Zagraniczni przedsiębiorcy zmieniają oblicze włoskiego świata biznesu

Liczba przedsiębiorstw prowadzonych przez podmioty zagraniczne osiągnęła 677 000, przy czym wzrost na północy kontrastuje ze spadkiem na południu

Zagraniczni przedsiębiorcy rozszerzają swoją obecność we Włoszech, zwiększając liczbę prowadzonych przez nich firm do około 677 000 po wzroście o ponad 16 000 w pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku. Jednak za ogólnokrajowym wzrostem kryje się niejednolity obraz: północny zachód nadal przyciąga i utrzymuje przedsiębiorstwa zagraniczne, podczas gdy niektóre regiony południowych Włoch tracą na znaczeniu.

Dane pochodzą z włoskiego rejestru przedsiębiorstw i zostały przeanalizowane przez InfoCamere na potrzeby projektu „Futurae”, promowanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz Unioncamere. Pokazują one, że środowisko przedsiębiorców charakteryzuje się zróżnicowanym pochodzeniem, wyraźną specjalizacją branżową oraz silną koncentracją w poszczególnych regionach. Około 79% przedsiębiorstw prowadzonych przez obcokrajowców jest kierowanych przez osoby pochodzące z krajów spoza Europy.

Lombardia i szeroko rozumiany region północno-zachodni skupiają 32,7% przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym we Włoszech, co czyni ten obszar największym skupiskiem geograficznym wskazanym w danych. Odnotowuje się tu również najwyższy roczny wzrost, wynoszący 1,5%. Natomiast na południu odnotowano spadek o 3,6%, przy czym szczególnie dotknięte tym zjawiskiem są Kampania i Kalabria.

Te coroczne zmiany regionalne należy odróżnić od ogólnokrajowego wzrostu odnotowanego w pierwszej połowie 2026 roku. Łącznie pokazują one jednak, że ogólna ekspansja nie przekłada się na wzrost we wszystkich regionach. Geografia przedsiębiorczości zagranicznej pozostaje bardzo zróżnicowana, co rodzi pytania dotyczące warunków sprzyjających zakładaniu i utrzymaniu działalności gospodarczej.

Na poziomie prowincji Prato utrzymuje pozycję najbardziej zróżnicowanego pod względem międzynarodowym środowiska biznesowego we Włoszech według kryterium zastosowanego w raporcie: przedsiębiorstwa prowadzone przez podmioty zagraniczne stanowią 33,7% wszystkich firm. Na drugim miejscu plasuje się Triest z wynikiem 20,8%, natomiast Imperia awansowała na trzecie miejsce z wynikiem 18,8%, spychając Florencję z podium.

Rankingi te odzwierciedlają strukturę lokalnej społeczności przedsiębiorców, a nie tylko liczbę przedsiębiorców zagranicznych. Wysoki odsetek wskazuje na szczególnie znaczącą obecność w gospodarce prowincji, nawet jeśli w ujęciu bezwzględnym w większym mieście lub regionie działa więcej przedsiębiorstw prowadzonych przez obcokrajowców.

Przedsiębiorstwa jednoosobowe pozwalają lepiej poznać osoby stojące za tą działalnością. Stanowią one około 70% wszystkich przedsiębiorstw prowadzonych przez obcokrajowców. Wśród ich właścicieli największe grupy stanowią Marokańczycy (53 364 właścicieli), Rumuni (52 541) oraz Chińczycy (50 166). Łącznie te trzy grupy stanowią 32,4% zagranicznych jednoosobowych działalności gospodarczych.

Przedsiębiorcy z Albanii, Bangladeszu i Pakistanu stanowią łącznie kolejne 20%, natomiast ci z Egiptu, Nigerii i Senegalu – 10,5%. Rozkład ten ilustruje zróżnicowanie zagranicznej przedsiębiorczości, a jednocześnie pokazuje, jak niektóre społeczności odgrywają w niej szczególnie znaczącą rolę.

Wybór branży stanowi kolejny aspekt tego obrazu. Marokańscy przedsiębiorcy są szczególnie aktywni w handlu, a ich największe skupiska odnotowano w Catanzaro, Reggio Calabria i Messynie. Rumuńscy właściciele firm są silnie związani z branżą budowlaną i mają znaczącą obecność w Viterbo, Turynie i Cremonie.

Chińscy przedsiębiorcy wyróżniają się w sektorze produkcji oraz usług rekreacyjnych. Ich obecność jest szczególnie widoczna w Prato, gdzie stanowią 67,2% zagranicznych przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. W Fermo, w regionie Marche, ich udział sięga 27,3%. Dane te dotyczą konkretnie zagranicznych przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, a nie całej lokalnej społeczności przedsiębiorców.

Takie tendencje wskazują, że przedsiębiorczość zagraniczną najlepiej analizować zarówno w kontekście lokalnych gospodarek, jak i danych ogólnokrajowych. Poszczególne społeczności działają na różnych rynkach, a ich obecność znacznie się różni w poszczególnych prowincjach. Same dane liczbowe nie wyjaśniają, dlaczego powstały te specjalizacje ani co leży u podstaw kontrastujących trendów regionalnych.

Stanowią one jednak jasny punkt wyjścia dla decydentów politycznych i organizacji biznesowych: wzrost w skali kraju może iść w parze z lokalnym spadkiem. Zrozumienie obu tych zjawisk wymaga zwrócenia uwagi na poszczególne sektory, regiony i struktury biznesowe, których to dotyczy.

Dla czytelników analizujących ogólny trend wzrostu kluczowe znaczenie ma zatem rozróżnienie między dynamiką na szczeblu krajowym a sytuacją lokalną: oba te czynniki są niezbędne do zrozumienia zmieniającej się roli zagranicznych przedsiębiorców w całym kraju.

Liczba przedsiębiorstw prowadzonych przez podmioty zagraniczne we Włoszech zbliża się do 700 000, ale ich znaczenie wykracza poza ten próg. Zmieniający się rozkład geograficzny tych przedsiębiorstw pokazuje, gdzie międzynarodowa działalność gospodarcza coraz mocniej się zakorzenia, a gdzie jej obecność słabnie.

Alessandro Fiorentino