Przez lata Europie wmawiano, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 przemys\u0142u motoryzacyjnego b\u0119dzie nale\u017ca\u0142a do pojazd\u00f3w elektrycznych. Od europejskich producent\u00f3w oczekiwano, \u017ce dostosuj\u0105 si\u0119 do nowych warunk\u00f3w, zainwestuj\u0105 miliardy, zrezygnuj\u0105 z technologii, dzi\u0119ki kt\u00f3rym osi\u0105gn\u0119li globaln\u0105 przewag\u0119 konkurencyjn\u0105, oraz przygotuj\u0105 si\u0119 na koniec ery silnika spalinowego. Tak te\u017c zrobili. Problem polega na tym, \u017ce Europa popchn\u0119\u0142a sw\u00f3j przemys\u0142 motoryzacyjny na pole bitwy, na kt\u00f3rym Chiny ju\u017c od dawna mia\u0142y przewag\u0119.<\/p>\n
Niemcy zaczynaj\u0105 teraz mierzy\u0107 si\u0119 z konsekwencjami tej sytuacji. 28 sierpnia frakcje parlamentarne popieraj\u0105ce rz\u0105d kanclerza Friedricha Merza wezwa\u0142y do podj\u0119cia przez UE bardziej zdecydowanych dzia\u0142a\u0144 przeciwko nieuczciwej konkurencji mi\u0119dzynarodowej, w tym do przyspieszenia wprowadzania \u015brodk\u00f3w antydumpingowych i antysubsydyjnych oraz do wprowadzenia wymog\u00f3w dotycz\u0105cych lokalnej zawarto\u015bci w ramach program\u00f3w wsparcia dla pojazd\u00f3w elektrycznych. W dokumencie nie wymieniono wprost Chin, ale niemieckie \u017ar\u00f3d\u0142a parlamentarne nie pozostawi\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci co do jego g\u0142\u00f3wnego celu: chi\u0144skiej nadwy\u017cki mocy produkcyjnych. Sam niemiecki przemys\u0142 naciska na Merza, by zaj\u0105\u0142 twardsze stanowisko wobec Pekinu.<\/p>\n
Zmiana ta jest znacz\u0105ca. Niewiele kraj\u00f3w odnios\u0142o wi\u0119ksze korzy\u015bci z integracji gospodarczej z Chinami ni\u017c Niemcy. Niemieccy producenci sprzedawali samochody, chemikalia i maszyny szybko rosn\u0105cej chi\u0144skiej klasie \u015bredniej. Volkswagen g\u0142\u0119boko zakorzeni\u0142 si\u0119 na chi\u0144skim rynku. Model ten ulega za\u0142amaniu. Deficyt handlowy Niemiec wobec Chin osi\u0105gn\u0105\u0142 w 2025 r. poziom 89,3 mld euro. Niemiecki eksport do Chin gwa\u0142townie spad\u0142, podczas gdy chi\u0144skie produkty w coraz wi\u0119kszym stopniu konkuruj\u0105 z niemieckimi zar\u00f3wno za granic\u0105, jak i w samej Europie. Tymczasem Volkswagen przygotowuje si\u0119 do kolejnej powa\u017cnej restrukturyzacji w obliczu spadaj\u0105cej sprzeda\u017cy w Chinach i rosn\u0105cej presji ze strony konkurent\u00f3w; rozwa\u017ca si\u0119 potencjalne zamkni\u0119cia fabryk i redukcj\u0119 dziesi\u0105tek tysi\u0119cy miejsc pracy. Chiny si\u0119 zmieni\u0142y. Nie s\u0105 ju\u017c po prostu fabryk\u0105 Europy ani jednym z jej najbardziej atrakcyjnych rynk\u00f3w eksportowych. Sta\u0142y si\u0119 konkurentem technologicznym i przemys\u0142owym. I to konkurentem dzia\u0142aj\u0105cym w warunkach dalekich od identycznych.<\/p>\n
W tym roku OECD ustali\u0142a, \u017ce w latach 2005\u20132024 chi\u0144skie przedsi\u0119biorstwa przemys\u0142owe otrzymywa\u0142y \u015brednio od trzech do o\u015bmiu razy wi\u0119cej wsparcia rz\u0105dowego w stosunku do przychod\u00f3w ni\u017c firmy z kraj\u00f3w nale\u017c\u0105cych do OECD. Komisja Europejska dosz\u0142a do r\u00f3wnie istotnego wniosku w ramach dochodzenia dotycz\u0105cego chi\u0144skich pojazd\u00f3w elektrycznych z nap\u0119dem akumulatorowym: chi\u0144ski \u0142a\u0144cuch warto\u015bci pojazd\u00f3w elektrycznych korzysta\u0142 z nieuczciwych subsydi\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0142y zagro\u017cenie dla europejskich producent\u00f3w. Dochodzenie to ostatecznie sk\u0142oni\u0142o Bruksel\u0119 do na\u0142o\u017cenia ce\u0142 wyr\u00f3wnawczych, w tym stawek w wysoko\u015bci 17% na firm\u0119 BYD, 18,8% na Geely i 35,3% na SAIC. Chiny nie podbi\u0142y rynku pojazd\u00f3w elektrycznych wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki dotacjom. Chi\u0144skie przedsi\u0119biorstwa wprowadza\u0142y innowacje, osi\u0105gn\u0119\u0142y ogromn\u0105 skal\u0119 dzia\u0142alno\u015bci, zintegrowa\u0142y \u0142a\u0144cuchy dostaw akumulator\u00f3w i produkowa\u0142y samochody coraz bardziej konkurencyjne zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem jako\u015bci, jak i ceny. Europa nic by nie zyska\u0142a, zaprzeczaj\u0105c tym osi\u0105gni\u0119ciom. Jeszcze mniej jednak zyska\u0142aby, ignoruj\u0105c w\u0142asny b\u0142\u0105d. W 2023 r. UE wyznaczy\u0142a cel 100-procentowej redukcji emisji CO\u2082 z nowych samochod\u00f3w osobowych i dostawczych od 2035 r. W praktyce, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami, oznacza to, \u017ce nowe samochody rejestrowane od tego momentu musz\u0105 charakteryzowa\u0107 si\u0119 zerow\u0105 emisj\u0105 spalin. Europejscy producenci otrzymali zatem niezwykle jasny sygna\u0142 polityczny: nale\u017cy przekierowa\u0107 inwestycje z silnik\u00f3w spalinowych w stron\u0119 elektryfikacji.<\/p>\n
Konsekwencje dla przemys\u0142u by\u0142y ca\u0142kowicie przewidywalne. Europejscy producenci dysponowali wieloletnim do\u015bwiadczeniem, \u0142a\u0144cuchami dostaw i przewag\u0105 konkurencyjn\u0105 w dziedzinie technologii silnik\u00f3w spalinowych. Natomiast Chiny przez lata budowa\u0142y swoj\u0105 dominacj\u0119 w ca\u0142ym rozwijaj\u0105cym si\u0119 ekosystemie pojazd\u00f3w elektrycznych \u2014 od produkcji akumulator\u00f3w i przetwarzania surowc\u00f3w krytycznych po coraz bardziej konkurencyjne pojazdy elektryczne. Europa zmusi\u0142a sw\u00f3j przemys\u0142 motoryzacyjny do konkurowania na najsilniejszym polu bitwy Chin, zanim zapewni\u0142a europejskim firmom odpowiednie warunki do odniesienia tam zwyci\u0119stwa. Nie by\u0142a to nieunikniona dekarbonizacja. By\u0142 to polityczny wyb\u00f3r dotycz\u0105cy tempa i kierunku technologicznego tej transformacji.<\/p>\n
Bruksela zacz\u0119\u0142a ju\u017c odchodzi\u0107 od swojego pierwotnego sztywnego stanowiska. W 2025 r. producentom zezwolono na obliczanie zgodno\u015bci z celami dotycz\u0105cymi emisji CO\u2082 w uj\u0119ciu za okres 2025\u20132027, a nie rok po roku. Nast\u0119pnie, w grudniu, Komisja zaproponowa\u0142a zast\u0105pienie wymogu 100-procentowej redukcji od 2035 r. celem w postaci 90-procentowej redukcji emisji z rury wydechowej, co pozwoli hybrydom typu plug-in, pojazdom z przed\u0142u\u017caczem zasi\u0119gu, a nawet pojazdom z silnikami spalinowymi wykorzystuj\u0105cym okre\u015blone paliwa niskoemisyjne zachowa\u0107 swoj\u0105 rol\u0119 po 2035 r.<\/p>\n
Kierunek zmian jest wymowny. Elastyczno\u015b\u0107 jest wprowadzana dopiero teraz, po tym jak producenci sp\u0119dzili lata na reorganizacji inwestycji zgodnie z przepisami, kt\u00f3re sama Bruksela uznaje obecnie za zbyt sztywne. Nie mo\u017cna za wszystkie problemy Volkswagena obwinia\u0107 wy\u0142\u0105cznie Unii Europejskiej. Firma ma swoje w\u0142asne problemy z kosztami. Jej kierownictwo rozwa\u017ca radykaln\u0105 restrukturyzacj\u0119, a chi\u0144ska konkurencja jest tylko jednym z czynnik\u00f3w obok ce\u0142, s\u0142abego popytu i strukturalnej nieefektywno\u015bci. Europa powinna oprze\u0107 si\u0119 pokusie, by ka\u017cdego s\u0142abo radz\u0105cego sobie producenta traktowa\u0107 jak ofiar\u0119 zas\u0142uguj\u0105c\u0105 na sta\u0142\u0105 ochron\u0119. Nie nale\u017cy jednak te\u017c ca\u0142kowicie zwalnia\u0107 z odpowiedzialno\u015bci polityki regulacyjnej. Od europejskich producent\u00f3w samochod\u00f3w wymagano jednocze\u015bnie sfinansowania kosztownej transformacji technologicznej, spe\u0142nienia coraz bardziej rygorystycznych cel\u00f3w \u015brodowiskowych oraz konkurowania z firmami korzystaj\u0105cymi z ekosystemu przemys\u0142owego silnie wspieranego przez chi\u0144skie pa\u0144stwo.<\/p>\n
Bruksela ostatecznie zareagowa\u0142a wprowadzeniem ce\u0142. W tym momencie stara\u0142a si\u0119 chroni\u0107 europejskich producent\u00f3w przed nier\u00f3wnowag\u0105 konkurencyjn\u0105, kt\u00f3r\u0105 jej w\u0142asna strategia przemys\u0142owa przyczyni\u0142a si\u0119 do zaostrzenia. Rozwi\u0105zaniem nie mo\u017ce by\u0107 po prostu podniesienie barier handlowych. Europa potrzebuje wzajemno\u015bci w stosunkach z Chinami, w tym \u015brodk\u00f3w antysubsydyjnych w przypadkach wykazanych zak\u0142\u00f3ce\u0144 oraz wymog\u00f3w dotycz\u0105cych lokalnej zawarto\u015bci, gdy \u015brodki publiczne s\u0105 wykorzystywane do wspierania produkcji strategicznej. Potrzebuje jednak r\u00f3wnie\u017c zasadniczo odmiennej filozofii w swoich w\u0142asnych szeregach.<\/p>\n
Cele klimatyczne powinny wyznacza\u0107 kierunek, a nie narzuca\u0107 jedyn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 przemys\u0142ow\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do jego osi\u0105gni\u0119cia. Neutralno\u015b\u0107 technologiczna ma znaczenie. Energia j\u0105drowa, akumulatory, pojazdy hybrydowe, e-paliwa i inne technologie niskoemisyjne powinny konkurowa\u0107 ze sob\u0105 w oparciu o swoj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do redukcji emisji, bez niszczenia potencja\u0142u przemys\u0142owego. Przede wszystkim Europa musi przesta\u0107 myli\u0107 regulacje z polityk\u0105 przemys\u0142ow\u0105. Chiny najpierw zbudowa\u0142y \u0142a\u0144cuchy dostaw, moce produkcyjne, know-how technologiczne i skal\u0119 dzia\u0142alno\u015bci. Europa najpierw narzuci\u0142a cele, a dopiero potem oczekiwa\u0142a, \u017ce przemys\u0142 zbuduje wszystko, co jest potrzebne do ich osi\u0105gni\u0119cia.<\/p>\n
Zmiana kursu Niemiec sugeruje, \u017ce konsekwencje tej sekwencji wydarze\u0144 staj\u0105 si\u0119 niemo\u017cliwe do zignorowania. Wyb\u00f3r nie polega na tym, czy podda\u0107 si\u0119 chi\u0144skiej konkurencji, czy zamkn\u0105\u0107 Europ\u0119 za murami celnymi. Chodzi o wyb\u00f3r mi\u0119dzy polityk\u0105 przemys\u0142ow\u0105 opart\u0105 na europejskiej sile a tak\u0105, kt\u00f3ra nadal narzuca ambicje bez uwzgl\u0119dnienia tego, kto b\u0119dzie produkowa\u0142 technologie niezb\u0119dne do ich realizacji. Kryzys europejskiego przemys\u0142u motoryzacyjnego nie powsta\u0142 wy\u0142\u0105cznie w Pekinie. Cz\u0119\u015bciowo powsta\u0142 w Brukseli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przez lata Europie wmawiano, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 przemys\u0142u motoryzacyjnego b\u0119dzie nale\u017ca\u0142a do pojazd\u00f3w elektrycznych. Od europejskich producent\u00f3w oczekiwano, \u017ce dostosuj\u0105 si\u0119 do nowych warunk\u00f3w, zainwestuj\u0105 miliardy, zrezygnuj\u0105 z technologii, dzi\u0119ki kt\u00f3rym osi\u0105gn\u0119li globaln\u0105 przewag\u0119 konkurencyjn\u0105, oraz przygotuj\u0105 si\u0119 na koniec ery silnika spalinowego. Tak te\u017c zrobili. Problem polega na tym, \u017ce Europa popchn\u0119\u0142a sw\u00f3j przemys\u0142 motoryzacyjny […]<\/p>\n","protected":false},"author":91,"featured_media":4573,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[],"editorial-positions":[],"regions":[],"types":[],"class_list":["post-63013","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polityka"],"yoast_head":"\n