Subscribe
Spotkanie, które odbyło się 15 czerwca 2026 r. w Rzymie, pomiędzy premier Włoch Giorgią Meloni a premier Japonii Sanae Takaichi, stanowi jeden z najważniejszych momentów w najnowszej historii stosunków między Włochami a Japonią. Szczyt odbył się w okresie głębokich przemian geopolitycznych, gospodarczych i technologicznych, które na nowo definiują międzynarodową równowagę sił i wymagają od demokratycznych mocarstw coraz większego zaangażowania w koordynację strategiczną. Spotkanie odbyło się w przeddzień szczytu G7 w Évian oraz po serii ważnych spotkań dyplomatycznych z udziałem japońskich przywódców w Europie. W tym kontekście Rzym stał się miejscem wspólnej refleksji nad głównymi kryzysami międzynarodowymi oraz możliwościami współpracy między dwoma krajami, które – pomimo odmiennych uwarunkowań geograficznych – mają coraz bardziej zbieżną wizję globalnych wyzwań. Spotkanie potwierdziło również umocnienie osobistych i politycznych relacji między Meloni a Takaichi, które jako pierwsze kobiety w historii swoich krajów stoją na czele rządów krajowych. Temu instytucjonalnemu wyróżnieniu towarzyszy znacząca ideologiczna zbieżność, ponieważ obie reprezentują konserwatywny styl przywództwa, nastawiony na połączenie politycznego pragmatyzmu, promowanie interesów narodowych oraz wzmacnianie sojuszy strategicznych.
DWIE ORGANIZACJE ŁĄCZĄCE PRAGMATYZM I STRATEGICZNĄ WIZJĘ
Jednym z najważniejszych elementów, które wyłoniły się podczas szczytu, była harmonia panująca między obiema przywódczyniami. Oprócz wspólnego doświadczenia jako pierwsze kobiety stojące na czele swoich rządów, Meloni i Takaichi łączy podejście polityczne charakteryzujące się konkretnym podejmowaniem decyzji, dbałością o bezpieczeństwo narodowe oraz dążeniem do wzmocnienia międzynarodowej roli swoich krajów. Ta zbieżność poglądów sprzyjała przyspieszeniu realizacji licznych projektów dwustronnych zainicjowanych w poprzednich miesiącach, zwłaszcza po wizycie premier Włoch w Tokio w styczniu 2026 roku. Z tej okazji stosunki między Włochami a Japonią zostały podniesione do rangi specjalnego partnerstwa strategicznego, co stanowiło jakościowy punkt zwrotny we współpracy między obydwoma państwami. Ta wspólna wizja znajduje odzwierciedlenie w decyzji o wspólnym inwestowaniu w sektory, które będą kształtować układ sił w nadchodzących dziesięcioleciach – od obronności po technologie wschodzące, od sztucznej inteligencji po przestrzeń kosmiczną.
BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE, BLISKI WSCHÓD I WOLNOŚĆ ŻEGLUGI
Rozmowy odbyły się zaledwie kilka godzin po ogłoszeniu porozumienia między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, co uznano za kluczowy krok w kierunku zapewnienia większej stabilności w regionie. W tym kontekście Włochy i Japonia wyraziły zadowolenie z rozwoju sytuacji dyplomatycznej i ponownie podkreśliły znaczenie ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, infrastruktury morskiej niezbędnej dla światowego handlu i międzynarodowego bezpieczeństwa energetycznego. Takaichi potwierdziła poparcie Japonii dla wspólnej deklaracji zainicjowanej przez Włochy, Francję, Niemcy i Wielką Brytanię, podkreślając zaangażowanie Tokio na rzecz pokoju w regionie, swobody żeglugi oraz bezpieczeństwa szlaków morskich.
KONFLIKT NA UKRAINIE I OBRONA PORZĄDKU MIĘDZYNARODOWEGO
Kolejnym głównym tematem szczytu był konflikt rosyjsko-ukraiński. Włochy i Japonia ponownie potwierdziły wspólne potępienie rosyjskiej agresji oraz poparcie dla prawa międzynarodowego jako fundamentalnej zasady współistnienia państw. Obaj przywódcy podkreślili potrzebę dążenia do sprawiedliwego i trwałego pokoju, nie pomijając przy tym humanitarnych konsekwencji konfliktu oraz ataków na infrastrukturę cywilną i obiekty o znaczeniu historycznym i kulturowym. Solidarność z Kijowem została przedstawiona jako istotny element polityki zagranicznej obu krajów oraz jako jedna z kwestii, które z pewnością zajmą centralne miejsce w agendzie G7.
JAPOŃSKA POLITYKA OBRONNA I RÓWNOWAGA GEOPOLITYCZNA
Sektor obronny stanowi jeden z filarów nowego partnerstwa strategicznego. W kontekście charakteryzującym się narastającymi napięciami w regionie Indo-Pacyfiku oraz stopniowym przeformułowaniem globalnej równowagi bezpieczeństwa Japonia realizuje politykę większej autonomii strategicznej. Utrzymując jednocześnie swoje tradycyjne sojusze ze Stanami Zjednoczonymi, Tokio wydaje się zdawać sobie sprawę z konieczności wzmocnienia własnych zdolności oraz dywersyfikacji międzynarodowych partnerstw. Ewolucja ta wpisuje się w szerszy proces redefiniowania roli Japonii na arenie międzynarodowej. W tym kontekście szczególne znaczenie ma Global Combat Air Programme (GCAP) – inicjatywa, w ramach której Włochy, Japonia i Wielka Brytania wspólnie pracują nad stworzeniem myśliwca szóstej generacji. Projekt ten stanowi nie tylko przykład współpracy technologicznej i przemysłowej na wysokim poziomie, ale także narzędzie strategicznej integracji między Europą a regionem Indo-Pacyfiku. Przejście programu do fazy operacyjnej potwierdza zaangażowanie trzech partnerów w umacnianie bezpieczeństwa euroatlantyckiego i indo-pacyficznego poprzez zaawansowaną współpracę w dziedzinie obronności.
GOSPODARKA, HANDEL I BEZPIECZEŃSTWO ŁAŃCUCHA DOSTAW
Oprócz wymiaru geopolitycznego partnerstwo włosko-japońskie opiera się na solidnych podstawach gospodarczych. Japonia pozostaje trzecim co do wielkości partnerem handlowym Włoch w Azji oraz drugim co do wielkości odbiorcą włoskiego eksportu na ten kontynent. W 2025 r. wartość handlu dwustronnego wyniosła 12,3 mld euro, przy dodatnim saldzie handlowym Włoch wynoszącym 4,4 mld euro. W pierwszym kwartale 2026 r. wartość handlu osiągnęła już około 3 mld euro, generując nadwyżkę handlową Włoch wynoszącą prawie 1 mld euro. Szczególnie znacząca jest również obecność włoskich przedsiębiorstw w Japonii – działa tam 166 firm, których łączny obrót szacuje się na około 3 mld euro. Współpraca gospodarcza została dodatkowo wzmocniona dzięki nowym instrumentom instytucjonalnym. W Nagoi odbyło się spotkanie Italy-Japan Business Group, natomiast w Tokio miało miejsce pierwsze posiedzenie Dwustronnego Forum ds. Bezpieczeństwa Gospodarczego. Ten ostatni organ ma odgrywać kluczową rolę we wzmacnianiu łańcuchów wartości, ochronie sektorów strategicznych oraz zarządzaniu słabymi punktami związanymi z dostawami surowców krytycznych i energii.
KOSMOS JAKO NOWA OBSZAR WSPÓŁPRACY
Jednym z najbardziej innowacyjnych aspektów partnerstwa jest sektor kosmiczny. W maju 2026 roku w Tokio odbyła się pierwsza sesja nowego Międzyrządowego Dialogu Kosmicznego, której zwieńczeniem było przyjęcie wspólnej deklaracji przez oba rządy. W porozumieniu tym przestrzeń kosmiczna została uznana za obszar strategiczny, który może wywierać wpływ na badania naukowe, bezpieczeństwo narodowe, wzrost gospodarczy oraz innowacje przemysłowe. Współpraca ta bezpośrednio angażuje Włoską Agencję Kosmiczną oraz Japońską Agencję Eksploracji Kosmicznej, wzmacniając dotychczasową współpracę i rozszerzając ją na nowe obszary. Szczególną uwagę poświęca się eksploracji Księżyca w ramach porozumień Artemis, przyszłym stacjom kosmicznym, działaniom na niskiej orbicie okołoziemskiej oraz współpracy z NASA. Włochy i Japonia będą również współpracować nad wielofunkcyjnym modułem mieszkalnym na Księżycu oraz łazikiem ciśnieniowym przeznaczonym do misji na powierzchni Księżyca.
BADANIA NAUKOWE, ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ I INNOWACJE TECHNOLOGICZNE
Deklaracja dotycząca przestrzeni kosmicznej jeszcze bardziej rozszerza zakres współpracy naukowej. Oba kraje zamierzają zacieśnić współpracę w zakresie obserwacji Ziemi, zarządzania zagrożeniami naturalnymi oraz wymiany danych satelitarnych, przyczyniając się w ten sposób do usprawnienia systemów zapobiegania sytuacjom kryzysowym i reagowania na nie. Dużą wagę przywiązuje się również do fizyki Słońca, misji SOLAR-C, badań kosmologicznych w ramach misji LiteBIRD oraz monitorowania potencjalnie niebezpiecznych asteroid. Zrównoważony rozwój w przestrzeni kosmicznej stanowi kolejny filar porozumienia. Włochy i Japonia będą współpracować w celu rozwiązania narastającego problemu śmieci kosmicznych, opracowania technologii aktywnego usuwania śmieci kosmicznych, udoskonalenia systemów zapobiegania kolizjom satelitów oraz wzmocnienia świadomości sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej. Inwestycje w szkolenia zawodowe i zaawansowane badania naukowe dopełniają ramy mające na celu budowę innowacyjnych ekosystemów zdolnych do wspierania konkurencyjności przemysłowej obu krajów.
PERSPEKTYWY DLA EUROPY I STRATEGICZNE ZNACZENIE PARTNERSTWA
Ewolucja stosunków między Włochami a Japonią ma konsekwencje wykraczające poza wymiar dwustronny. Dostarcza ona bowiem ważnych wskazówek dotyczących przyszłości polityki europejskiej. W kontekście międzynarodowym charakteryzującym się rywalizacją między wielkimi mocarstwami, fragmentacją geoekonomiczną oraz przyspieszeniem technologicznym Europa stoi przed koniecznością rozwijania nowych form współpracy z demokratycznymi partnerami spoza Europy. Przywilejowane stosunki z Japonią stanowią wzór tej strategii. Współpraca w dziedzinie obronności, przestrzeni kosmicznej, bezpieczeństwa gospodarczego, energetyki, sztucznej inteligencji, biotechnologii i infrastruktury pokazuje, jak można zbudować oś euro-indo-pacyficzną opartą na zbieżnych interesach i wspólnych wartościach. Ponadto wspólne inicjatywy planowane w Afryce, w ramach dialogu między włoskim planem Mattei a japońskim programem TICAD, otwierają nowe perspektywy współpracy z Globalnym Południem. Rok 2026, w którym przypada 160. rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych między Włochami a Japonią, wydaje się zatem symbolicznym kamieniem milowym na drodze, która ma prowadzić do dalszego wzmocnienia tych relacji. Zbieżność poglądów Meloniego i Takaichi, w połączeniu z rosnącą integracją ich odpowiednich strategii krajowych, sugeruje możliwość coraz głębszej współpracy, zdolnej wpływać nie tylko na stosunki między Rzymem a Tokio, ale także na ewolucję polityki europejskiej w szybko zmieniającym się systemie międzynarodowym.