Netanjahu: Lis i lew

Konflikty na Bliskim Wschodzie - 2026-11-10

Benjamin Netanjahu, premier Izraela, nie wygrał wyborów parlamentarnych 27 października 2026 r., ale też ich nie przegrał. Było to niezwykłe osiągnięcie dla najdłużej urzędującego premiera w historii Izraela, który sprawował urząd 7 października 2023 r., kiedy to ogromna wpadka służb bezpieczeństwa umożliwiła terrorystom z Hamasu ze Strefy Gazy zabicie 1 200 Izraelczyków i wzięcie 250 zakładników. Po raz kolejny Netanjahu pokazał, że jest człowiekiem, który potrafi przetrwać. Makiavelli zauważył, że skuteczny przywódca musi być lisem, by rozpoznawać pułapki, i lwem, by odstraszać wilki. Netanjahu z pewnością jest i jednym, i drugim – przebiegły jak lis i silny jak lew, podczas gdy jego kraj ma do pokonania mnóstwo wilków. Jest on potępiany na arenie międzynarodowej za złamanie starej zasady, zgodnie z którą Żydom nie wolno się bronić, a tym bardziej wygrywać wojen. Jego krytycy wydają się nie zdawać sobie sprawy, że jego główny konkurent, Gadi Eisenkot, również jest lwem. Jest on byłym generałem, a dokładniej szefem sztabu Sił Obronnych Izraela przez cztery lata. Jeśli uda mu się zastąpić Netanjahu na stanowisku premiera, podejmie te same działania, które sprawiły, że Netanjahu stał się niepopularny wśród zachodniej inteligencji.

Biznesmen i wojownik

W przeciwieństwie do wielu politycznych lisów Netanjahu ma swoje zasady. Jest syjonistą, co oznacza, że wierzy w żydowskie państwo narodowe na historycznej ojczyźnie Żydów. Urodził się w Tel Awiwie w 1949 roku jako syn szanowanego historyka, który przez pewien czas wykładał w Stanach Zjednoczonych. Po ukończeniu amerykańskiego liceum wrócił do Izraela w 1967 roku, aby wstąpić do Sił Obronnych Izraela (IDF), gdzie został ranny podczas akcji ratunkowej 90 zakładników w 1972 roku. Jego brat Yonatan zginął, dowodząc brawurową akcją ratunkową 102 zakładników na lotnisku Entebbe w Ugandzie w 1976 roku. Netanjahu ukończył dwa kierunki studiów na MIT, przez pewien czas pracował w sektorze finansowym, a w 1978 roku powrócił do Izraela. W latach 1984–1988 pełnił funkcję ambasadora Izraela przy ONZ. Po powrocie do Izraela wstąpił do partii Likud, łączącej nacjonalizm z liberalizmem gospodarczym. W 1996 roku Netanjahu został premierem i rozpoczął liberalizację gospodarki, jednocześnie zajmując twarde stanowisko wobec terroryzmu. W latach 1999–2002, będąc w opozycji, pełnił kolejno funkcje ministra spraw zagranicznych, a następnie ministra finansów, kontynuując wysiłki na rzecz liberalizacji gospodarki. Przeprowadził prywatyzację, deregulację i obniżki podatków, zmniejszając najwyższą stawkę podatku dochodowego z 64 do 44 procent, a stawkę podatku od osób prawnych z 36 do 18 procent. W 2005 roku Netanjahu złożył jednak rezygnację w proteście przeciwko wycofaniu sił izraelskich ze Strefy Gazy.

Ani w sali konferencyjnej, ani w sypialni

Po raz kolejny, po okresie przebywania w opozycji w latach 2005–2009, Netanjahu pełni do dziś funkcję premiera Izraela, z wyjątkiem krótkiej przerwy. Pod przewodnictwem Netanjahu partia Likud prowadzi politykę, zgodnie z którą rząd powinien trzymać się z dala zarówno od sal konferencyjnych, jak i sypialni. Na przykład obecny przewodniczący Knesetu, Amir Ohana, członek Likudu, jest otwarcie homoseksualny. Jak na ironię, Arabowie w Izraelu są jedynymi Arabami na świecie, którzy mogą głosować w wolnych wyborach. Netanjahu wierzy w bezpieczeństwo oparte na wystarczającej sile, by odstraszyć wilki, podczas gdy jego przeciwnicy wierzą w bezpieczeństwo oparte na negocjacjach z wilkami. Chociaż atak Hamasu na Izrael w 2023 roku był porażką w zakresie bezpieczeństwa, od tego czasu Izraelczycy odnoszą jedno zwycięstwo militarne po drugim. Zlikwidowali przywództwo dwóch organizacji terrorystycznych na granicach Izraela – Hamasu w Strefie Gazy i Hezbollahu w Libanie – a we współpracy z siłami amerykańskimi zabili większość irańskich przywódców w jednym uderzeniu na Teheran. Stany Zjednoczone i Izrael wspólnie w znacznym stopniu unieruchomiły irański program jądrowy. Tymczasem żadne z trzech krajów arabskich, które podpisały w 2020 r. porozumienia Abrahama – Zjednoczone Emiraty Arabskie, Bahrajn i Maroko – nie wycofało się z nich.

Kwitnąca gospodarka

Netanyahu miał rację w 2005 roku, twierdząc, że wycofanie sił izraelskich ze Strefy Gazy było przedwczesne, i prawdopodobnie ma rację również teraz, twierdząc, że tak zwane rozwiązanie oparte na koncepcji dwóch państw w konflikcie między Arabami a Żydami nie jest wykonalne. Prezydent Izraela poprosił swojego rywala, Eisenkota, o utworzenie rządu. Niezależnie od tego, czy mu się to uda, czy nie, do osiągnięć Netanjahu należy silne państwo i kwitnąca gospodarka, której wzrost w tym roku prognozuje się na pięć procent.