Firma MOL twierdzi, że spodziewa się osiągnąć gotowość techniczną do wycofania rosyjskiej ropy naftowej z obrotu do końca 2027 roku. Dyrektor firmy na Węgrzech ostrzega, że wyższe koszty energii mogą przyczynić się do wzrostu niestabilności politycznej na Węgrzech i Słowacji.
Węgierska grupa naftowo-gazowa MOL twierdzi, że spodziewa się osiągnąć gotowość techniczną do stopniowego wycofania importu rosyjskiej ropy naftowej do końca 2027 roku. Firma stara się o fundusze z Unii Europejskiej na rozbudowę alternatywnych szlaków dostaw, podczas gdy dyrektor generalny MOL Hungary, György Bacsa, ostrzega, że wyższe koszty energii mogą wywołać protesty i zdestabilizować sytuację na Węgrzech i Słowacji. Oba kraje nadal w znacznym stopniu polegają na rosyjskiej ropie dostarczanej rurociągiem „Drużba” z czasów radzieckich.
W wywiadzie dla Euronews Bacsa, pełniący również funkcję dyrektora ds. strategii grupy MOL, stwierdził, że wzrost kosztów energii może spowolnić rozwój obu gospodarek i wywołać kryzys polityczny, którego skutki odczują również inne kraje Europy. Ceny benzyny i oleju napędowego na Węgrzech już w tym roku gwałtownie wzrosły, co spotkało się z krytyką ze strony partii opozycyjnych. W badaniu Międzynarodowego Funduszu Walutowego z 2025 r. oszacowano, że całkowite wstrzymanie dostaw energii z Rosji mogłoby spowodować wzrost wydatków Węgier na energię o około 15% do 2030 r. Scenariusz ten dotyczy dostaw energii z Rosji jako całości.
Cena ropy naftowej pomaga wyjaśnić obawy firmy MOL. Według doniesień cena ropy typu Urals, głównego gatunku eksportowego Rosji, wynosiła około 60 dolarów za baryłkę, czyli około 34% mniej niż cena ropy Brent. Bacsa odmówił podania szczegółów dotyczących ceny, jaką MOL płaci za rosyjską ropę. Stwierdził, że firma przestrzega przepisów UE i sankcji oraz pozostaje zaangażowana w dywersyfikację dostaw dla swoich rafinerii. Jego zdaniem koszt zmiany źródeł zaopatrzenia stał się istotną kwestią ekonomiczną w czasie, gdy ceny paliw są już przedmiotem szczególnej uwagi.
Komisja Europejska podaje, że udział Rosji w imporcie ropy do UE spadł z 27% w 2021 r. do 2%. Węgry i Słowacja są jedynymi państwami członkowskimi UE, które nadal importują znaczne ilości rosyjskiej ropy rurociągiem „Drużba”. Pod rządami nowego rządu w Budapeszcie firma MOL planuje po raz pierwszy ubiegać się o fundusze unijne na dywersyfikację źródeł energii. Krok ten stanowi odejście od polityki z czasów Viktora Orbána, kiedy to Węgry utrzymywały zależność od rosyjskiej ropy i pozostawały poza niektórymi unijnymi inicjatywami energetycznymi.
Bacsa stwierdził, że ograniczenia dotyczące finansowania projektów związanych z paliwami kopalnymi uniemożliwiły firmie MOL dostęp do środków unijnych na rozbudowę niezbędnej sieci rurociągów. Argumentował, że Europa Środkowa i Wschodnia ma mniej połączeń rurociągowych niż Europa Zachodnia, i wezwał do stworzenia ukierunkowanego programu unijnego obejmującego połączenia gazowe, elektryczne, rurociągi do transportu ropy naftowej oraz produktów ropopochodnych. Rzeczniczka Komisji Europejskiej Anna-Kaisa Itkonen pozostawiła otwartą możliwość omówienia kwestii infrastruktury związanej z paliwami kopalnymi, ale nie dała żadnych wskazówek co do dostępności środków finansowych. Stwierdziła, że priorytetem Komisji jest dywersyfikacja dostaw oraz zaprzestanie importu rosyjskiej ropy, gazu i skroplonego gazu ziemnego.
Rurociąg „Adria” łączący Chorwację z Węgrami ma kluczowe znaczenie dla planów firmy MOL. Mógłby on stanowić alternatywę dla rurociągu „Druzhba”, jednak firma MOL i chorwacki państwowy operator rurociągów JANAF od dawna nie mogą dojść do porozumienia w sprawie przepustowości, opłat tranzytowych oraz transportu rosyjskiej ropy naftowej do Węgier i Słowacji. MOL zwrócił się do Komisji o mediację w sporze dotyczącym testów przepustowości na odcinku chorwackim. Wyniki tych testów mają duże znaczenie, ponieważ pomogą określić, jaką ilość ropy naftowej trasa ta będzie w stanie niezawodnie przetransportować, jeśli MOL ograniczy swoje uzależnienie od rurociągu „Druzhba”.
Nawet jeśli testy wykażą wystarczającą przepustowość, firma Bacsa chce mieć dostęp do kilku szlaków dostawczych. MOL jest zainteresowany połączeniem Węgier z rurociągiem transalpejskim, biegnącym z Triestu do Niemiec. Z zadowoleniem przyjąłaby również wznowienie eksploatacji ukraińskiego odcinka rurociągu między Brodami a Odessą. Na początku tego roku rurociąg „Drużba” stał się bezużyteczny, co zaostrzyło napięcia między Kijowem a Budapesztem. Dla MOL ta przerwa w dostawach ilustruje ryzyko związane z nadmiernym uzależnieniem od jednej trasy.
Koniec 2027 roku to termin, w którym firma MOL zamierza osiągnąć gotowość techniczną. Tempo tej zmiany będzie zależało również od tego, ile ropy naftowej będą w stanie przetransportować alternatywne trasy, jakie opłaty pobierają operatorzy za jej transport oraz czy Bruksela zgodzi się pomóc w sfinansowaniu nowych połączeń. Od odpowiedzi na te pytania zależeć będzie koszt zastąpienia dostaw z Rosji. Stanowią one również tło politycznego sporu o to, kto powinien pokryć koszty infrastruktury, która według MOL jest niezbędna do przeprowadzenia transformacji, którą UE uznaje już za priorytet.