Obj\u0119cie przez Irlandi\u0119 w lipcu przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej ujawni\u0142o przed ca\u0142ym \u015bwiatem k\u0142opotliwy dylemat bezpiecze\u0144stwa spowodowany niedoinwestowaniem tego kraju. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na przyk\u0142ad na brak zdolno\u015bci obrony morskiej w Irlandii, mimo \u017ce kraj ten plasuje si\u0119 w\u015br\u00f3d pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej, takich jak Francja, Dania i Portugalia, posiadaj\u0105cych jedne z najwi\u0119kszych terytori\u00f3w morskich w Unii.<\/p>\n
W okresie sprawowania przez Irlandi\u0119 prezydencji w Radzie Europejskiej brytyjskie i francuskie okr\u0119ty wojenne otrzyma\u0142y zadanie ochrony kraju, w kt\u00f3rym przebywaj\u0105 europejscy przyw\u00f3dcy i wysocy urz\u0119dnicy. Jednak ze wzgl\u0119du na charakterystyczne dla Irlandii, nieco dziwaczne rozwi\u0105zania w zakresie obrony, prokurator generalny poinformowa\u0142, \u017ce zgodnie z art. 15 Bunreacht na h\u00c9ireann, czyli irlandzkiej konstytucji, wy\u0142\u0105cznie Oireachtas ma prawo do powo\u0142ania si\u0142 zbrojnych w granicach pa\u0144stwa. W zwi\u0105zku z tym okr\u0119ty brytyjskie i francuskie, kt\u00f3rym powierzono zadanie obrony Irlandii w zwi\u0105zku z przewodnictwem w Radzie, nie maj\u0105 prawa wp\u0142ywa\u0107 na wody terytorialne Irlandii. Aby ponownie podkre\u015bli\u0107 skomplikowane prawne rozwi\u0105zania obej\u015bciowe stworzone w celu wype\u0142nienia luk w strategii obronnej pa\u0144stwa, opracowano metod\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 unikn\u0105\u0107 kwestii konstytucyjnej w przypadku, gdyby zagraniczny okr\u0119t u\u017cy\u0142 si\u0142y \u015bmiertelnej w celu obrony terytorium Irlandii. Zastosowano to w praktyce ju\u017c pierwszego dnia irlandzkiej prezydencji w Radzie: na pok\u0142adzie francuskiej fregaty \u201eAquitaine\u201d stacjonowa\u0142 irlandzki oficer marynarki wojennej, tak aby w przypadku wystrzelenia pocisku przeciwko wrogiej stronie rozkaz zosta\u0142 technicznie wydany przez upowa\u017cnion\u0105 osob\u0119 z Irlandii.<\/p>\n
Aby pokaza\u0107 brak przygotowania do sprawowania przez Irlandi\u0119 prezydencji w Radzie oraz rosn\u0105c\u0105 krytyk\u0119 w kraju, rz\u0105d zamierza wyda\u0107 ponad 293 mln euro na sze\u015bciomiesi\u0119czny okres sprawowania tej funkcji, z czego dwa miesi\u0105ce s\u0105 stracone z powodu letnich i \u015bwi\u0105tecznych wakacji. Z tego bud\u017cetu najwi\u0119ksza pojedyncza pozycja zosta\u0142a przeznaczona na bezpiecze\u0144stwo. Oko\u0142o 125 mln euro przeznaczono dla An Garda Siochana na pokrycie dodatkowych koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z zapewnieniem bezpiecze\u0144stwa podczas irlandzkiej prezydencji w Radzie. Bior\u0105c pod uwag\u0119 histori\u0119 Irlandii w zakresie przekraczania bud\u017cetu i marnotrawstwa \u015brodk\u00f3w publicznych, przewiduje si\u0119, \u017ce rzeczywista kwota po zako\u0144czeniu prezydencji b\u0119dzie znacznie wy\u017csza.<\/p>\n
Jednak bud\u017cet przeznaczony na prezydencj\u0119 ujawni\u0142 pewn\u0105 ironi\u0119 w polityce rz\u0105du. Pa\u0144stwo udowodni\u0142o, \u017ce potrafi znale\u017a\u0107 125 milion\u00f3w euro na zapewnienie bezpiecze\u0144stwa podczas wydarze\u0144 dyplomatycznych przez cztery miesi\u0105ce w roku, a mimo to nie jest w stanie znale\u017a\u0107 \u015brodk\u00f3w na odpowiednie zapewnienie bezpiecze\u0144stwa w kraju na co dzie\u0144. Liczba funkcjonariuszy Garda wynosi ponad 14 500, a komisarz Garda Justin Kelly ma nadziej\u0119, \u017ce do ko\u0144ca roku liczba ta osi\u0105gnie 15 000. Niemniej jednak s\u0142u\u017cby policyjne borykaj\u0105 si\u0119 z d\u0142ugotrwa\u0142ym problemem rekrutacyjnym, kt\u00f3rego rozwi\u0105zanie wydaje si\u0119 odleg\u0142e. W zesz\u0142ym roku rekrutacja do rezerwy Gardy osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom poni\u017cej 10 procent planowanej liczby przyj\u0119\u0107. Nie s\u0105 to dane wskazuj\u0105ce na przej\u015bciowy problem kadrowy, lecz opisuj\u0105 one powa\u017cny kryzys zwi\u0105zany z utrzymaniem personelu i rekrutacj\u0105, kt\u00f3rego kolejni ministrowie nie zdo\u0142ali naprawi\u0107. W zwi\u0105zku z tym, je\u015bli chodzi o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa podczas prezydencji, rz\u0105d irlandzki uciek\u0142 si\u0119 do tej samej taktyki, kt\u00f3r\u0105 stosuje si\u0119 podczas wizyt prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych w kraju \u2013 zasypuje Gardai nadzwyczajnymi \u015brodkami finansowymi, aby zapobiec mi\u0119dzynarodowemu wstydu zwi\u0105zanemu z brakiem bezpiecze\u0144stwa publicznego na irlandzkich ulicach.<\/p>\n
Sytuacja z finansowaniem irlandzkich Si\u0142 Obronnych jest jeszcze gorsza. O tym, \u017ce rz\u0105d zdaje sobie spraw\u0119 z tego problemu, \u015bwiadczy fakt, \u017ce wydatki na obron\u0119 w 2026 r. osi\u0105gn\u0119\u0142y rekordowy poziom 1,5 mld euro. Jednak w por\u00f3wnaniu z reszt\u0105 kontynentu stanowi\u0105 one zaledwie oko\u0142o 0,2% PKB, podczas gdy \u015brednia unijna osi\u0105gn\u0119\u0142a ju\u017c 2,2% i zmierza w kierunku 2,4%. Irlandia nie tylko pozostaje w tyle za europejskim trendem, ale tak\u017ce stale odnotowuje coraz wi\u0119ksze op\u00f3\u017anienie, a nie wida\u0107 \u017cadnych konkretnych dzia\u0142a\u0144 w tej sprawie, cho\u0107 rz\u0105d obiecuje, \u017ce w nieokre\u015blonej przysz\u0142o\u015bci kwota ta osi\u0105gnie 3 mld euro.<\/p>\n
Liczebno\u015b\u0107 Sta\u0142ych Si\u0142 Obronnych odzwierciedla podobn\u0105 sytuacj\u0119 \u2013 s\u0142abe inwestycje w obronno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo \u2013 przy czym liczba czynnych \u017co\u0142nierzy wynosi oko\u0142o 7 700, podczas gdy stan etatowy wynosi oko\u0142o 9 700. Ponadto Irlandia nie dysponuje \u017cadnym znacz\u0105cym systemem naziemnej obrony powietrznej. Nieznane statki powietrzne w przestrzeni powietrznej kontrolowanej przez Irlandi\u0119 s\u0105 przechwytywane przez Kr\u00f3lewskie Si\u0142y Powietrzne (Royal Air Force) na mocy tajnego porozumienia, kt\u00f3re nigdy nie zosta\u0142o opublikowane ani formalnie om\u00f3wione. Rz\u0105d obieca\u0142 zapewnienie \u015brodk\u00f3w przeciwdzia\u0142ania dronom, ale dopiero po tym, jak wieczorem w dniu przybycia prezydenta Ukrainy Ze\u0142enskiego do Dublina cztery du\u017ce drony wojskowe wkroczy\u0142y do irlandzkiej przestrzeni powietrznej.<\/p>\n
Ta seria kryzys\u00f3w zwi\u0105zanych z bezpiecze\u0144stwem sk\u0142oni\u0142a irlandzkiego analityka Eoina Drea do stwierdzenia w magazynie \u201eForeign Policy\u201d, \u017ce Irlandia staje si\u0119 de facto francuskim protektoratem wojskowym: pa\u0144stwem, kt\u00f3rego bezpiecze\u0144stwo powietrzne, morskie i podwodne jest w coraz wi\u0119kszym stopniu gwarantowane przez partner\u00f3w, wobec kt\u00f3rych nie ma \u017cadnych formalnych zobowi\u0105za\u0144 i na kt\u00f3rych nie ma \u017cadnego formalnego wp\u0142ywu. Tymczasem irlandzki genera\u0142 Se\u00e1n Clancy, by\u0142y szef sztabu Si\u0142 Obronnych, od 2024 r. przewodniczy Komitetowi Wojskowemu Unii Europejskiej, zajmuj\u0105c najwy\u017csze stanowisko wojskowe w Unii. Sama ta nominacja \u015bwiadczy o tym, \u017ce Dublin ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 znaczenia koordynacji wojskowej na szczeblu Unii Europejskiej, ale ostatecznie jest to jedynie symboliczny gest, skoro kraj ten aktywnie zaniedbuje swoje krajowe obowi\u0105zki w zakresie wojskowo\u015bci i utrzymania porz\u0105dku publicznego.<\/p>\n
Zniesienie zasady \u201epotr\u00f3jnej blokady\u201d dotycz\u0105cej zagranicznych misji Si\u0142 Obronnych stanowi obecnie niewygodny element w tym wszystkim. Wym\u00f3g uzyskania mandatu Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ przed wys\u0142aniem za granic\u0119 wi\u0119cej ni\u017c dwunastu \u017co\u0142nierzy przedstawiano jako gwarancj\u0119 irlandzkiej niezale\u017cno\u015bci, neutralno\u015bci oraz zaanga\u017cowania w dzia\u0142ania instytucji wielostronnych. W praktyce przekazuje to prawo weta wobec irlandzkich rozmieszcze\u0144 Moskwie i Pekinowi \u2013 dw\u00f3m pa\u0144stwom, kt\u00f3rych interesy polityczne i gospodarcze rozchodz\u0105 si\u0119 i s\u0105 sprzeczne z irlandzkimi interesami narodowymi. Teraz konsekwencje tej polityki da\u0142y o sobie zna\u0107, poniewa\u017c Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ wycofuje obecnie Tymczasowe Si\u0142y ONZ w Libanie (UNIFIL). Kiedy misja ta dobiegnie ko\u0144ca, Irlandia nie b\u0119dzie mia\u0142a \u017cadnych wi\u0119kszych jednostek rozmieszczonych za granic\u0105 i straci swoje jedyne aktywne zagraniczne poligony szkoleniowe, na kt\u00f3rych Si\u0142y Obronne mog\u0142yby zdobywa\u0107 specjalistyczn\u0105 wiedz\u0119 wojskow\u0105 poprzez udzia\u0142 w operacjach pokojowych. Bior\u0105c pod uwag\u0119 podzia\u0142y w Radzie Bezpiecze\u0144stwa, powr\u00f3t UNIFIL wydaje si\u0119 niemal niemo\u017cliwy, dlatego w\u0142a\u015bnie w tym kontek\u015bcie rz\u0105d d\u0105\u017cy do zniesienia zasady potr\u00f3jnej blokady.<\/p>\n
Istnieje sp\u00f3jny argument oparty na zasadzie suwerenno\u015bci przemawiaj\u0105cy za zniesieniem \u201epotr\u00f3jnej blokady\u201d. O wys\u0142aniu irlandzkich \u017co\u0142nierzy powinien decydowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie D\u00e1il \u00c9ireann oraz Republika Irlandii. Problem nie le\u017cy w samej zasadzie, ale w niskim zaufaniu spo\u0142ecznym do obecnego rz\u0105du, kt\u00f3re podwa\u017ca przekonanie, \u017ce rz\u0105d dzia\u0142a w dobrej wierze. Poprawka maj\u0105ca na celu zniesienie \u201epotr\u00f3jnej blokady\u201d utkn\u0119\u0142a w martwym punkcie po jej zatwierdzeniu przez rz\u0105d w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce pos\u0142owie z tylnych rz\u0119d\u00f3w partii Fianna F\u00e1il sprzeciwili si\u0119 temu, co uznali za fundamentaln\u0105 zmian\u0119 zasad partii. A bez wiarygodnego planu przekonania irlandzkiej opinii publicznej do tej reformy i zagwarantowania, \u017ce rz\u0105d nie wci\u0105gnie Irlandii po cichu w unijne porozumienia obronne, reforma ta nigdy nie ujrzy \u015bwiat\u0142a dziennego.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie ten fundamentalny dylemat ujawni\u0142a irlandzka prezydencja Rady. G\u0142\u0119boko niepopularny rz\u0105d, borykaj\u0105cy si\u0119 z lawin\u0105 kryzys\u00f3w i pr\u00f3buj\u0105cy ponownie zmilitaryzowa\u0107 kraj oraz znie\u015b\u0107 wielostronne mechanizmy kontroli nad irlandzk\u0105 polityk\u0105 bezpiecze\u0144stwa, m\u00f3g\u0142 by\u0107 naturalnie postrzegany jedynie z sceptycyzmem i niepokojem. Neutralno\u015b\u0107 bez potencja\u0142u wojskowego to nie niezale\u017cno\u015b\u0107, lecz bezradno\u015b\u0107, a w obliczu trwaj\u0105cej wojny na Ukrainie i innych globalnych konflikt\u00f3w wydatki na wojsko b\u0119d\u0105 budzi\u0107 niech\u0119\u0107 opinii publicznej wy\u0142\u0105cznie z tego powodu, \u017ce rz\u0105d ani razu nie wywi\u0105za\u0142 si\u0119 ze swojego obowi\u0105zku zagwarantowania obywatelom, \u017ce ich interesy b\u0119d\u0105 chronione przed interesami zagranicznych rz\u0105d\u00f3w i korporacji, w kierunku kt\u00f3rych irlandzka elita powoli dryfuje.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Obj\u0119cie przez Irlandi\u0119 w lipcu przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej ujawni\u0142o przed ca\u0142ym \u015bwiatem k\u0142opotliwy dylemat bezpiecze\u0144stwa spowodowany niedoinwestowaniem tego kraju. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na przyk\u0142ad na brak zdolno\u015bci obrony morskiej w Irlandii, mimo \u017ce kraj ten plasuje si\u0119 w\u015br\u00f3d pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej, takich jak Francja, Dania i Portugalia, posiadaj\u0105cych jedne z najwi\u0119kszych terytori\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":90,"featured_media":8332,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"editorial-positions":[],"regions":[],"types":[],"class_list":["post-65061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"yoast_head":"\n