Bruksela: Parlament UE zatwierdza pożyczkę dla Ukrainy
W środę, 11 lutego, Parlament Europejski zdecydowaną większością głosów zatwierdził trzy akty prawne udostępniające Ukrainie pożyczkę pomocową w wysokości 90 miliardów euro na lata 2026-2027. Pomoże to krajowi zaspokoić jego potrzeby gospodarcze w obliczu trwającego już piąty rok konfliktu z Rosją. Wsparcie finansowe jest szczególnie pilne, biorąc pod uwagę, że zgodnie z prognozami Międzynarodowego Funduszu Walutowego, kasa państwowa Kijowa może wyczerpać się do kwietnia. Trzy akty prawne zostały przyjęte w trybie pilnym przez Parlament, aby zapewnić jak najszybsze dostarczenie pomocy finansowej Ukrainie. Propozycja pożyczki została zatwierdzona 458 głosami za, przy 140 głosach przeciw i 44 wstrzymujących się; propozycja zmiany Instrumentu Kredytowego dla Ukrainy otrzymała 473 głosy za, 140 przeciw i 32 wstrzymujące się. Wreszcie, propozycja zmiany długoterminowego budżetu UE na lata 2021-2027 (WRF) została zatwierdzona 490 głosami za, 130 przeciw i 32 wstrzymującymi się. Pożyczka pomocowa zostanie sfinansowana przez państwa członkowskie UE z wyłączeniem Czech, Węgier i Słowacji. Biorąc pod uwagę ich sprzeciw, decyzja została podjęta w ramach procedury wzmocnionej współpracy z udziałem 24 państw członkowskich. Finansowanie zostanie zatem podzielone w następujący sposób:
Jedna trzecia (30 mld euro) zostanie przeznaczona na wsparcie makroekonomiczne dla Ukrainy, poprzez pomoc makrofinansową (MFA) lub Ukraine Facility, specjalny instrument UE stworzony w celu zapewnienia stabilności gospodarczej, finansowania reform oraz inwestycji publicznych i prywatnych, a także wspierania ukraińskiego budżetu w jego wysiłkach na rzecz odbudowy i modernizacji kraju. Rząd w Kijowie będzie musiał opracować strategię wykorzystania tego finansowania, która będzie musiała zostać zatwierdzona przez państwa członkowskie. Pożyczka będzie również podlegać surowym warunkom, takim jak zobowiązanie do demokratycznych rządów, poszanowania praworządności, ochrony praw człowieka, w tym praw mniejszości, oraz walki z korupcją.
Pozostałe dwie trzecie pożyczki (60 mld euro) zostanie przeznaczone na inwestycje obronne, wsparcie przemysłu obronnego i zakup sprzętu wojskowego. Finansowanie zapewni Ukrainie dostęp do produktów obronnych podczas konfliktu z Rosją. Parlament UE potwierdził linię określoną przez państwa członkowskie, która przewiduje, że broń i sprzęt wojskowy „co do zasady” muszą być kupowane tylko od firm należących do UE, samej Ukrainy lub krajów EOG-EFTA (tj. Islandii, Liechtensteinu i Norwegii).
Wyjątki będą możliwe tylko wtedy, gdy sprzęt wojskowy nie będzie dostępny w wystarczających ilościach w tych krajach, aby zaspokoić ich potrzeby lub jeśli terminy dostaw są takie, że nie mogą zagwarantować odpowiedzi na pilne i natychmiastowe potrzeby operacyjne Ukrainy.
W takich przypadkach Ukraina będzie również mogła zakupić potrzebny jej sprzęt wojskowy od tych krajów, które zawarły dwustronne porozumienie z UE w sprawie dostępu do SAFE, instrumentu o wartości 150 miliardów euro na pożyczki na inwestycje obronne, oraz od krajów, które ustanowiły partnerstwo w zakresie bezpieczeństwa i obrony z UE i zapewniają Ukrainie znaczące wsparcie finansowe i wojskowe.
„Megapożyczka” zostanie sfinansowana poprzez emisję wspólnego długu UE na rynkach kapitałowych i zabezpieczona tak zwaną„rezerwą budżetową” długoterminowego budżetu UE, przy czym koszty obsługi zadłużenia zostaną pokryte z rocznych budżetów UE. Koszty te oszacowano na około 1 mld euro w 2027 r. i około 3 mld euro rocznie począwszy od 2028 r.
Kolejnym krokiem jest formalne przyjęcie pakietu przez Radę, tak aby Komisja mogła uruchomić pierwszą płatność na początku drugiego kwartału 2026 roku.
Rząd w Kijowie będzie musiał spłacić kapitał pożyczki dopiero po zakończeniu działań wojennych, po otrzymaniu reparacji wojennych od Rosji.
Laura Perreca