Obywatelstwo jest najcenniejszym statusem, jaki pa\u0144stwo mo\u017ce nada\u0107 jednostce. Nadaje ono osobie pewn\u0105 form\u0119 wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci pa\u0144stwa i jego instytucji politycznych. Jednak cho\u0107 historyczn\u0105 norm\u0105 jest, \u017ce jednostki uzyskuj\u0105 ten status na podstawie pochodzenia lub urodzenia w granicach pa\u0144stwa, obecnie ju\u017c tak nie jest. Naturalizacja, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania przez obcokrajowca obywatelstwa kraju, w kt\u00f3rym przebywa, sta\u0142a si\u0119 zjawiskiem powszechnym. W Irlandii odnotowano, \u017ce od 2011 roku do chwili obecnej prawie 235 000 os\u00f3b uzyska\u0142o obywatelstwo w drodze naturalizacji.<\/p>\n
W przypadku kraju o populacji wynosz\u0105cej oko\u0142o 5,5 miliona os\u00f3b przyznawanie obywatelstwa irlandzkiego jak konfetti jest po prostu nie do utrzymania. Kluczowym elementem tej debaty toczonej w ostatnich miesi\u0105cach jest fakt, \u017ce Irlandia nie wymaga od kandydat\u00f3w do naturalizacji zdawania \u017cadnych egzamin\u00f3w z wiedzy o spo\u0142ecze\u0144stwie, j\u0119zyka ani spraw spo\u0142ecznych. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami cudzoziemiec musi mieszka\u0107 w pa\u0144stwie zaledwie 5 lat, aby uzyska\u0107 obywatelstwo. Te niedoci\u0105gni\u0119cia wskazuj\u0105, \u017ce irlandzki system przyznawania obywatelstwa po prostu nigdy nie zosta\u0142 stworzony z my\u015bl\u0105 o zabezpieczeniach zapobiegaj\u0105cych jego nadu\u017cywaniu. Obecnie, 22 lata po tym, jak irlandzcy obywatele zag\u0142osowali za usuni\u0119ciem obywatelstwa z tytu\u0142u urodzenia z konstytucji kraju, stoimy w obliczu kolejnego problemu zwi\u0105zanego z rz\u0105dow\u0105 polityk\u0105 imigracyjn\u0105.<\/p>\n
W 2004 roku irlandzcy wyborcy opowiedzieli si\u0119 za zniesieniem prawa do obywatelstwa na podstawie miejsca urodzenia (jus soli) dla dzieci urodzonych w Irlandii przez rodzic\u00f3w nieb\u0119d\u0105cych obywatelami Irlandii oraz za zast\u0105pieniem go systemem opartym na obywatelstwie rodzic\u00f3w, podobnym do modelu stosowanego w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Unii Europejskiej. Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 tego referendum by\u0142o nadu\u017cywanie irlandzkich przepis\u00f3w imigracyjnych poprzez wykorzystywanie tzw. \u201edzieci-kotwic\u201d oraz nadu\u017cywanie z\u0142o\u017cono\u015bci procedur zwi\u0105zanych z przyznawaniem obywatelstwa irlandzkiego dzieciom z Irlandii P\u00f3\u0142nocnej ze wzgl\u0119du na status tego regionu podlegaj\u0105cego jurysdykcji brytyjskiej.<\/p>\n
Jednak pomimo takiej zmiany konstytucyjnej dotycz\u0105cej zasad przyznawania obywatelstwa irlandzkiego kraj ten pozostawa\u0142 ca\u0142kowicie bierny wobec wszelkich rozwa\u017ca\u0144 dotycz\u0105cych procesu naturalizacji. Powodem tego, w tamtym okresie, by\u0142o to, \u017ce kwestia ta po prostu nie by\u0142a na tyle powszechna, by uzasadnia\u0142a podj\u0119cie jakichkolwiek powa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 ze strony ospa\u0142ych irlandzkich urz\u0119dnik\u00f3w i polityk\u00f3w.<\/p>\n
W zwi\u0105zku z uznaniem, \u017ce uzyskanie obywatelstwa irlandzkiego jest dla potencjalnych imigrant\u00f3w zbyt \u0142atwe, minister sprawiedliwo\u015bci Jim O\u2019Callaghan o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce rz\u0105d zamierza wprowadzi\u0107 wym\u00f3g 8-letniego okresu zamieszkania, a tak\u017ce obowi\u0105zkowe egzaminy z wiedzy o spo\u0142ecze\u0144stwie i j\u0119zyka. Migranci oraz lewicowa opozycja skrytykowali te zmiany jako niesprawiedliwe, zw\u0142aszcza ze wzgl\u0119du na to, \u017ce osoby, kt\u00f3re by\u0142y o krok od spe\u0142nienia dotychczasowego wymogu 5-letniego okresu zamieszkania, musz\u0105 teraz liczy\u0107 si\u0119 z przed\u0142u\u017ceniem tego okresu o 3 lata.<\/p>\n
Minister sprawiedliwo\u015bci s\u0142usznie odpar\u0142 te zarzuty, twierdz\u0105c, \u017ce dla imigrant\u00f3w naprawd\u0119 zdecydowanych uczyni\u0107 Irlandi\u0119 swoim domem przed\u0142u\u017cenie o 3 lata nie powinno stanowi\u0107 \u017cadnego problemu. Jednak pomimo tych zapewnie\u0144 stwierdzi\u0142 on, \u017ce rz\u0105d rozwa\u017ca wprowadzenie \u201ebardziej hojnego programu\u201d dla os\u00f3b znajduj\u0105cych si\u0119 w niekorzystnej sytuacji w zwi\u0105zku z nowymi przepisami, kt\u00f3re maj\u0105 wej\u015b\u0107 w \u017cycie. W tym roku liczba wniosk\u00f3w o obywatelstwo irlandzkie gwa\u0142townie wzros\u0142a we wrze\u015bniu do 8 765 po og\u0142oszeniu zmian. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w sierpniu z\u0142o\u017cono 2 611 wniosk\u00f3w, wzrost ten wynosi 236 procent.<\/p>\n
Kwestie zwi\u0105zane z \u0142agodnym systemem naturalizacji w Irlandii s\u0105 od dawna znane rz\u0105dowi. W 2020 r. Instytut Bada\u0144 Ekonomicznych i Spo\u0142ecznych (ESRI), g\u0142\u00f3wny rz\u0105dowy think tank zajmuj\u0105cy si\u0119 doradztwem w zakresie polityki, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce Irlandia oferuje jedne z najkorzystniejszych warunk\u00f3w dla migrant\u00f3w w Unii Europejskiej. W swojej analizie ESRI ustali\u0142, \u017ce g\u0142\u00f3wnymi przyczynami odmowy s\u0105 niespe\u0142nienie kryteri\u00f3w dotycz\u0105cych pobytu oraz wymog\u00f3w dotycz\u0105cych nieposzlakowanej opinii przewidzianych w obowi\u0105zuj\u0105cej irlandzkiej procedurze. O braku przemy\u015blenia procedur obywatelskich w Irlandii \u015bwiadczy fakt, \u017ce poj\u0119cie \u201enieposzlakowanej opinii\u201d nie zosta\u0142o zdefiniowane przez Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci i nie istniej\u0105 \u017cadne wytyczne dotycz\u0105ce interpretacji tego terminu. Do dzi\u015b nie ma ustawowej definicji tego, co oznacza \u201enieposzlakowana opinia\u201d w odniesieniu do os\u00f3b kwalifikuj\u0105cych si\u0119 do uzyskania obywatelstwa irlandzkiego.<\/p>\n
Europejska Sie\u0107 Migrant\u00f3w w Irlandii, w osobie swojej liderki Emmy Quin, stwierdzi\u0142a w rozmowie z ESRI w ramach badania z 2020 r., \u017ce w przypadku Irlandii \u201eobywatelstwo uznaje si\u0119 za kluczowy \u015brodek wspieraj\u0105cy integracj\u0119 migrant\u00f3w\u201d. Problem z takim podej\u015bciem polega na tym, \u017ce traktuje ono integracj\u0119 jako proces ci\u0105g\u0142y, kt\u00f3rego ko\u0144ca nie da si\u0119 jednoznacznie okre\u015bli\u0107, a obywatelstwo jest jedynie jednym z niejasnych etap\u00f3w. M\u00f3wi\u0105c o integracji migrant\u00f3w, przyznanie danej osobie statusu i zaszczytu, jakim jest obywatelstwo irlandzkie, powinno stanowi\u0107 ostatni etap tego procesu. Obywatelstwo, raz przyznane, trudno jest cofn\u0105\u0107, chyba \u017ce wyjd\u0105 na jaw dowody na fa\u0142szywe o\u015bwiadczenia z\u0142o\u017cone w\u0142adzom w ramach procesu ubiegania si\u0119 o obywatelstwo, podwa\u017caj\u0105ce zasadno\u015b\u0107 wniosku kandydata. W zwi\u0105zku z tym rz\u0105d irlandzki s\u0142usznie zmienia przepisy, wprowadzaj\u0105c bardziej restrykcyjne zasady. Niestety, podobnie jak w przypadku wszystkich irlandzkich polityk publicznych, wprowadza si\u0119 tu p\u00f3\u0142\u015brodek, kt\u00f3ry nie rozwi\u0105\u017ce podstawowych problem\u00f3w le\u017c\u0105cych u ich podstaw.<\/p>\n
Dzisiejsza irlandzka koncepcja obywatelstwa r\u00f3\u017cni si\u0119 diametralnie od historycznego rozumienia tego poj\u0119cia, jakie mieli za\u0142o\u017cyciele pa\u0144stwa w momencie jego powstania. Podstawowe zasady obywatelstwa w nowej Republice Irlandii najlepiej podsumowano w Proklamacji z 1916 r., w kt\u00f3rej og\u0142oszono \u201eprawo narodu irlandzkiego do w\u0142asno\u015bci Irlandii i do nieograniczonej kontroli nad losami Irlandii\u201d, a tak\u017ce og\u0142oszono utworzenie suwerennego pa\u0144stwa irlandzkiego, wobec kt\u00f3rego obywatele s\u0105 lojalni. W tamtym czasie poj\u0119cie obywatelstwa w Irlandii by\u0142o wyra\u017anie rozumiane jako ograniczone do irlandzkich m\u0119\u017cczyzn i irlandzkich kobiet. P\u00f3\u017aniej, gdy Wolne Pa\u0144stwo Irlandzkie ustala\u0142o, w jaki spos\u00f3b praktycznie wdro\u017cy\u0107 uprawnienia obywatelskie nowego pa\u0144stwa, ostatecznie zdecydowano si\u0119 na uwzgl\u0119dnienie os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y sta\u0142e miejsce zamieszkania w kraju, opr\u00f3cz tych o irlandzkim pochodzeniu. Wynika\u0142o to ze z\u0142o\u017cono\u015bci procesu tworzenia nowych instytucji rz\u0105dowych i procedur przy jednoczesnym pozostawaniu cz\u0119\u015bci\u0105 Brytyjskiej Wsp\u00f3lnoty Narod\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym przyznawanie obywatelstwa irlandzkiego osobom nieb\u0119d\u0105cym Irlandczykami wynika\u0142o pierwotnie ze zrozumienia geograficznych i spo\u0142ecznych powi\u0105za\u0144 narodu z Brytyjczykami, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o konflikcie jurysdykcyjnym dotycz\u0105cym Irlandii P\u00f3\u0142nocnej. Wida\u0107 to wyra\u017anie we wsp\u00f3\u0142czesnych badaniach ESRI \u2013 w analizie z 2020 r. dotycz\u0105cej obywatelstwa irlandzkiego obywatele brytyjscy znale\u017ali si\u0119 w pierwszej tr\u00f3jce narodowo\u015bci UE ubiegaj\u0105cych si\u0119 o obywatelstwo, obok Rumun\u00f3w i Polak\u00f3w.<\/p>\n
Irlandia po raz kolejny wykaza\u0142a si\u0119 polityczn\u0105 naiwno\u015bci\u0105 w kwestii podstawowych kompetencji nowoczesnego pa\u0144stwa. Kolejne rz\u0105dy w Leinster House nie potraktowa\u0142y tej sprawy z nale\u017cyt\u0105 powag\u0105, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce w kraju brakuje prawdziwego zaanga\u017cowania obywatelskiego lub dumy z w\u0142asnych instytucji. Niezale\u017cnie od tego, czy chodzi o kryzys emigracyjny w latach 50. i 60. XX wieku, czy te\u017c o wsp\u00f3\u0142czesny kryzys imigracyjny, Irlandia w ca\u0142ej swojej nowo\u017cytnej historii nieustannie boryka\u0142a si\u0119 z przemieszczaniem si\u0119 ludno\u015bci. Cz\u0119sto te zmiany demograficzne kszta\u0142towa\u0142y perspektywy gospodarcze kraju na kolejne dziesi\u0119ciolecia. Mo\u017cna jedynie mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce obecna fala imigracji ma charakter tymczasowy i \u017ce nowe ograniczenia powstrzymaj\u0105 nap\u0142yw nowych mieszka\u0144c\u00f3w, zanim zd\u0105\u017cy to przynie\u015b\u0107 negatywne skutki gospodarcze; cho\u0107 ju\u017c teraz wida\u0107 oznaki, \u017ce kryzys mieszkaniowy w kraju pog\u0142\u0119bi\u0142 si\u0119 z powodu demograficznej nieodpowiedzialno\u015bci rz\u0105du.<\/p>\n
Je\u015bli chodzi o pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego irlandzcy politycy wykazali si\u0119 tak\u0105 nieust\u0119pliwo\u015bci\u0105 w kwestii migracji, mo\u017cna to przypisa\u0107 jedynie ich ideologicznemu za\u015blepieniu na obawy og\u00f3\u0142u spo\u0142ecze\u0144stwa. To ironia, na kt\u00f3r\u0105 sta\u0107 wy\u0142\u0105cznie irlandzkich polityk\u00f3w: maj\u0105 obsesj\u0119 na punkcie \u201esprawiedliwo\u015bci\u201d, jednocze\u015bnie dbaj\u0105c o to, by osobi\u015bcie w jak najmniejszym stopniu odpowiada\u0107 przed irlandzk\u0105 opini\u0105 publiczn\u0105 i jej interesami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Obywatelstwo jest najcenniejszym statusem, jaki pa\u0144stwo mo\u017ce nada\u0107 jednostce. Nadaje ono osobie pewn\u0105 form\u0119 wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci pa\u0144stwa i jego instytucji politycznych. Jednak cho\u0107 historyczn\u0105 norm\u0105 jest, \u017ce jednostki uzyskuj\u0105 ten status na podstawie pochodzenia lub urodzenia w granicach pa\u0144stwa, obecnie ju\u017c tak nie jest. Naturalizacja, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania przez obcokrajowca obywatelstwa kraju, w kt\u00f3rym przebywa, sta\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":77,"featured_media":15583,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[174,159],"tags":[],"editorial-positions":[],"regions":[],"types":[455],"class_list":["post-66835","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-polityka","types-opinion-pl"],"yoast_head":"\n