojuszem: \u201eGdyby nie pan na tym fotelu\u201d \u2013 powiedzia\u0142 mu \u2013 \u201enic z tego by si\u0119 nie wydarzy\u0142o; niech pan przypisze sobie to zwyci\u0119stwo\u201d. Kilka godzin wcze\u015bniej, gdy Pentagon zbombardowa\u0142 ira\u0144skie cele i zerwa\u0142 zawieszenie broni, kt\u00f3rego Sojusz ani nie podpisa\u0142, ani nie omawia\u0142, Rutte uzna\u0142 te ataki za \u201eabsolutnie konieczne\u201d. Kiedy Trump ponownie zg\u0142osi\u0142 roszczenia do Grenlandii \u2013 uzupe\u0142niaj\u0105c je lekcj\u0105 historii z 1940 roku, kt\u00f3r\u0105 Du\u0144czycy z pewno\u015bci\u0105 przyj\u0119li z zadowoleniem \u2013 sekretarz generalny znalaz\u0142 spos\u00f3b, by zgodzi\u0107 si\u0119, \u017ce prezydent ma zasadniczo racj\u0119, skoro Chiny i Rosja maj\u0105 na celowniku Arktyk\u0119. Misja Rutte\u2019a jest jednoznaczna: utrzyma\u0107 Stany Zjednoczone w sojuszu, a on sam uzna\u0142, \u017ce pochlebstwo jest ta\u0144sze ni\u017c konfrontacja. Jednak rachunek i tak nadchodzi. Mette Frederiksen musia\u0142a zabra\u0107 g\u0142os na w\u0142asnym szczycie, by powiedzie\u0107, \u017ce Grenlandia nie jest na sprzeda\u017c; Komisja Europejska musia\u0142a przypomnie\u0107 zgromadzonym, \u017ce nienaruszalno\u015b\u0107 granic jest zasad\u0105 prawa mi\u0119dzynarodowego \u2013 t\u0105 sam\u0105 zasad\u0105, kt\u00f3rej obrona stanowi cel istnienia NATO. To, \u017ce przypomnienie to nadesz\u0142o z Brukseli, a nie z sali, w kt\u00f3rej odbywa\u0142 si\u0119 szczyt, stanowi sedno problemu w jednym zdaniu. <\/p>\n
A oto lekcja, z kt\u00f3rej powinni wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski ci, kt\u00f3rzy s\u0105 zbyt ulegli: uleg\u0142o\u015b\u0107 nic nie daje. Zapytajcie Wielk\u0105 Brytani\u0119, kt\u00f3ra zezwoli\u0142a na wykorzystanie swoich baz do operacji w Iranie, a mimo to spotka\u0142a si\u0119 z nagan\u0105 \u2013 Keir Starmer zosta\u0142 skrytykowany za to, \u017ce nie dor\u00f3wna\u0142 Churchillowi. Zapytajcie Grecj\u0119, kt\u00f3rej premier od miesi\u0119cy stara\u0142 si\u0119 o spotkanie z Trumpem lub wizyt\u0119 w Atenach, a teraz obserwuje, jak Ankara odzyskuje pozycj\u0119 tu\u017c po zawarciu umowy na dwadzie\u015bcia samolot\u00f3w F-35, by zapewni\u0107 sobie przewag\u0119, kt\u00f3ra ju\u017c si\u0119 ulatnia; Mitsotakis musia\u0142 przypomnie\u0107 sojusznikom, \u017ce istnieje tureckie zagro\u017cenie. Tymczasem Turcja jest zdecydowanym zwyci\u0119zc\u0105 szczytu: zniesiono sankcje CAATSA, wznowiono sprzeda\u017c samolot\u00f3w F-35, a Trump udzieli\u0142 Ankarze b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, stwierdzaj\u0105c, \u017ce okaza\u0142a si\u0119 ona bardziej lojalna ni\u017c niekt\u00f3re kraje, kt\u00f3re niegdy\u015b uwa\u017cano za lojalne \u2013 nawet gdy Netanjahu publicznie naciska na niego, by wstrzyma\u0142 dostaw\u0119 samolot\u00f3w i ich silnik\u00f3w, a Kongres trzyma w rezerwie prawo weta wobec ustawy NDAA. Przes\u0142anie jest jednoznaczne. W obecnym NATO lojalno\u015b\u0107 nie jest potwierdzana traktatami, lecz gestami uprzejmo\u015bci, a artyku\u0142 pi\u0105ty opiera si\u0119 mniej na wzajemnym szacunku, a bardziej na codziennym zarz\u0105dzaniu przychylno\u015bci\u0105 jednej osoby. Testy osobistej lojalno\u015bci, w przeciwie\u0144stwie do zobowi\u0105za\u0144 traktatowych, nigdy nie s\u0105 do ko\u0144ca zdane. <\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie u\u015bwiadamia nam skal\u0119 problemu. To w\u0142a\u015bnie Hiszpania, w Ankarze, musia\u0142a pos\u0142u\u017cy\u0107 za przyk\u0142ad. \u201eHiszpania to sprawa przegrana\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Trump, po czym nakaza\u0142 swojemu sekretarzowi skarbu, na \u017cywo przed kamerami, wstrzymanie wszelkiego handlu z partnerem, kt\u00f3rego nazwa\u0142 \u201eokropnym\u201d, a ju\u017c po po\u0142udniu \u2013 po prostu \u201ebardzo z\u0142ym\u201d. Z prawnego punktu widzenia gro\u017aba ta jest tylko zas\u0142on\u0105 dymn\u0105 \u2013 Hiszpania prowadzi handel ze Stanami Zjednoczonymi za po\u015brednictwem Unii, a to Komisja negocjuje c\u0142a. Z politycznego punktu widzenia nie jest to wcale zas\u0142ona dymna: prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych uderzy\u0142 w rz\u0105d S\u00e1ncheza i w Hiszpani\u0119 na oczach kamer. <\/p>\n
Niewygodna prawda \u2013 niewygodna w\u0142a\u015bnie dla nas, ludzi prawicy \u2013 polega na tym, \u017ce S\u00e1nchez i Trump s\u0105 wrogami z wygody, a ten uk\u0142ad schlebia obu stronom. To, co irytuje Trumpa, to nie tyle hiszpa\u0144skie wydatki na obron\u0119, co stanowisko S\u00e1ncheza w sprawie Strefy Gazy oraz jego odmowa przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do \u201ewycieczki do Iranu\u201d \u2013 jak to uj\u0105\u0142 sam prezydent \u2013 wraz z bazami wojskowymi; a sp\u00f3r z Waszyngtonem doskonale s\u0142u\u017cy S\u00e1nchezowi jako zas\u0142ona przed sprawami korupcyjnymi, kt\u00f3re go n\u0119kaj\u0105. Scenariusz jest znany: rano Trump grozi zerwaniem stosunk\u00f3w handlowych; po po\u0142udniu S\u00e1nchez informuje, \u017ce stosunki s\u0105 \u201ebardzo pozytywne\u201d i \u017ce obaj przyja\u017anie rozmawiali o pi\u0142ce no\u017cnej. Ka\u017cdy z nich potrzebuje drugiego, by przem\u00f3wi\u0107 do swoich zwolennik\u00f3w. <\/p>\n
A jednak, sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 Trumpowi, S\u00e1nchez czasami \u2013 niemal nie\u015bwiadomie \u2013 staje po w\u0142a\u015bciwej stronie sporu. Odm\u00f3wi\u0142 udzia\u0142u w wojnie w Iranie, kt\u00f3rej triumfalne zako\u0144czenie w czerwcu trwa ju\u017c trzy tygodnie; stan\u0105\u0142 na czele krytyki post\u0119powania rz\u0105du Netanjahu w Strefie Gazy, a obecnie w Libanie, kt\u00f3r\u0105 podziela obecnie zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw Zachodu i Globalnego Po\u0142udnia. To, \u017ce ma racj\u0119 w tej kwestii, stanowi prawdziwy problem dla hiszpa\u0144skiej prawicy \u2013 nie dlatego, \u017ce zajmuje moraln\u0105 wy\u017csz\u0105 pozycj\u0119, ale dlatego, \u017ce ideologiczne klapki na oczach oraz pewne niewygodne powi\u0105zania mi\u0119dzynarodowe uniemo\u017cliwiaj\u0105 jej przyznanie si\u0119 do tego. Oto, co lojalno\u015b\u0107 wobec jednej osoby robi z ruchem: pozbawia go swobody przyznania, \u017ce jego przeciwnik ma czasami racj\u0119. <\/p>\n
Nic z tego nie zwalnia Hiszpanii z odpowiedzialno\u015bci. Nie mo\u017cna traktowa\u0107 Hiszpanii powa\u017cnie, je\u015bli nie wywi\u0105zuje si\u0119 ze swoich zobowi\u0105za\u0144 \u2013 wszystkich, w tym dotycz\u0105cych wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107. Wydatki podstawowe w krajach sojuszniczych Europy i Kanadzie wzros\u0142y z 2,3% PKB w 2025 r. do 2,53% w 2026 r. (dane na bie\u017c\u0105cy rok), podczas gdy cel z Hagi wynosi 3,5% plus dodatkowe 1,5% na powi\u0105zane inwestycje. Hiszpa\u0144ska kreatywna ksi\u0119gowo\u015b\u0107 nikogo nie przekonuje, a ju\u017c na pewno nie teraz. <\/p>\n
Jednak ameryka\u0144skie gro\u017aby \u2013 popierane przez europejskich sojusznik\u00f3w \u2013 sta\u0142y si\u0119 m\u0119cz\u0105ce i nikt nie powinien da\u0107 si\u0119 na nie nabra\u0107. Wydatki ameryka\u0144skie na NATO nie s\u0105 dotacj\u0105 na rzecz europejskiej obrony; s\u0105 inwestycj\u0105 w bezpiecze\u0144stwo Stan\u00f3w Zjednoczonych. Liczby m\u00f3wi\u0105 o tym bardziej trze\u017awo ni\u017c jakiekolwiek przymiotniki. Na Stany Zjednoczone przypada blisko 62 procent ca\u0142kowitych wydatk\u00f3w obronnych cz\u0142onk\u00f3w Sojuszu \u2013 1,59 biliona dolar\u00f3w, z czego oko\u0142o 980 miliard\u00f3w to \u015brodki ameryka\u0144skie \u2013 ale jest to bud\u017cet krajowy Waszyngtonu, a nie transfer do Europy, i stanowi on 3,17 procent ameryka\u0144skiego PKB, zaledwie sze\u015b\u0107 dziesi\u0105tych punktu procentowego powy\u017cej \u015bredniej europejskiej. Rzeczywisty wk\u0142ad Waszyngtonu do wsp\u00f3lnego bud\u017cetu NATO wynosi w tym roku 15,9 procent, a w przysz\u0142ym spadnie do 14,9 procent \u2013 tyle samo, co wk\u0142ad Niemiec \u2013 przy wsp\u00f3lnym bud\u017cecie wynosz\u0105cym oko\u0142o 4,6 miliarda euro, co stanowi zaledwie 0,3 procent wydatk\u00f3w sojusznik\u00f3w. To ju\u017c inna kwestia i inna rozmowa. Z drugiej strony Unia przeznacza ponad 300 mld euro na obronno\u015b\u0107, z czego oko\u0142o 100 mld na zam\u00f3wienia, a w latach 2020\u20132024 64% importowanej broni pochodzi\u0142o ze Stan\u00f3w Zjednoczonych. Je\u015bli doda\u0107 do tego nowe zam\u00f3wienia o warto\u015bci ponad 50 miliard\u00f3w dolar\u00f3w og\u0142oszone w Ankarze oraz 70 miliard\u00f3w euro przeznaczonych dla Ukrainy, z kt\u00f3rych znaczna cz\u0119\u015b\u0107 trafi na linie monta\u017cowe firm Lockheed, Raytheon i General Dynamics, rachunek, jak zawsze, wraca do nas. <\/p>\n
NATO to nie organizacja charytatywna; to inwestycja, a Stany Zjednoczone doskonale o tym wiedz\u0105. Dlatego gro\u017aba wycofania si\u0119 z sojuszu brzmi niewiarygodnie: gdyby Trump zignorowa\u0142 opini\u0119 swoich doradc\u00f3w i zrealizowa\u0142 ten plan, Waszyngton musia\u0142by ju\u017c nast\u0119pnego dnia rano improwizowa\u0107, tworz\u0105c mechanizmy bardzo podobne do obecnych, aby zabezpieczy\u0107 swoje interesy w regionie p\u00f3\u0142nocnoatlantyckim \u2013 p\u0142ac\u0105c wi\u0119cej i maj\u0105c mniej do powiedzenia. <\/p>\n
W Ankarze nie chodzi\u0142o wi\u0119c o przetrwanie Sojuszu. Rutte ma racj\u0119, twierdz\u0105c, \u017ce Sojusz przetrwa; sam to zapewni\u0142, p\u0142ac\u0105c za to cen\u0119 przekszta\u0142cenia swojego urz\u0119du w stanowisko dworzanina. Stawk\u0105 jest europejska prawica, kt\u00f3ra od dziesi\u0119ciu lat myli lojalno\u015b\u0107 wobec sprawy z lojalno\u015bci\u0105 wobec cz\u0142owieka, a teraz widzi, jak ten cz\u0142owiek traktuje sam\u0105 wierno\u015b\u0107 jako danin\u0119, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wyegzekwowa\u0107, a nie jako wi\u0119\u017a, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy szanowa\u0107. NATO przetrwa Trumpa. Nie jest jednak jasne, czy europejscy konserwaty\u015bci przetrwaj\u0105 nasz pocz\u0105tkowy entuzjazm wobec niego. <\/p>\n<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przez ca\u0142e pokolenie europejska prawica definiowa\u0142a si\u0119 w polityce zagranicznej poprzez jeden sta\u0142y punkt odniesienia: przyja\u017a\u0144 ze Stanami Zjednoczonymi. Ta przyja\u017a\u0144 nigdy nie mia\u0142a charakteru sentymentalnego. Opiera\u0142a si\u0119 na wsp\u00f3lnej sprawie \u2013 obronie Zachodu, nienaruszalno\u015bci granic oraz za\u0142o\u017ceniu, \u017ce sojusznicy s\u0105 sobie winni wzajemny szacunek, a nie ho\u0142d. Szczyt w Ankarze ujawni\u0142 \u2013 poza muzyk\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":76,"featured_media":59173,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[318,243,823,771],"editorial-positions":[],"regions":[371,361],"types":[419,455],"class_list":["post-59912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka","tag-spain","tag-nato","tag-sanchez","tag-trump","regions-usa-pl","regions-western-europe-pl","types-news-pl","types-opinion-pl"],"yoast_head":"\n