W pi\u0105tek na pocz\u0105tku pa\u017adziernika 2026 r. likwidator s\u0105dowy CITR og\u0142osi\u0142, \u017ce stocznia Damen Shipyards Mangalia zosta\u0142a sprzedana firmie Rheinmetall Real Estate Romania za kwot\u0119 138,03 mln euro bez VAT. Kwota ta jest o oko\u0142o 46 mln euro ni\u017csza od pierwotnej wyceny wynosz\u0105cej oko\u0142o 184 mln euro, kt\u00f3ra stanowi\u0142a punkt odniesienia dla wcze\u015bniejszych pr\u00f3b sprzeda\u017cy.<\/p>\n
K\u0142opoty stoczni nie pojawi\u0142y si\u0119 nagle. Stocznia Damen Shipyards Mangalia, w kt\u00f3rej rumu\u0144skie pa\u0144stwo posiada\u0142o 51% udzia\u0142\u00f3w, a holenderska grupa \u2013 pozosta\u0142e 49% oraz sprawowa\u0142a kontrol\u0119 operacyjn\u0105, og\u0142osi\u0142a upad\u0142o\u015b\u0107 w czerwcu 2024 roku. Wierzyciele odrzucili plan reorganizacji, a S\u0105d w Konstancy og\u0142osi\u0142 upad\u0142o\u015b\u0107 w kwietniu 2026 r. Do lata ostatni z oko\u0142o 1 011 pracownik\u00f3w otrzymali wypowiedzenia. Wcze\u015bniejsze aukcje, na kt\u00f3rych wyznaczono wy\u017csz\u0105 cen\u0119, nie przyci\u0105gn\u0119\u0142y \u017cadnych powa\u017cnych ofert. Dopiero po zmianie procedury, umo\u017cliwiaj\u0105cej ustalenie ceny wywo\u0142awczej na poziomie 75% warto\u015bci szacunkowej, pojawi\u0142 si\u0119 nabywca. Firma Rheinmetall, kt\u00f3ra nie bra\u0142a udzia\u0142u w poprzednich rundach, naby\u0142a aktywa obejmuj\u0105ce trzy suche doki, nabrze\u017ca, hale, warsztaty oraz zapasy.<\/p>\n
Rz\u0105d z zadowoleniem przyj\u0105\u0142 wynik tych rozm\u00f3w. Urz\u0119dnicy z Pa\u0142acu Wiktorii okre\u015blili to jako znacz\u0105cy krok w kierunku reaktywacji jednego z najwa\u017cniejszych aktyw\u00f3w przemys\u0142owych Rumunii po latach trudno\u015bci finansowych i redukcji zatrudnienia. Powi\u0105zali oni t\u0119 transakcj\u0119 bezpo\u015brednio z negocjacjami prowadzonymi w ramach europejskiego programu SAFE. Umowa o warto\u015bci oko\u0142o 920 milion\u00f3w euro (bez VAT) obejmuje dwa morskie okr\u0119ty patrolowe oraz dwa statki wsparcia nurk\u00f3w, kt\u00f3rych dostawa ma nast\u0105pi\u0107 do 2030 roku. Ministrowie przedstawili t\u0119 umow\u0119 jako dzia\u0142anie na rzecz bezpiecze\u0144stwa na Morzu Czarnym, wzmocnienie wschodniej flanki NATO oraz otwarcie drogi do transferu technologii i lokalnej produkcji zamiast czystego importu.<\/p>\n
AUR postrzega t\u0119 sytuacj\u0119 w innym \u015bwietle. W o\u015bwiadczeniu wydanym dzie\u0144 po sprzeda\u017cy partia ta oskar\u017cy\u0142a rz\u0105d o niew\u0142a\u015bciwe zarz\u0105dzanie sytuacj\u0105 stoczni, co doprowadzi\u0142o do bankructwa jednego z kluczowych strategicznych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych Rumunii, a nast\u0119pnie do jego sprzeda\u017cy ze znacznym dyskontem bez konkretnych gwarancji dotycz\u0105cych jego przysz\u0142o\u015bci. R\u00f3\u017cnica wynosz\u0105ca oko\u0142o 46 milion\u00f3w euro, jak twierdzi AUR, wymaga publicznych wyja\u015bnie\u0144: dotycz\u0105cych zastosowanych wycen, warunk\u00f3w kolejnych aukcji, uzasadnienia obni\u017cki ceny oraz sprawdzenia, czy w\u0142a\u015bciwe instytucje przestrzega\u0142y prawa. Specjalne komisje AUR zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 do rz\u0105du z pro\u015bb\u0105 o wskazanie, kto ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107, jakie inwestycje i miejsca pracy s\u0105 faktycznie zagwarantowane oraz jakie konkretne korzy\u015bci odniesie rumu\u0144ski przemys\u0142.<\/p>\n
Partia ta porusza\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej te kwestie. Wiosn\u0105 2025 roku pose\u0142 Dan T\u0103nas\u0103 z\u0142o\u017cy\u0142 interpelacj\u0119 parlamentarn\u0105, domagaj\u0105c si\u0119 wyja\u015bnie\u0144 dotycz\u0105cych perspektyw stoczni, trwaj\u0105cych rozm\u00f3w z inwestorami oraz sytuacji setek pracownik\u00f3w przebywaj\u0105cych w\u00f3wczas na bezrobociu technicznym. Ministerstwo Gospodarki udzieli\u0142o odpowiedzi w maju 2025 r., jednak p\u00f3\u017aniejsze og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci i sprzeda\u017c po obni\u017conej cenie, zdaniem AUR, raczej uwydatni\u0142y wcze\u015bniejsze obawy, zamiast je rozwia\u0107. Ugrupowanie nie odrzuca inwestycji zagranicznych jako takich. Podkre\u015bla jednak, \u017ce Rumunia potrzebuje sprawnie dzia\u0142aj\u0105cej stoczni, zatrzymania specjalist\u00f3w, lokalnych dostawc\u00f3w oraz d\u0142ugoterminowych zam\u00f3wie\u0144. Publiczny plan reaktywacji powinien okre\u015bla\u0107 warto\u015b\u0107 dodatkowych inwestycji, harmonogram wznowienia dzia\u0142alno\u015bci, liczb\u0119 miejsc pracy, proporcje mi\u0119dzy kontraktami cywilnymi a wojskowymi, zobowi\u0105zania dotycz\u0105ce transferu technologii oraz obowi\u0105zki nowego operatora. Domaga si\u0119 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bnie\u0144 dotycz\u0105cych wykorzystania grunt\u00f3w publicznych oraz zaleg\u0142ych roszcze\u0144 p\u0142acowych, kt\u00f3re nadal s\u0105 przedmiotem post\u0119powania upad\u0142o\u015bciowego. W odniesieniu do pakietu marynarki wojennej o warto\u015bci 920 milion\u00f3w euro AUR domaga si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owych informacji na temat tego, jaka cz\u0119\u015b\u0107 prac faktycznie zostanie wykonana w Rumunii, jakie moce produkcyjne i konserwacyjne zostan\u0105 zbudowane lub zmodernizowane oraz w jaki spos\u00f3b b\u0119d\u0105 uczestniczy\u0107 w projekcie rumu\u0144scy dostawcy. Partia utrzymuje, \u017ce modernizacji armii musi towarzyszy\u0107 rozw\u00f3j krajowego przemys\u0142u obronnego.<\/p>\n
Ta szersza sprawa dotycz\u0105ca zam\u00f3wie\u0144 publicznych jest ju\u017c przedmiotem formalnego post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego. Na pocz\u0105tku wrze\u015bnia 2026 r. agencja AUR z\u0142o\u017cy\u0142a zawiadomienie o pope\u0142nieniu przest\u0119pstwa do Krajowej Dyrekcji Antykorupcyjnej (DNA) w sprawie ewentualnych nieprawid\u0142owo\u015bci w zakresie przygotowania, wyboru podmiot\u00f3w gospodarczych, negocjacji, udzielania zam\u00f3wie\u0144, finansowania oraz realizacji projekt\u00f3w w ramach rumu\u0144skiego programu SAFE. Program ten zapewnia Rumunii dost\u0119p do finansowania w formie po\u017cyczek unijnych w wysoko\u015bci do 16,68 mld euro. W\u015br\u00f3d konkretnych kwestii poruszonych w skardze znalaz\u0142a si\u0119 koncentracja kontrakt\u00f3w o wysokiej warto\u015bci na rzecz grupy Rheinmetall, o \u0142\u0105cznej warto\u015bci oko\u0142o 5,7 mld euro w ramach kilku um\u00f3w, a tak\u017ce pytania dotycz\u0105ce sposobu opracowania specyfikacji, tego, jacy alternatywni dostawcy byli brani pod uwag\u0119, dlaczego ceny ulega\u0142y zmianom w trakcie negocjacji oraz jakie wi\u0105\u017c\u0105ce zobowi\u0105zania dotycz\u0105ce produkcji i transferu technologii zosta\u0142y zapewnione. W skardze zwr\u00f3cono si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do prokurator\u00f3w o zbadanie ewentualnych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy przyznaniem kontrakt\u00f3w marynarki wojennej a p\u00f3\u017aniejsz\u0105 transakcj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 aktyw\u00f3w w Mangalii oraz o ustalenie, czy interesy maj\u0105tkowe pa\u0144stwa zosta\u0142y odpowiednio zabezpieczone. AUR zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do DNA o uzyskanie pe\u0142nego planu inwestycyjnego SAFE i jego kolejnych wersji, kompletnych dokumentacji projektowych, raport\u00f3w dotycz\u0105cych konieczno\u015bci, konsultacji rynkowych, ofert, ocen oraz um\u00f3w, w tym metadanych elektronicznych, w celu ustalenia, czy wyniki by\u0142y faktycznie z g\u00f3ry ustalone, czy te\u017c dokumenty przedstawione instytucjom europejskim dok\u0142adnie odzwierciedlaj\u0105 le\u017c\u0105ce u ich podstaw decyzje. W\u015br\u00f3d potencjalnych przest\u0119pstw wymieniono nadu\u017cycie stanowiska, fa\u0142szerstwo dokument\u00f3w, pos\u0142ugiwanie si\u0119 sfa\u0142szowanymi dokumentami, sk\u0142adanie fa\u0142szywych o\u015bwiadcze\u0144 oraz dzia\u0142ania sprzeczne z interesami finansowymi Unii Europejskiej. Partia podkre\u015bla, \u017ce zwraca si\u0119 o weryfikacj\u0119, a nie twierdzi, \u017ce przest\u0119pstwa zosta\u0142y ju\u017c udowodnione.<\/p>\n
Ze swojej strony rz\u0105d nadal przedstawia po\u0142\u0105czenie um\u00f3w SAFE ze sprzeda\u017c\u0105 stoczni jako sp\u00f3jn\u0105 strategi\u0119 przemys\u0142ow\u0105: wyposa\u017cenie dla rumu\u0144skiej marynarki wojennej, utrzymanie lub stworzenie miejsc pracy w kraju oraz droga do wyj\u015bcia z bankructwa dla strategicznego obiektu. To, czy ta droga rzeczywi\u015bcie si\u0119 urzeczywistni, zale\u017cy od wci\u0105\u017c nieopublikowanych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych wielko\u015bci inwestycji, tworzenia miejsc pracy, udzia\u0142u lokalnych dostawc\u00f3w oraz mechanizm\u00f3w egzekwowania. Dop\u00f3ki te dane i harmonogramy nie zostan\u0105 ujawnione, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy ratowaniem a wyprzeda\u017c\u0105 narodowego aktywa przemys\u0142owego po obni\u017conej cenie pozostaje kwesti\u0105 sprzecznych interpretacji, a w przypadku AUR \u2013 przedmiotem tocz\u0105cego si\u0119 \u015bledztwa DNA dotycz\u0105cego szerszych uwarunkowa\u0144, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y t\u0119 sprzeda\u017c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W pi\u0105tek na pocz\u0105tku pa\u017adziernika 2026 r. likwidator s\u0105dowy CITR og\u0142osi\u0142, \u017ce stocznia Damen Shipyards Mangalia zosta\u0142a sprzedana firmie Rheinmetall Real Estate Romania za kwot\u0119 138,03 mln euro bez VAT. Kwota ta jest o oko\u0142o 46 mln euro ni\u017csza od pierwotnej wyceny wynosz\u0105cej oko\u0142o 184 mln euro, kt\u00f3ra stanowi\u0142a punkt odniesienia dla wcze\u015bniejszych pr\u00f3b sprzeda\u017cy. […]<\/p>\n","protected":false},"author":79,"featured_media":65884,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"editorial-positions":[],"regions":[],"types":[],"class_list":["post-66049","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"yoast_head":"\n