Subscribe
Najnowsza ewolucja strategii bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych wyraźnie sygnalizuje strukturalną zmianę w sposobie, w jaki Waszyngton interpretuje i definiuje swoją rolę w obronie kontynentu europejskiego. Nie jest to prosta korekta taktyczna, ale głęboka transformacja ogólnego podejścia strategicznego. Niedawna publikacja dwóch kluczowych dokumentów, Strategii Bezpieczeństwa Narodowego 2025 (NSS 2025) i Narodowej Strategii Obrony 2026 (NDS 2026), odzwierciedla dążenie administracji amerykańskiej do usprawnienia procesu podejmowania decyzji w zakresie bezpieczeństwa, zmniejszając niejasności interpretacyjne, które wcześniej charakteryzowały związek między kierunkiem politycznym a planowaniem wojskowym. To przyspieszone przejście od formułowania priorytetów do ich operacyjnego wdrażania wskazuje na zamiar nadania strategicznym wyborom natychmiastowej mocy wiążącej. Ramy te odzwierciedlają również oświadczenia sekretarza stanu Marco Rubio, który wyraźnie wezwał do ponownego przemyślenia Sojuszu Atlantyckiego w jego tradycyjnej formie. Stwierdzenia te nie wydają się być odosobnionymi lub przypadkowymi stanowiskami, ale raczej politycznym wyrazem już dojrzałej i skonsolidowanej orientacji strategicznej, zgodnej z szerszym przeglądem roli Stanów Zjednoczonych w euroatlantyckim krajobrazie bezpieczeństwa.
FUNKCJONALNE ROZRÓŻNIENIE MIĘDZY NSS 2025 I NDS 2026
NSS 2025 stanowi ogólny dokument polityczny Białego Domu, określający priorytety, cele i ogólną wizję bezpieczeństwa narodowego. Zapewnia ramy koncepcyjne, w których podejmowane są kolejne decyzje, bez zagłębiania się w szczegóły rozmieszczenia wojsk. Zadanie to powierzono NDS 2026, opracowanej przez Departament Obrony, która przekłada te kierunki na konkretne dyrektywy operacyjne. Strategia obronna wyjaśnia, w jaki sposób siły zbrojne USA powinny być zorganizowane, rozmieszczone geograficznie i wykorzystywane, ze szczególnym uwzględnieniem równowagi między stałą obecnością, strategicznym odstraszaniem i zdolnością do szybkiego rozmieszczania w odpowiedzi na kryzysy.
ZMNIEJSZENIE BEZPOŚREDNIEGO ZAANGAŻOWANIA USA W EUROPIE
Jednym z głównych elementów NDS 2026 jest stopniowa redukcja amerykańskich sił lądowych rozmieszczonych na stałe na kontynencie europejskim. Podejście to nie oznacza całkowitego wycofania się, ale raczej redefinicję postawy wojskowej w oparciu o większą elastyczność operacyjną i dostępność jednostek zdolnych do szybkiej interwencji w nagłych przypadkach. Wybór ten oznacza redystrybucję odpowiedzialności w ramach NATO, w ramach której Europa jest wzywana do odgrywania bardziej znaczącej roli w swojej konwencjonalnej obronie.
PRZEZWYCIĘŻENIE MODELU AUTOMATYCZNEJ ZALEŻNOŚCI
Nowy paradygmat strategiczny ma na celu ostateczne przezwyciężenie modelu bezpieczeństwa opartego na niemal automatycznej zależności od amerykańskich gwarancji wojskowych. Ponowne przemyślenie Sojuszu Atlantyckiego, wywołane na poziomie politycznym, nie powinno być interpretowane jako osłabienie NATO, ale jako dostosowanie do kontekstu historycznego i strategicznego, który uległ głębokiej zmianie w porównaniu z zimną wojną. Komplementarność amerykańskich dokumentów strategicznych wyraźnie pokazuje, że transformacja Sojuszu jest uważana za niezbędny warunek utrzymania jego długoterminowej skuteczności.
REDYSTRYBUCJA ZDOLNOŚCI WOJSKOWYCH W RAMACH SOJUSZU
Zgodnie z NDS 2026, Stany Zjednoczone zamierzają skupić się na domenach uznawanych za mające najwyższą wartość strategiczną, takich jak odstraszanie nuklearne, obrona przeciwrakietowa, cyberprzestrzeń i zdolności uderzeniowe dalekiego zasięgu. Jednocześnie na europejskich sojusznikach spoczywa główna odpowiedzialność za uzupełnienie luk w zdolnościach w sektorze konwencjonalnym, tak aby byli oni w stanie autonomicznie podtrzymywać operacje bojowe o wysokiej intensywności w czasie. Ta funkcjonalna redystrybucja zdolności jest jednym z ukrytych filarów obecnej wizji strategicznej USA.
IMPLIKACJE DLA DOWODZENIA I PLANOWANIA OPERACYJNEGO
Zarysowana zmiana ma także bezpośrednie implikacje dla struktur dowodzenia i kontroli NATO. Rośnie presja na państwa europejskie, aby przyjęły bardziej decydującą rolę w planowaniu i prowadzeniu operacji, przy jednoczesnym utrzymaniu strategicznego przywództwa Stanów Zjednoczonych w ramach Sojuszu. Ewolucja ta jest częścią szerszego priorytetu Stanów Zjednoczonych, którego celem jest skoncentrowanie głównej siły wojskowej na obronie własnego terytorium i regionu Indo-Pacyfiku.
EUROPEJSKIE WYZWANIE: MIĘDZY SOJUSZEM ATLANTYCKIM A AUTONOMIĄ STRATEGICZNĄ
W świetle tych przemian Europa stoi przed koniecznością znalezienia nowej równowagi w kryzysach międzynarodowych: z jednej strony utrzymanie solidnych relacji z sojusznikiem USA i zachowanie spójności Sojuszu Atlantyckiego jako filaru zbiorowego bezpieczeństwa pozostaje kluczowe; z drugiej strony potrzeba wzmocnienia autonomicznej zdolności Unii Europejskiej do obrony granic jest wyraźnie widoczna, zwłaszcza w świetle rosnącej presji Rosji na jej wschodnią flankę. Wyzwaniem jest pogodzenie tych dwóch wymiarów, unikając zarówno nadmiernej zależności, jak i strategicznej fragmentacji, oraz budowanie bardziej dojrzałej i wiarygodnej europejskiej odpowiedzialności w odnowionych ramach transatlantyckich.