Europa znalaz\u0142a \u015brodki finansowe i wykaza\u0142a wol\u0119 ponownego uzbrojenia si\u0119. Nadal brakuje jej jednak potencja\u0142u przemys\u0142owego, tempa dzia\u0142a\u0144 oraz wsp\u00f3lnych zasad, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby przekszta\u0142ci\u0107 te \u015brodki w rzeczywisty potencja\u0142 bojowy. Takie by\u0142o przes\u0142anie panelu dyskusyjnego pt. \u201eDostosowanie potencja\u0142u wojskowego Europy do nowych zagro\u017ce\u0144\u201d, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 24 pa\u017adziernika podczas konferencji ECR w Wilnie.<\/p>\n
Ma\u0142gorzata Samojedny (prezes Opportunity Institute, Polska), moderatorka.<\/strong> Zacz\u0119\u0142a od kwestii ekonomicznych. Jak stwierdzi\u0142a, badania MFW i EBC wskazuj\u0105, \u017ce wydatki na obronno\u015b\u0107 przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wzrostu PKB w perspektywie kr\u00f3tkoterminowej, by\u0107 mo\u017ce nawet w wi\u0119kszym stopniu ni\u017c wydatki na infrastruktur\u0119. Jako przyk\u0142ad poda\u0142a s\u0105siedni\u0105 Republik\u0119 Czesk\u0105. Kraj ten pozyskuje 57% swoich dostaw dla sektora obronnego z rynku krajowego, a 90% swojej produkcji dla tego sektora eksportuje. Czeskie firmy dokona\u0142y r\u00f3wnie\u017c zakup\u00f3w za granic\u0105, na przyk\u0142ad we w\u0142oskiej firmie Fiocchi Munizioni. Europa potrzebuje trzech rzeczy \u2013 argumentowa\u0142a: zr\u00f3wnowa\u017conego finansowania, przewidywalnych zam\u00f3wie\u0144 oraz konkurencyjnych warunk\u00f3w w \u0142a\u0144cuchu dostaw. Skrytykowa\u0142a fakt, \u017ce producenci stali i aluminium ponosz\u0105 \u201esztuczne\u201d koszty wynikaj\u0105ce z handlu uprawnieniami do emisji oraz zasad ESG. Wezwa\u0142a r\u00f3wnie\u017c rz\u0105dy i przedsi\u0119biorstwa do ustalenia wymaga\u0144 i wsp\u00f3lnego dokonywania zakup\u00f3w.<\/p>\n Vojtech Munzar (czeski pose\u0142, wiceprzewodnicz\u0105cy Komisji Bud\u017cetowej).<\/strong> Jako ekonomista uj\u0105\u0142 kwesti\u0119 obronno\u015bci w kontek\u015bcie trzech pyta\u0144: jak j\u0105 sfinansowa\u0107, jak dzia\u0142a rynek i jak odpowiedzialnie wydawa\u0107 \u015brodki publiczne. Jego kluczow\u0105 tez\u0105 by\u0142o stwierdzenie, \u017ce Europa importuje oko\u0142o 80% swojego sprz\u0119tu wojskowego, wi\u0119c znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wydatk\u00f3w opuszcza gospodark\u0119 UE. P\u00f3\u017aniej podkre\u015bli\u0142, \u017ce zakup sprz\u0119tu to tylko cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w. Szkolenia, logistyka, koszary i bazy \u2013 wszystko to kosztuje, a sytuacj\u0119 pogarsza zr\u00f3\u017cnicowanie floty. Je\u015bli niekt\u00f3re pa\u0144stwa eksploatuj\u0105 samoloty Gripen, a inne F-35, szkolenia dla ka\u017cdego z tych typ\u00f3w s\u0105 kosztowne. M\u00f3wi\u0105c o zapewnieniu pewno\u015bci dla przemys\u0142u, stwierdzi\u0142, \u017ce pa\u0144stwa powinny zagwarantowa\u0107 d\u0142ugoterminowy popyt i finansowanie oraz obni\u017cy\u0107 sztucznie zawy\u017cone koszty energii i przemys\u0142u ci\u0119\u017ckiego. Doda\u0142, \u017ce dotacje powinny jedynie stanowi\u0107 uzupe\u0142nienie dla prywatnych firm i ich pomys\u0142\u00f3w. Stwierdzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u201eka\u017cde euro zainwestowane w obronno\u015b\u0107 generuje dwa lub trzy euro\u201d w ramach powi\u0105zanej dzia\u0142alno\u015bci. Przekonanie wyborc\u00f3w jest \u0142atwiejsze w Polsce czy krajach ba\u0142tyckich ni\u017c we W\u0142oszech czy Hiszpanii, gdzie staje si\u0119 to przedmiotem walki politycznej. Ostrzeg\u0142, \u017ce wydatki finansowane z zad\u0142u\u017cenia mog\u0105 podnie\u015b\u0107 stopy procentowe, dlatego zasugerowa\u0142 przekierowanie \u015brodk\u00f3w z transformacji ekologicznej na obronno\u015b\u0107.<\/p>\n Tomasz Szatkowski (sekretarz generalny grupy ECR, by\u0142y ambasador Polski przy NATO).<\/strong> Przedstawi\u0142 panelowi swoj\u0105 bezkompromisow\u0105 wizj\u0119 strategiczn\u0105. Stwierdzi\u0142, \u017ce bez ameryka\u0144skiego parasola nuklearnego Europa nara\u017ca\u0142aby si\u0119 na rosyjski szanta\u017c nuklearny, poniewa\u017c brytyjskie i francuskie arsena\u0142y obejmuj\u0105 jedynie ograniczone scenariusze. Przypomnia\u0142, \u017ce przed latami 2021\u201322 NATO nie dysponowa\u0142o odpowiednimi planami obejmuj\u0105cymi ca\u0142y teatr dzia\u0142a\u0144. Od tego czasu organizacja skupi\u0142a si\u0119 na uniemo\u017cliwieniu Rosji osi\u0105gni\u0119cia jakichkolwiek wczesnych korzy\u015bci. NATO, argumentowa\u0142, powinno wykorzystywa\u0107 swoje atuty w zakresie si\u0142 powietrznych i wojny manewrowej, zamiast pr\u00f3bowa\u0107 dor\u00f3wna\u0107 rosyjskiej przewadze liczebnej. Zapytany, w jaki spos\u00f3b NATO mo\u017ce sfinansowa\u0107 znaczn\u0105 rozbudow\u0119, odpowiedzia\u0142 bez ogr\u00f3dek: \u201eKr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nie mo\u017ce\u201d. Wymaga to czasu i potencja\u0142u przemys\u0142owego, kt\u00f3rych Europa nie posiada. Sama obrona te\u017c nie wystarczy: \u201eto jak wyruszenie na \u015bredniowieczn\u0105 bitw\u0119 z tarcz\u0105, ale bez miecza\u201d. Ostrzeg\u0142 przed nieustannym zestrzeliwaniem tanich dron\u00f3w Shahed za pomoc\u0105 drogich system\u00f3w Patriot. Wezwa\u0142 r\u00f3wnie\u017c do organizowania wi\u0119kszej liczby \u0107wicze\u0144 z zaskoczenia, podczas kt\u00f3rych sojusznicy mog\u0105 ponie\u015b\u0107 pora\u017ck\u0119 na wczesnym etapie bez ponoszenia winy.<\/p>\n Nikodem Racho (doradca prezydenta Polski, by\u0142y doradca Biura Bezpiecze\u0144stwa Narodowego).<\/strong> Umie\u015bci\u0142 rosyjskie ambicje imperialne w d\u0142ugiej perspektywie czasowej, kt\u00f3ra przewy\u017csza trwa\u0142o\u015b\u0107 jakiegokolwiek porozumienia pokojowego. Twierdzi\u0142, \u017ce zdolno\u015bci, kt\u00f3rych Europa nie jest w stanie \u0142atwo zast\u0105pi\u0107 ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych, obejmuj\u0105 wywiad, przestrze\u0144 kosmiczn\u0105, cyberbezpiecze\u0144stwo oraz dowodzenie i kontrol\u0119, przy czym najtrudniejsza do zast\u0105pienia jest w\u0142a\u015bnie kwestia wywiadu. Mimo to Europa jest w stanie utrzyma\u0107 si\u0119 do czasu nadej\u015bcia posi\u0142k\u00f3w. Jego konkretne postulaty dotyczy\u0142y utworzenia sta\u0142ych baz ameryka\u0144skich w Polsce, wraz z jasno okre\u015blonymi zasadami finansowania i uregulowaniami prawnymi, a tak\u017ce o\u015brodka serwisowego dla pocisk\u00f3w PAC wykorzystywanych w systemach Patriot.<\/p>\n Nikodem Racho<\/strong>, zabieraj\u0105c g\u0142os jako przedstawiciel bran\u017cy w panelu, stwierdzi\u0142, \u017ce kraje ba\u0142tyckie nie dysponuj\u0105 silnym przemys\u0142em obronnym i zaopatruj\u0105 si\u0119 w Stanach Zjednoczonych, Niemczech oraz w Polsce. Lokalne firmy powinny zatem znale\u017a\u0107 nisze pozostawione przez du\u017cych wykonawc\u00f3w oraz ch\u0119tnie przyjmowa\u0107 inwestor\u00f3w z kraj\u00f3w sojuszniczych, poniewa\u017c fabryki zapewniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wsparcie polityczne. Nast\u0119pnie zabra\u0142 g\u0142os Edvinas Grik\u0161as, minister gospodarki i innowacji Litwy,<\/strong> kt\u00f3ry wysun\u0105\u0142 argument dotycz\u0105cy szybko\u015bci dzia\u0142ania. W jego kraju dzia\u0142a oko\u0142o 100 firm z bran\u017cy obronnej i bezpiecze\u0144stwa, a przychody tego sektora wzros\u0142y o 50% tylko w zesz\u0142ym roku. Inwestor mo\u017ce przej\u015b\u0107 od podpisania umowy do uruchomienia zak\u0142adu produkcyjnego w zaledwie dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy, co jego zdaniem jest najszybszym tempem w UE. Jego has\u0142em dla Europy by\u0142o \u201eszybko\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107\u201d. Stwierdzi\u0142, \u017ce istniej\u0105ce mechanizmy zam\u00f3wie\u0144 publicznych w UE s\u0105 niedostatecznie wykorzystywane, i obieca\u0142 przedstawi\u0107 litewskie przyk\u0142ady podczas prezydencji tego kraju w Radzie.<\/p>\n Eurodeputowany Aurelijus Veryga<\/strong>, odpowiadaj\u0105c na pytanie dotycz\u0105ce wype\u0142niania luk w zakresie obronno\u015bci UE, powiedzia\u0142: \u201eMo\u017cemy dyskutowa\u0107, czy to dobrze, czy \u017ale, ale Europa stara si\u0119 co\u015b zrobi\u0107\u201d. Zaznaczy\u0142, \u017ce wcze\u015bniej UE uniemo\u017cliwia\u0142a nawet dyskusj\u0119 na temat inwestycji w obronno\u015b\u0107, wi\u0119c przydzielanie \u015brodk\u00f3w wymaga czasu. Doda\u0142, \u017ce UE g\u0142\u00f3wnie gromadzi i redystrybuuje \u015brodki finansowe pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, a jej najwi\u0119kszym wk\u0142adem s\u0105 przepisy zach\u0119caj\u0105ce do wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n Litewski pose\u0142 Dainius Gaiauskas<\/strong> wymieni\u0142 program SAFE jako jeden z przejaw\u00f3w tego, \u017ce zjednoczona UE zwi\u0119ksza swoje bud\u017cety, co sk\u0142oni\u0142o Moskw\u0119 do przeprowadzania atak\u00f3w hybrydowych w obszarach niejednoznacznych.<\/p>\n Europos\u0142anka Elena Donazzan<\/strong> stwierdzi\u0142a, \u017ce program SAFE zapewnia pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim \u015brodki na zakupy niezb\u0119dnych artyku\u0142\u00f3w, ale \u201ezam\u00f3wienia publiczne cz\u0119sto przynosz\u0105 korzy\u015bci firmom spoza Europy\u201d. Chcia\u0142aby rozszerzy\u0107 model wsp\u00f3\u0142pracy opracowany w zakresie migracji na zam\u00f3wienia wojskowe.<\/p>\n W\u0142oska podsekretarz stanu ds. obrony, Isabella Rauti<\/strong>, okre\u015bli\u0142a ten cel jako europejski filar w ramach NATO, a nie europejsk\u0105 armi\u0119. Sprz\u0119t powinien by\u0107 kompatybilny \u201eju\u017c na etapie projektowania\u201d, z europejskimi \u0142a\u0144cuchami produkcyjnymi, a docelowo powinien stanowi\u0107 w pe\u0142ni europejski zestaw wyposa\u017cenia. Nazwa\u0142a to ambicj\u0105, a nie niemo\u017cliwym do zrealizowania zadaniem. Wspomnia\u0142a o niedawnym spotkaniu w Rzymie po\u015bwi\u0119conym w ca\u0142o\u015bci europejskim zam\u00f3wieniom publicznym.<\/p>\n By\u0142y sta\u0142y przedstawiciel Litwy przy NATO, Deividas Matulionis<\/strong>, podchodzi\u0142 do Brukseli z wi\u0119ksz\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105. Chce, aby w kolejnym bud\u017cecie UE przewidziano wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w na obron\u0119 i bezpiecze\u0144stwo. Opowiada\u0142 si\u0119 za standaryzacj\u0105, m\u00f3wi\u0105c: \u201ePieni\u0105dze nas nie ochroni\u0105. Tylko nasze zdolno\u015bci nas ochroni\u0105\u201d. Odrzuci\u0142 pomys\u0142 utworzenia sojuszu obronnego UE, kt\u00f3ry wymaga\u0142by zmiany traktatu i m\u00f3g\u0142by sprowadza\u0107 si\u0119 do najni\u017cszego wsp\u00f3lnego mianownika.<\/p>\n Matulionis doda\u0142, \u017ce Litwa przeznacza 5,38% PKB na obronno\u015b\u0107, przy czym ponad 60% tych \u015brodk\u00f3w pozostaje w kraju. Racho wymieni\u0142 r\u00f3wnie\u017c trzy dzia\u0142ania UE: mobilno\u015b\u0107 wojskow\u0105, program EDIP (program wspieraj\u0105cy produkcj\u0119 w Europie) oraz usprawniony program przemys\u0142owy. Jako przyk\u0142ad poda\u0142 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy potrzebowali sze\u015bciu tygodni na za\u0142atwienie formalno\u015bci, aby przemie\u015bci\u0107 si\u0119 ze wschodu na zach\u00f3d, oraz mosty, kt\u00f3re nie s\u0105 przystosowane do przejazdu czo\u0142g\u00f3w.<\/p>\n Prelegenci zgodzili si\u0119, \u017ce Europa nie mo\u017ce ju\u017c traktowa\u0107 obronno\u015bci jako kwestii drugorz\u0119dnej. Nie byli jednak zgodni co do tego, czy inicjatyw\u0119 powinna przej\u0105\u0107 Bruksela, czy stolice poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a tak\u017ce w jakim stopniu nale\u017cy zachowa\u0107 kontrol\u0119 nad przeznaczeniem \u015brodk\u00f3w. Program SAFE plasuje si\u0119 po\u015brodku tej debaty. Oferuje on nowe \u015brodki finansowe, ale krytycy obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce mog\u0105 one trafi\u0107 poza Europ\u0119, a nawet zwolennicy twierdz\u0105, \u017ce prawdziwym sprawdzianem b\u0119dzie to, czy zam\u00f3wienia prze\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 na fabryki, wyszkolone za\u0142ogi i bro\u0144, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107. Jak uj\u0105\u0142 to Szatkowski, same tarcze nie wystarcz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Europa znalaz\u0142a \u015brodki finansowe i wykaza\u0142a wol\u0119 ponownego uzbrojenia si\u0119. Nadal brakuje jej jednak potencja\u0142u przemys\u0142owego, tempa dzia\u0142a\u0144 oraz wsp\u00f3lnych zasad, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby przekszta\u0142ci\u0107 te \u015brodki w rzeczywisty potencja\u0142 bojowy. Takie by\u0142o przes\u0142anie panelu dyskusyjnego pt. \u201eDostosowanie potencja\u0142u wojskowego Europy do nowych zagro\u017ce\u0144\u201d, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 24 pa\u017adziernika podczas konferencji ECR w Wilnie. Ma\u0142gorzata Samojedny […]<\/p>\n","protected":false},"author":79,"featured_media":67260,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"editorial-positions":[],"regions":[],"types":[],"class_list":["post-67822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"yoast_head":"\n