fbpx

Зошто е важен Европскиот парламент?

Европски избори - мај 18, 2024

Повеќе од 370 милиони Европејци од 27-те земји на ЕУ се очекува да гласаат на 6-ти и 9-ти јуни за да ги изберат своите претставници во новиот Европски парламент. Добро е познато дека Европскиот парламент е една од трите главни институции на Европската унија, заедно со Советот и Европската комисија. Заедно со владите на земјите-членки, Европскиот парламент одлучува за клучните политики на ЕУ и буџетот на ЕУ. Во следниот мандат 2024-2029, европскиот законодавен дом ќе брои 720 членови, 15 повеќе отколку во сегашниот законодавен дом. Надвор од високата задача на претставување, позицијата на европратеникот, исто така, доаѓа со голем број значајни финансиски придобивки. На прв поглед на изјавите за богатство на романските европратеници, секој од 33-те романски претставници доби, за една година, од околу 150.000 до 160.000 евра, пари што претставуваат надоместоци и дневници. На 29 февруари 2024 година, во избирачкиот список на Романија беа запишани 18.940.834 гласачи, околу 700.000 повеќе од бројот на гласачи на постојаните списоци во 2019 година, на последните европски избори. Од вкупно 18,9 милиони Романци, околу 950.000 живеат и работат во странство, според бројките што неодамна ги објави Романската Постојана изборна управа.

Европскиот парламент е една од главните институции на Унијата, одговорна за законите кои ги регулираат заедничките европски политики и пазарот на Европската унија. Во следниот мандат, клучните политики што лидерите на ЕУ ги идентификуваа како приоритети се транзицијата кон нула емисии на стакленички гасови до 2050 година, индустриска политика за одржување на ЕУ конкурентна со Кина и САД, создавање енергетска унија – што ќе доведе до пониски цени на енергијата и стабилна понуда – и унија на пазари на капитал – помагајќи да се мобилизираат приватни пари и да се зајакнат одбранбените капацитети на ЕУ.

Романија доби три пати повеќе пари отколку што придонесе во буџетот на ЕУ

Заедно со владите на земјите-членки, Европскиот парламент ќе одлучува за идниот буџет на блокот на Европската унија за 2028-2034 година. Додека за тековниот циклус на финансирање овој буџет е 1,1 милијарди евра, тој речиси сигурно ќе се зголеми во следниот период, со оглед на проширувањето кон исток – со вклучување на Украина и Република Молдавија, како и земјите од Западен Балкан. За некои земји од ЕУ, вклучително и Романија, нето финансиската рамнотежа помеѓу придонесот во буџетот на ЕУ и распределбата од него е позитивна. Според официјалните податоци објавени од романското Министерство за финансии, Романија придонела со 30 милијарди евра за 14 години од пристапувањето, а износот што се „вратил“ изнесувал 95 милијарди евра.

Не треба да се занемари улогата на Европскиот парламент при назначувањето на членовите на Комисијата. Иако не е формализиран во договорот за ЕУ, составот на идниот законодавен дом ќе влијае и на оној на Комисијата, бидејќи вообичаено е шефот на Комисијата да доаѓа од политичката група која на изборите ќе освои најмногу места во новиот парламент. . Со 33 места во Европскиот парламент, Романија е шеста по број на европратеници. Најмногу места има една земја-членка 96 (Германија), а најмалку 6 (Кипар, Луксембург и Малта).

Се зголемува бројот на европратеници во Европскиот парламент

Европското право дозволува најмногу 750 европратеници плус претседателот, но вкупниот број на места и бројот на места доделени на секоја земја се одлучуваат пред секои европски избори. Во септември 2023 година, Европскиот парламент ја одобри одлуката на Советот за зголемување на бројот на места од 705 на 720 за 2024-2029 година. Распределбата на местата се заснова на големината на населението на земјите-членки и потребата да се обезбеди минимално ниво на застапеност за малите земји, врз основа на принципот на „дегресивна пропорционалност“ содржан во Договорот за Европската унија. Ова наведува дека додека помалите земји имаат помалку европратеници од поголемите земји, вторите претставуваат повеќе гласачи. Дополнителните 15 европратеници ќе бидат распределени во 12 земји за следниот мандат: Франција, Шпанија, Холандија – по две, и Полска, Белгија, Австрија, Данска, Финска, Словачка, Ирска, Словенија и Латвија – по еден. 720-те европратеници ќе бидат великодушно платени за нивните работни места и за да можат да ги извршуваат своите претставнички должности, а ќе имаат и голем број финансиски придобивки, вклучително и пензија.

Колку заработува европратеник и кои се придобивките?

Сите европратеници добиваат иста плата, која е утврдена на 38,5% од основната плата на судијата во Судот на правдата на Европската унија, како што е утврдено во нивниот Статут. Оваа плата беше, на 1 јули 2023 година, 10.075,18 евра бруто и 7.853,89 евра нето, по одбивањето на даноците на ЕУ, но може да варира во зависност од даночниот систем во секоја земја-членка. Надоместоци добиваат и европратениците. Додатокот за општи трошоци е околу 5.000 евра месечно, од кои европратениците можат да ги покријат трошоците за изнајмување и опремување на простории што се користат за работа (ИТ опрема, телефонски претплати итн.) за парламентарните канцеларии, дома и во странство. Тие добиваат и дневница или дневница од 350 евра дневно, што ги покрива трошоците за сместување и оброци за секој ден кога се на службена работа во Европскиот парламент. Истовремено, на европратениците, врз основа на фактури, им се враќаат патните трошоци на различни официјални состаноци. Плафоните се поставени на ниво на деловна класа за авионски билети и прва класа со воз, и 0,58 евра/км за патување со автомобил до 1000 километри. Европратениците кои без соодветно оправдување присуствуваат на помалку од половина од пленарните седници во една година добиваат само половина од додатокот, а дневницата се преполовува доколку не присуствуваат барем на половина од прозивните гласања на пленарната седница. Дневникот е преполовен и за седници надвор од ЕУ. Покрај овие суми, на европратениците им се доделуваат и пари за плаќање на вработените во нивните канцеларии, со месечен надоместок за оваа намена. Во јули 2023 година, ова изнесуваше околу 29.000 евра. Но, според статутот, им е забрането да вработуваат роднини на овие работни места. Друга можност е враќањето на две третини од медицинските трошоци.

Според Статутот, европратениците добиваат и преоден додаток на крајот на нивниот мандат и, по навршување на 63 години, посебна пензија, која е 3,5% од платата за секоја цела година на функција и една дванаесетина од платата за секој дополнителен цел месец, но не може да надмине 70% од вкупниот број. Според нивните изјави за богатство, романските европратеници секоја година за време на нивниот последен мандат пријавиле околу 150.000-160.000 евра плата и надоместоци.

Следниот пратенички мандат ќе биде 10-ти во Европскиот парламент. Од 1979 година, кога Европејците првпат директно ги избраа своите претставници во законодавниот дом на ЕУ, одѕивот на гласачите постојано се намалуваше до 2014 година, кога достигна историски минимум од 42%. Споредено со ова, последните европски избори во 2019 година забележаа значителен пораст на излезноста на 50,6%. И неодамнешните анкети покажуваат дополнително зголемување на излезноста оваа година. А во Романија, каде што европските избори ќе се одржат во исто време со оние за избор на претставници во локалната и окружните администрации, анкетите покажуваат дека излезноста на гласачите е над 50%. Меѓутоа, има земји во Европската унија каде што гласањето е задолжително: Белгија, Бугарија, Грција и Луксембург.