Wyniki międzynarodowego programu oceny PISA, dotyczące oceny uczniów, zostały niedawno przedstawione przez cypryjską minister edukacji, Athenę Michaelidou. Wyniki te wskazują na poważne problemy, z jakimi boryka się Cypr w zakresie efektów uczenia się uczniów i ogólnego poziomu wykształcenia.
W badaniu oceniono poziom „umiejętności czytania i pisania” 15-letnich uczniów (chłopców i dziewcząt) w trzech obszarach przedmiotowych: matematyce, naukach ścisłych oraz rozumieniu tekstu pisanego. Jego celem jest ocena jakości systemów edukacyjnych krajów uczestniczących w badaniu.
W badaniu PISA, organizowanym co trzy lata przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), w 2025 roku wzięło udział łącznie 762 000 uczniów z 91 krajów.
Wyniki cypryjskich uczniów, co przeanalizujemy poniżej, wskazują, że system edukacji na wyspie wymaga natychmiastowych reform strukturalnych i usprawnień, ponieważ Cypr po raz kolejny znalazł się w gronie krajów osiągających najsłabsze wyniki.
Zgodnie z wynikami badania krajowy system edukacji nadal wykazuje utrwalone słabości, które – o ile nie zostaną jak najszybciej wyeliminowane – spowodują, że Cypr pozostanie w tyle w czasach, gdy uczniowie i młodzież potrzebują szerokiego wachlarza umiejętności, aby wejść na rynek pracy.
Szczegóły ankiety
Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Ministerstwo Edukacji Cypru dane zebrano wiosną 2025 roku. W badaniu wzięło udział łącznie 7 802 cypryjskich uczniów ze 103 szkół, z czego 75 stanowiły szkoły publiczne, a 28 – prywatne.
W ramach badania PISA uczniowie otrzymali:
Komputerową ocenę, mającą na celu sprawdzenie ich umiejętności stosowania wiedzy i umiejętności w rzeczywistych sytuacjach.
Kwestionariusz służący zebraniu informacji o samych uczniach, ich środowisku rodzinnym, szkołach oraz ich postawach i postrzeganiu przedmiotów ścisłych.
Kwestionariusz szkolny, którego celem było zebranie informacji na temat charakterystyki szkoły oraz polityki realizowanej w odniesieniu do różnych kwestii edukacyjnych.
Wyniki badania dla Cypru
Niestety, wyniki badania plasowały Cypr i jego uczniów wśród uczestników osiągających najniższe wyniki pod względem statystycznym w porównaniu z odpowiednimi średnimi wynikami innych krajów Unii Europejskiej.
W szczególności średnie wyniki osiągnięte przez cypryjskich uczniów wyniosły:
1/ Nauki ścisłe: 411 punktów (średnia w Unii Europejskiej wyniosła 481, a średnia w krajach OECD – 482).
2/ Matematyka: 412 punktów (średnia w Unii Europejskiej wyniosła 463, a średnia w krajach OECD również wyniosła 463).
3/ Rozumienie tekstu pisanego: 379 punktów (średnia w Unii Europejskiej wyniosła 459, a średnia w krajach OECD – 461).
Szczególnie istotnym wnioskiem jest to, że od czasu poprzedniej oceny w 2022 roku nie odnotowano żadnego znaczącego postępu w zakresie wyników nauczania cypryjskich uczniów. Wręcz przeciwnie, choć wyniki z przedmiotów ścisłych i rozumienia tekstu pisanego utrzymały się na stałym poziomie, wyniki z matematyki odnotowały niewielki spadek o sześć punktów.
Kontekst społeczno-ekonomiczny i wyniki
Badanie PISA ujawnia również istotne wnioski dotyczące sytuacji społeczno-ekonomicznej uczniów.
Mówiąc dokładniej, niektórzy uczniowie pochodzący ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej osiągają wyniki plasujące ich w górnych 25% uczniów w skali kraju. Jest to budujący wynik, ponieważ odsetek ten jest wyższy od średniej odnotowanej w krajach Unii Europejskiej.
Wnioski
Podsumowując, przedstawione powyżej wyniki stanowią przekonujący dowód na to, że cypryjski system edukacji wymaga natychmiastowych reform i usprawnień, ponieważ cypryjscy uczniowie mają coraz większe trudności z konkurowaniem ze swoimi rówieśnikami z pozostałych krajów Unii Europejskiej.
W sytuacji, gdy państwo cypryjskie przeznacza znaczne kwoty na wynagrodzenia nauczycieli, wyniki w nauce nadal plasują Cypr wśród krajów osiągających najsłabsze wyniki w porównaniu z innymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej.
Jak stwierdził w parlamencie przewodniczący Komisji ds. Edukacji Izby Reprezentantów, Chrysanthos Savvides, niepokojące jest to, że sześciu na dziesięciu uczniów na Cyprze potrafi czytać tekst, ale nie jest w stanie zrozumieć tego, co czyta.
Ze swojej strony zastępca dyrektora ds. edukacji średniej podkreślił, że to konkretne badanie nie oddaje dokładnie ogólnego obrazu sytuacji w szkołach. Wyjaśnił również, że wprowadzone zostaną zmiany, w tym dodanie przedmiotów dotyczących nowych technologii, sztucznej inteligencji i robotyki.
Jednocześnie zaznaczył, że rozważane są propozycje dotyczące ograniczenia zakresu treści programowych, przeznaczenia większej ilości czasu na rozumienie tekstu czytanego, zachęcania do porównywania źródeł, włączenia codziennych ćwiczeń z rozwiązywania zadań matematycznych oraz zapewnienia nauczycielom dalszego doskonalenia zawodowego.