W europejskiej debacie na temat konkurencyjno\u015bci cz\u0119sto skupia si\u0119 na cenach energii, sztucznej inteligencji, handlu i polityce przemys\u0142owej. Jednak r\u00f3wnie wa\u017cny staje si\u0119 inny, mniej nag\u0142o\u015bniony problem: firmy na ca\u0142ym kontynencie borykaj\u0105 si\u0119 z trudno\u015bciami w pozyskiwaniu pracownik\u00f3w o potrzebnych im umiej\u0119tno\u015bciach.<\/p>\n
Inicjatywa Komisji Europejskiej \u201eUnion of Skills\u201d<\/strong> jasno okre\u015bla skal\u0119 tego wyzwania. Co pi\u0105ty doros\u0142y mieszkaniec UE ma trudno\u015bci z czytaniem i pisaniem, co czwarty pi\u0119tnastolatek osi\u0105ga wyniki poni\u017cej podstawowego poziomu w zakresie czytania, matematyki i nauk \u015bcis\u0142ych, a prawie cztery na pi\u0119\u0107 ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw twierdzi, \u017ce nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 potrzebnych mu pracownik\u00f3w.<\/p>\n Dla gospodarki, kt\u00f3ra chce odgrywa\u0107 wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 w dziedzinie zaawansowanej produkcji, technologii cyfrowych i transformacji ekologicznej, nie jest to jedynie problem edukacyjny. Jest to problem konkurencyjno\u015bci.<\/strong><\/p>\n Starzej\u0105ce si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo europejskie jest cz\u0119sto wymieniane jako g\u0142\u00f3wna przyczyna trudno\u015bci pracodawc\u00f3w w rekrutacji. Demografia ma znaczenie, ale niedob\u00f3r pracownik\u00f3w wynika r\u00f3wnie\u017c z braku dopasowania pracownik\u00f3w do stanowisk pracy.<\/p>\n Eurostat poda\u0142, \u017ce w 2024 r.<\/strong> nadwy\u017cka na<\/strong> rynku pracy stanowi\u0142a 11,7% rozszerzonej si\u0142y roboczej, co<\/strong> odpowiada\u0142o 26,7 mln os\u00f3b bezrobotnych, zatrudnionych poni\u017cej swoich kwalifikacji lub w inny spos\u00f3b gotowych do podj\u0119cia pracy, ale nieuczestnicz\u0105cych w pe\u0142ni w rynku pracy.<\/p>\n Wskazuje to, \u017ce wyzwaniem dla Europy nie jest jedynie znalezienie wi\u0119kszej liczby pracownik\u00f3w. Chodzi r\u00f3wnie\u017c o zapewnienie, by osoby ju\u017c przebywaj\u0105ce w Europie posiada\u0142y kwalifikacje i umiej\u0119tno\u015bci praktyczne wymagane przez zmieniaj\u0105ce si\u0119 bran\u017ce.<\/p>\n Ta rozbie\u017cno\u015b\u0107 jest szczeg\u00f3lnie widoczna w takich sektorach, jak in\u017cynieria, budownictwo, opieka zdrowotna, technologie informacyjne i zaawansowana produkcja. Pracodawcy mog\u0105 mie\u0107 wolne stanowiska, podczas gdy pracownicy w tym samym regionie maj\u0105 trudno\u015bci ze znalezieniem sta\u0142ego zatrudnienia. Wype\u0142nienie tej luki wymaga od system\u00f3w edukacyjnych szybszego reagowania na zmiany gospodarcze.<\/p>\n Od zbyt dawna kszta\u0142cenie zawodowe jest czasami traktowane jako wyb\u00f3r drugorz\u0119dny w por\u00f3wnaniu ze studiami wy\u017cszymi. Coraz trudniej jest uzasadni\u0107 to rozr\u00f3\u017cnienie.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesny przemys\u0142 potrzebuje elektryk\u00f3w, technik\u00f3w, spawaczy, mechanik\u00f3w, operator\u00f3w maszyn, specjalist\u00f3w ds. oprogramowania oraz wykwalifikowanych pracownik\u00f3w budowlanych. Wiele z tych zawod\u00f3w wymaga zaawansowanej wiedzy technicznej i ci\u0105g\u0142ego doskonalenia zawodowego. Nie s\u0105 to zawody z przesz\u0142o\u015bci; maj\u0105 one kluczowe znaczenie dla ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u, kt\u00f3re Europa zamierza rozwija\u0107.<\/p>\n Wed\u0142ug Komisji ponad po\u0142owa uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich II stopnia w UE wybiera ju\u017c \u015bcie\u017cki kszta\u0142cenia zawodowego. Jednak w niekt\u00f3rych sektorach, w kt\u00f3rych odnotowuje si\u0119 najwi\u0119ksze zapotrzebowanie, zw\u0142aszcza tych zwi\u0105zanych z transformacj\u0105 cyfrow\u0105 i ekologiczn\u0105, odsetek ten pozostaje zbyt niski.<\/p>\n W\u0142a\u015bnie dlatego Bruksela przygotowuje now\u0105 europejsk\u0105 strategi\u0119 w zakresie kszta\u0142cenia i szkolenia zawodowego<\/strong>. Celem jest lepsze dostosowanie kszta\u0142cenia i szkolenia zawodowego do potrzeb rynku pracy oraz zwi\u0119kszenie jego atrakcyjno\u015bci dla os\u00f3b ucz\u0105cych si\u0119 w ka\u017cdym wieku. To r\u00f3wnie\u017c dlatego mobilno\u015b\u0107 zawodowa w Europie powinna by\u0107 traktowana jako atut gospodarczy, a nie jedynie jako do\u015bwiadczenie edukacyjne.<\/p>\n Debata zaczyna nabiera\u0107 nowego kierunku. Kszta\u0142cenie zawodowe jest coraz cz\u0119\u015bciej przedstawiane nie jako alternatywa dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie studiuj\u0105 na uczelniach wy\u017cszych, ale jako strategiczny element europejskiej infrastruktury gospodarczej.<\/p>\n Niedob\u00f3r wykwalifikowanych pracownik\u00f3w szczeg\u00f3lnie mocno dotyka mniejsze przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n Du\u017ce przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 prowadzi\u0107 rekrutacj\u0119 na skal\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, tworzy\u0107 wewn\u0119trzne programy szkoleniowe oraz oferowa\u0107 wy\u017csze wynagrodzenia, aby przyci\u0105gn\u0105\u0107 wyspecjalizowanych pracownik\u00f3w. Rodzinna firma produkcyjna lub lokalna firma in\u017cynieryjna ma znacznie mniejsze pole manewru.<\/p>\n Gdy ma\u0142a firma nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 wykwalifikowanego technika, konsekwencje tego nie s\u0105 wcale abstrakcyjne. Mo\u017ce doj\u015b\u0107 do op\u00f3\u017anienia realizacji zam\u00f3wienia, nowa maszyna mo\u017ce pozosta\u0107 niewykorzystana, inwestycja mo\u017ce zosta\u0107 od\u0142o\u017cona na p\u00f3\u017aniej, a plan ekspansji \u2013 porzucony.<\/p>\n W\u0142a\u015bnie dlatego polityka w zakresie umiej\u0119tno\u015bci nie powinna by\u0107 kszta\u0142towana wy\u0142\u0105cznie z perspektywy ministerstw edukacji. Pracodawcy, izby handlowe, o\u015brodki szkoleniowe i w\u0142adze lokalne<\/strong> powinny odgrywa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w okre\u015blaniu, jakie kwalifikacje s\u0105 faktycznie potrzebne w gospodarkach regionalnych.<\/p>\n W lipcu Europejska Rada Wysokiego Szczebla ds. Umiej\u0119tno\u015bci podj\u0119\u0142a dzia\u0142ania w tym kierunku, wzywaj\u0105c do zacie\u015bnienia powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy biznesem a sektorem edukacji oraz do tworzenia regionalnych ekosystem\u00f3w umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 przedsi\u0119biorstwa, podmioty prowadz\u0105ce szkolenia i w\u0142adze publiczne. Zasada ta jest rozs\u0105dna: szkolenia powinny odbywa\u0107 si\u0119 bli\u017cej miejsc, w kt\u00f3rych faktycznie istniej\u0105 miejsca pracy.<\/p>\n Debata na temat umiej\u0119tno\u015bci nabiera coraz wi\u0119kszego znaczenia w miar\u0119 jak technologia zmienia oblicze miejsca pracy.<\/p>\n Sztuczna inteligencja, automatyzacja i narz\u0119dzia cyfrowe wyeliminuj\u0105 niekt\u00f3re zadania, przekszta\u0142c\u0105 inne i stworz\u0105 nowe stanowiska. Technologia nie eliminuje jednak zapotrzebowania na wykwalifikowanych pracownik\u00f3w. W wielu przypadkach wr\u0119cz je zwi\u0119ksza.<\/p>\n W sprawozdaniu<\/strong> Komisji pt. \u201eDekada cyfrowa 2026\u201d<\/strong> stwierdzono, \u017ce ponad 60 procent Europejczyk\u00f3w posiada obecnie przynajmniej podstawowe umiej\u0119tno\u015bci cyfrowe, jednak nadal odczuwalny jest znaczny niedob\u00f3r specjalist\u00f3w z dziedziny technologii informacyjno-komunikacyjnych. Jednocze\u015bnie wiele ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw nadal boryka si\u0119 z przeszkodami w wdra\u017caniu zaawansowanych technologii cyfrowych.<\/p>\n Inwestycje w technologie przynosz\u0105 ograniczone korzy\u015bci, je\u015bli przedsi\u0119biorstwa nie dysponuj\u0105 pracownikami potrafi\u0105cymi skutecznie z nich korzysta\u0107.<\/p>\n Fabryka mo\u017ce naby\u0107 zaawansowane systemy robotyczne, ale nadal potrzebuje technik\u00f3w do instalacji i konserwacji maszyn. Firma mo\u017ce wdro\u017cy\u0107 sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, ale pracownicy musz\u0105 wiedzie\u0107, jak w\u0142\u0105czy\u0107 te narz\u0119dzia do codziennej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n Kapita\u0142 ludzki i inwestycje technologiczne stanowi\u0105 zatem elementy wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105ce, a nie zast\u0119puj\u0105ce<\/strong>.<\/p>\n Nie oznacza to bynajmniej, \u017ce uniwersytety trac\u0105 na znaczeniu. Europa potrzebuje wybitnych badaczy, naukowc\u00f3w, lekarzy, in\u017cynier\u00f3w i pracownik\u00f3w akademickich. Polityka publiczna nie powinna jednak ocenia\u0107 sukcesu edukacyjnego wy\u0142\u0105cznie na podstawie liczby przyznanych dyplom\u00f3w.<\/p>\n Lepiej zapyta\u0107, czy edukacja zapewnia ludziom przydatn\u0105 wiedz\u0119, uniwersalne umiej\u0119tno\u015bci i realne mo\u017cliwo\u015bci rozwoju kariery<\/strong>.<\/p>\n Wymaga to zacie\u015bnienia wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy szko\u0142ami, uczelniami, instytucjami kszta\u0142cenia zawodowego i pracodawcami. Praktyki zawodowe mog\u0105 pom\u00f3c m\u0142odym ludziom po\u0142\u0105czy\u0107 nauk\u0119 teoretyczn\u0105 z do\u015bwiadczeniem praktycznym. Kr\u00f3tsze \u015bcie\u017cki zdobywania kwalifikacji zawodowych oraz kszta\u0142cenie przez ca\u0142e \u017cycie mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c doros\u0142ym w dostosowaniu si\u0119 do nowych warunk\u00f3w bez konieczno\u015bci wieloletniego wycofywania si\u0119 z rynku pracy.<\/p>\n Europa powinna r\u00f3wnie\u017c u\u0142atwi\u0107 transgraniczne uznawanie umiej\u0119tno\u015bci i kwalifikacji. Prawdziwy jednolity rynek pracy nie mo\u017ce funkcjonowa\u0107 sprawnie, je\u015bli pracownicy wielokrotnie napotykaj\u0105 niepotrzebne przeszkody podczas przemieszczania si\u0119 mi\u0119dzy pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi.<\/p>\n Jednocze\u015bnie mobilno\u015b\u0107 nie powinna sta\u0107 si\u0119 dla pa\u0144stw pretekstem do zaniedbywania w\u0142asnych system\u00f3w edukacji i szkolenia. Przyci\u0105ganie wykwalifikowanych pracownik\u00f3w z zagranicy mo\u017ce pom\u00f3c w zaradzeniu niedoborom, jednak rozw\u00f3j krajowych kadr pozostaje kluczowy dla d\u0142ugoterminowej odporno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n W UE coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o polityce przemys\u0142owej, autonomii strategicznej i bezpiecze\u0144stwie gospodarczym. Kwestia umiej\u0119tno\u015bci powinna by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 tej samej dyskusji.<\/p>\n Zak\u0142ady produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, przemys\u0142 obronny, infrastruktura energetyczna, sztuczna inteligencja i zaawansowana produkcja \u2013 wszystkie te dziedziny opieraj\u0105 si\u0119 na ludziach, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 projektowa\u0107, budowa\u0107, obs\u0142ugiwa\u0107 i naprawia\u0107 z\u0142o\u017cone systemy. Og\u0142oszenie cel\u00f3w inwestycyjnych jest \u0142atwiejsze ni\u017c stworzenie kadry niezb\u0119dnej do ich realizacji.<\/p>\n W\u0142a\u015bnie w tym zakresie istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa zasada pomocniczo\u015bci<\/strong>. Bruksela mo\u017ce wspiera\u0107 mobilno\u015b\u0107, wsp\u00f3lne standardy i programy transgraniczne, jednak systemy edukacji i szkole\u0144 pozostaj\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane z gospodarkami krajowymi i regionalnymi. Skuteczna europejska strategia w zakresie umiej\u0119tno\u015bci powinna pozostawia\u0107 miejsce na lokalne rozwi\u0105zania, a nie narzuca\u0107 odg\u00f3rnie jeden model.<\/p>\n Cel powinien mie\u0107 charakter praktyczny: zapewni\u0107 pracownikom wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci podnoszenia kwalifikacji, da\u0107 przedsi\u0119biorstwom wi\u0119kszy wp\u0142yw na kszta\u0142t szkole\u0144 oraz zapewni\u0107 m\u0142odym ludziom wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 szanowan\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do udanej kariery zawodowej.<\/p>\n Wyzwania zwi\u0105zane z konkurencyjno\u015bci\u0105 Europy nie zostan\u0105 rozwi\u0105zane wy\u0142\u0105cznie za pomoc\u0105 regulacji czy dotacji. O ich losie zadecyduj\u0105 po cz\u0119\u015bci sale lekcyjne, warsztaty, laboratoria i miejsca pracy<\/strong>.<\/p>\n Przez lata europejska polityka gospodarcza skupia\u0142a si\u0119 na kapitale: na tym, ile inwestowa\u0107, gdzie przyznawa\u0107 dotacje i kt\u00f3re bran\u017ce wspiera\u0107. W kolejnym etapie nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 r\u00f3wnie du\u017co uwagi kapita\u0142owi ludzkiemu.<\/p>\n Kontynent, kt\u00f3ry nie potrafi zapewni\u0107 ludziom produktywnej pracy, b\u0119dzie mia\u0142 trudno\u015bci z konkurowaniem, niezale\u017cnie od tego, jak ambitne wydaj\u0105 si\u0119 na papierze jego strategie przemys\u0142owe.<\/p>\n W Europie nie brakuje talent\u00f3w. Wyzwaniem jest ich rozwijanie, dostrzeganie i skuteczniejsze \u0142\u0105czenie z gospodark\u0105<\/strong>. Je\u015bli UE zdo\u0142a to osi\u0105gn\u0105\u0107, polityka w zakresie umiej\u0119tno\u015bci mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych reform zwi\u0119kszaj\u0105cych konkurencyjno\u015b\u0107 tej dekady.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W europejskiej debacie na temat konkurencyjno\u015bci cz\u0119sto skupia si\u0119 na cenach energii, sztucznej inteligencji, handlu i polityce przemys\u0142owej. Jednak r\u00f3wnie wa\u017cny staje si\u0119 inny, mniej nag\u0142o\u015bniony problem: firmy na ca\u0142ym kontynencie borykaj\u0105 si\u0119 z trudno\u015bciami w pozyskiwaniu pracownik\u00f3w o potrzebnych im umiej\u0119tno\u015bciach. Inicjatywa Komisji Europejskiej \u201eUnion of Skills\u201d jasno okre\u015bla skal\u0119 tego wyzwania. Co pi\u0105ty […]<\/p>\n","protected":false},"author":95,"featured_media":66386,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[156],"tags":[],"editorial-positions":[],"regions":[405],"types":[419],"class_list":["post-66855","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-handel-i-ekonomia","regions-world-pl","types-news-pl"],"yoast_head":"\nEuropa boryka si\u0119 z problemem niedoboru kwalifikacji, a nie tylko z niedoborem si\u0142y roboczej<\/strong><\/h2>\n
Kszta\u0142cenie zawodowe zas\u0142uguje na ponowne rozwa\u017cenie<\/strong><\/h2>\n
Ma\u0142e i \u015brednie przedsi\u0119biorstwa ponosz\u0105 tego konsekwencje<\/strong><\/h2>\n
Umiej\u0119tno\u015bci, technologia i konkurencyjno\u015b\u0107 Europy<\/strong><\/h2>\n
Od dyplom\u00f3w do szans na zatrudnienie<\/strong><\/h2>\n
Inwestowanie w ludzi to polityka przemys\u0142owa<\/strong><\/h2>\n