Subscribe
Eseje - 2026-08-07
Związek między polityką mieszkaniową rządu Meloniego a dyrektywami Unii Europejskiej (w szczególności dyrektywą EPBD IV „Green Homes”) odzwierciedla dwie różne wizje zarządzania nieruchomościami: z jednej strony krajową potrzebę odblokowania rynku, uproszczenia procedur administracyjnych i rozwiązania kryzysu mieszkaniowego; z drugiej – dążenie UE do dekarbonizacji i rygorystycznej efektywności energetycznej.
- Plan mieszkaniowy i działania na szczeblu krajowym (rząd Meloniego)
Strategia rządu włoskiego w zakresie mieszkalnictwa opiera się głównie na trzech filarach:
- Dekret „Salva-Casa” (D.L. 69/2024): Ma na celu usunięcie „drobnych niezgodności budowlanych” (przesunięte ścianki działowe, rozbieżności formalne lub tolerancje budowlane). Dekret ten ominął wymóg ścisłej „podwójnej zgodności” w przypadku drobnych naruszeń dotyczących zabytków, wprowadził zasadę milczącej zgody (silenzio-assenso) w odniesieniu do wielu procedur oraz ułatwił zmianę przeznaczenia nieruchomości, mając na celu uwolnienie nieruchomości zablokowanych przez biurokrację i wprowadzenie ich na rynek sprzedaży i wynajmu.
- Piano Casa Italia: Program skupia się na publicznych mieszkaniach komunalnych (ERP) oraz mieszkaniach socjalnych. Jego celem jest odzyskanie i utrzymanie pustostanów w budynkach komunalnych, zapewnienie mieszkań po przystępnych czynszach dla młodych par i rodzin o niskich dochodach oraz uproszczenie procedur związanych z projektami rewitalizacji miejskiej.
- Stabilność finansowa: Podejście oparte na rachunkowości finansów publicznych ma na celu ograniczenie stosowania powszechnych, bezzwrotnych zachęt finansowanych z budżetu państwa (w oparciu o doświadczenia związane z programem „Superbonus”).
- Dyrektywy Parlamentu Europejskiego (dyrektywa EPBD „Zielone domy”)
Dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD IV), zatwierdzona przez Parlament Europejski i Radę, określa wiążące cele dotyczące transformacji ekologicznej budynków:
- Ograniczenie zużycia: Zmniejszenie średniego zużycia energii pierwotnej w zasobach budynków mieszkalnych o 16% do 2030 r. oraz o 20–22% do 2035 r. (w porównaniu z poziomami z 2020 r.).
- Budynki o zerowej emisji (ZEB): Od 1 stycznia 2030 r. wszystkie nowe budynki muszą być budynkami o zerowej emisji (a w przypadku budynków użyteczności publicznej – od 2028 r.).
- Wycofywanie kotłów gazowych: Stopniowe wycofywanie dotacji na systemy opalane paliwami kopalnymi oraz ich stopniowe wycofywanie do 2040 roku.
- Ocena cyklu życia (GWP): Wprowadzenie obowiązku obliczania całkowitej emisji CO₂ związanej z materiałami i procesem budowlanym.
- Główne punkty kluczowe porównania
- Koszty dostosowania: Włoskie zasoby budowlane pochodzą w większości z okresu przed 1990 r. i należą głównie do klas efektywności energetycznej E, F lub G. Rząd wyraził obawy co do wykonalności zbyt rygorystycznych terminów bez odpowiedniego funduszu wsparcia ze strony Unii Europejskiej.
- Transpozycja i planowanie: Dyrektywa UE nakłada obowiązek przedłożenia krajowego planu renowacji. Połączenie środków oszczędnościowych, zasad określonych w planie mieszkaniowym oraz celów UE stanowi poligon doświadczalny, który będzie miał wpływ na kształt przyszłych rozporządzeń wykonawczych oraz nowych, ukierunkowanych zachęt budowlanych.
Prof. Giuseppe Arnone