Subscribe
Parlament Europejski przedstawił niedawno nową wizję polityki konkurencji, proponując aktualizację przepisów UE w celu dostosowania ich do przemian zachodzących w gospodarce cyfrowej oraz nasilającej się globalnej konkurencji. W rezolucji, która nie ma mocy prawnej, ale wyznacza istotny kierunek polityki, zgromadzenie w Strasburgu wzywa Komisję Europejską do ponownego rozważenia obecnych ram regulacyjnych w celu wzmocnienia konkurencyjności europejskiego przemysłu, zmniejszenia strategicznej zależności od podmiotów spoza Europy oraz stworzenia sprzyjających warunków dla rozwoju dużych przedsiębiorstw kontynentalnych. Zgodnie z rezolucją polityka konkurencji nie powinna już ograniczać się do zwalczania nadużyć pozycji dominującej lub zapobiegania fuzjom szkodliwym dla konsumentów, lecz powinna stać się narzędziem wspierającym odporność gospodarczą, bezpieczeństwo, zrównoważony rozwój, autonomię strategiczną i konkurencyjność Unii. Z tej perspektywy Parlament sugeruje, aby zalecenia zawarte w sprawozdaniach przygotowanych przez Mario Draghiego i Enrico Lettę stanowiły punkt odniesienia dla przyszłego rozwoju europejskiego prawa konkurencji.
WZMOCNIENIE RYNKÓW CYFROWYCH
Znaczna część rezolucji dotyczy wzmocnienia egzekwowania ustawy o rynkach cyfrowych, wprowadzonej w celu ograniczenia wpływu dużych platform cyfrowych uznanych za „podmioty kontrolujące dostęp” – czyli tych, które są w stanie kontrolować dostęp do rynków cyfrowych. Należą do nich Google, Amazon, Apple, Booking.com, TikTok, Meta i Microsoft. Parlament wzywa Komisję do częstszego korzystania z instrumentów przewidzianych w rozporządzeniu, w tym z dochodzeń rynkowych, środków tymczasowych, postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz sankcji, aby zapobiec uchylaniu się przez tych operatorów od obowiązków wynikających z rozporządzenia. Aby zapewnić skuteczne egzekwowanie ustawy o rynkach cyfrowych, proponuje się również wprowadzenie specjalnej opłaty finansowej, zwanej „opłatą DMA”. Opłata ta ma na celu zagwarantowanie stabilnych środków finansowych na działania nadzorcze i kontrolne.
NOWE TECHNOLOGIE, PRZETWARZANIE W CHMURZE I ZAPOBIEGANIE MONOPOLOM
Parlament sugeruje, aby w ramach zbliżającego się przeglądu rozporządzenia zakres nowych przepisów został rozszerzony tak, by objął nowe technologie, które odgrywają kluczową rolę w gospodarce cyfrowej. Należą do nich modele sztucznej inteligencji, chatboty, wirtualni asystenci, usługi przetwarzania w chmurze oraz systemy operacyjne telewizorów podłączonych do sieci. Celem jest zapobieżenie tworzeniu się nowych pozycji monopolistycznych, zanim rynki te osiągną pełną dojrzałość. Posłowie do Parlamentu Europejskiego wzywają Komisję do wykorzystania już trwającego postępowania wyjaśniającego w celu aktualizacji wymogów rozporządzenia oraz usunięcia barier utrudniających klientom zmianę dostawcy, które ich zdaniem mogą w znacznym stopniu ograniczać konkurencję.
FUZJE, MISTRZOWIE EUROPY I PRZECIWDZIAŁANIE PRZEJĘCIOM DRAPĄCYM
Kolejnym kluczowym elementem wniosku Parlamentu jest zmiana przepisów dotyczących połączeń przedsiębiorstw. Zdaniem posłów do Parlamentu Europejskiego obecny system należy zaktualizować, aby sprzyjał powstawaniu dużych paneuropejskich grup przemysłowych zdolnych do konkurowania z największymi światowymi podmiotami, bez uszczerbku dla konkurencji i dobrobytu konsumentów. W związku z tym wzywa się Komisję do przyjęcia bardziej dynamicznych kryteriów oceny, uwzględniających nie tylko bezpośredni wpływ transakcji na ceny i udziały w rynku, ale także ich wkład w potencjał innowacyjny, inwestycje, odporność produkcji oraz długoterminowy wzrost gospodarczy. Podobnie Komisja wzywa do zmiany europejskich wytycznych dotyczących połączeń przedsiębiorstw, aby lepiej uwzględnić potrzebę stworzenia prawdziwych „europejskich liderów” w sektorach strategicznych, takich jak telekomunikacja, energetyka, systemy płatnicze i obrona.
AUTONOMIA STRATEGICZNA I NOWE NARZĘDZIA INTERWENCYJNE
Propozycje przedstawione przez Parlament Europejski ściśle łączą politykę konkurencji z celem strategicznej autonomii Unii. Z tej perspektywy konieczne jest zdecydowane wsparcie dla rozwoju kluczowej infrastruktury europejskiej, w tym usług w chmurze, infrastruktury sztucznej inteligencji, sieci finansowych oraz interoperacyjnych systemów płatniczych, co pozwoli zmniejszyć zależność od infrastruktury i operatorów z państw trzecich. W tym samym kontekście Parlament Europejski wzywa do wzmocnienia egzekwowania rozporządzenia w sprawie dotacji zagranicznych wobec platform internetowych i rynków internetowych z siedzibą poza Unią Europejską, unikając jednocześnie nakładania nadmiernych obciążeń administracyjnych na europejskie małe i średnie przedsiębiorstwa. W odniesieniu do płatności elektronicznych Parlament wzywa również Komisję do szybkiego zakończenia dochodzeń dotyczących opłat pobieranych przez Visa i Mastercard, wskazując cyfrowe euro jako znaczącą szansę na wzmocnienie konkurencji i zmniejszenie zależności od pozaeuropejskich obiegów płatniczych. Wreszcie w rezolucji proponuje się wprowadzenie nowego europejskiego narzędzia do badania rynku, mającego na celu umożliwienie Komisji reagowania na sytuacje naruszające konkurencję, nawet w przypadku braku konkretnych naruszeń przepisów antymonopolowych. W odróżnieniu od tradycyjnych procedur mechanizm ten zajmowałby się strukturalnymi problemami rynkowymi, wzorując się na modelach przyjętych już w niektórych państwach członkowskich. Parlament wzywa zatem Komisję Europejską do przedstawienia wniosku ustawodawczego, który uzupełni obecne ramy regulacyjne, wzmacniając zdolność Unii do reagowania na nowe wyzwania związane z transformacją cyfrową i międzynarodową konkurencją gospodarczą. To właśnie wyzwanie na najbliższe miesiące.