Wybór firmy Webuild jako preferowanego oferenta na budowę zambijskiego odcinka nowej linii kolejowej „Korytarz Lobito” stanowi ważny kamień milowy w strategii Włoch dotyczącej współpracy gospodarczej z Afryką. Inicjatywa ta, promowana przez Africa Finance Corporation (AFC), stanowi część Planu Mattei dla Afryki i wzmacnia zaangażowanie włoskich przedsiębiorstw w rozwój strategicznej infrastruktury tego kontynentu. Firma Webuild została wybrana na lidera konsorcjum, w skład którego wchodzą portugalska firma Mota-Engil oraz turecka firma İçtaş, z których każda posiada 30-procentowy udział. Wynik ten jest efektem procesu współpracy zapoczątkowanego w 2024 r. podczas szczytu G7 w Borgo Egnazia, kiedy to Włochy – wraz z Angolą, Zambią, Unią Europejską, Stanami Zjednoczonymi i Afrykańskim Bankiem Rozwoju – podpisały protokół ustaleń dotyczący korytarza. Udział Włoch był wspierany przez koordynację działań między rządem włoskim, Cassa Depositi e Prestiti (CDP) oraz SACE, we współpracy z różnymi afrykańskimi i międzynarodowymi instytucjami finansowymi.
SPECYFIKACJA TECHNICZNA I SKUTKI GOSPODARCZE
Projekt linii kolejowej Zambia–Lobito obejmuje budowę około 831 kilometrów nowej linii kolejowej łączącej Zambię z Angolą. Pakiet 1B, którego realizację powierzono konsorcjum, obejmuje 517-kilometrowy odcinek w Zambii, rozciągający się od granicy z Angolą do Chingoli w prowincji Copperbelt – kluczowego ośrodka górniczego tego kraju. Trasa będzie przebiegać przez obszary, na których obecnie brakuje infrastruktury kolejowej na dużą skalę, i obejmie 22 mosty i wiadukty, osiem stacji oraz trzy zajezdnie, a całość została zaprojektowana z myślą o obsłudze dużego natężenia ruchu towarowego. Linia ta połączy się, przechodząc przez terytorium Angoli, z Luacano, gdzie dołączy do linii kolejowej Benguela – istniejącej, działającej infrastruktury, która obecnie jest modernizowana. System ten zapewni dostęp do portu Lobito nad Atlantykiem i poprawi połączenia między obszarami produkcyjnymi w Afryce Środkowej a rynkami międzynarodowymi. Zgodnie z szacunkami projektowymi czas potrzebny na transport towarów z Copperbelt na rynki światowe mógłby ulec skróceniu z 16 do siedmiu dni, a łączne korzyści gospodarcze dla Zambii i Angoli wyceniane są na około trzy miliardy dolarów.
SUROWCE KLUCZOWE, DYWERSYFIKACJA HANDLU I INTEGRACJA REGIONALNA
Połączenie między portem w Angoli, okręgami górniczymi w Demokratycznej Republice Konga oraz obszarami wydobywczymi w Zambii obejmuje terytoria, na których znajdują się znaczne zasoby miedzi, kobaltu i innych minerałów niezbędnych do transformacji energetycznej. Większa efektywność logistyczna może pomóc w obniżeniu kosztów transportu, wspierać rozwój lokalnych łańcuchów dostaw oraz poprawić integrację między działalnością wydobywczą, przemysłem i handlem międzynarodowym. Ponadto korytarz ten otwiera szlak handlowy w kierunku zachodnim, stanowiąc alternatywę dla tradycyjnych rynków zbytu nad Oceanem Indyjskim. Ta dywersyfikacja może poszerzyć możliwości logistyczne dostępne dla zaangażowanych krajów, wzmacniając ich powiązania z rynkami światowymi i przyczyniając się do bezpieczeństwa łańcuchów dostaw. W związku z tym infrastruktura ta jest traktowana jako priorytet w ramach G7, Partnerstwa na rzecz Globalnej Infrastruktury i Inwestycji (PGII) oraz europejskiej inicjatywy „Global Gateway”.
MOŻLIWOŚCI PRZEMYSŁOWE DLA WŁOCH I UNII EUROPEJSKIEJ
Wybór firmy Webuild może stanowić punkt zwrotny dla obecności gospodarczej Włoch w Afryce, zwłaszcza dzięki zaangażowaniu krajowego łańcucha dostaw obejmującego małe i średnie przedsiębiorstwa. Możliwości wykraczają poza sektor budowlany i obejmują inżynierię, logistykę, usługi technologiczne, rolnictwo oraz działania związane z przetwarzaniem i komercjalizacją minerałów o kluczowym znaczeniu. W rzeczywistości „Plan Mattei” ma na celu umocnienie modelu współpracy, który łączy inwestycje infrastrukturalne z tworzeniem miejsc pracy, rozwijaniem umiejętności i generowaniem wartości dodanej w krajach partnerskich. Dla UE projekt ten stanowi konkretną okazję do pogodzenia afrykańskich celów rozwojowych z celami dywersyfikacji handlu i odporności przemysłowej Europy. Udział europejskich przedsiębiorstw, wspierany przez instrumenty finansowe i instytucjonalne, może przyczynić się do wzajemnego uzupełniania się „Planu Mattei” i inicjatywy „Global Gateway”, zapobiegając fragmentacji działań i sprzyjając wspólnej strategii.
ZARZĄDZANIE I PERSPEKTYWY WDROŻENIA
Africa Finance Corporation, afrykańska wielostronna instytucja finansowa promująca i rozwijająca tę inicjatywę, współpracowała z rządami Angoli i Zambii w celu koordynacji procesów uzyskiwania zezwoleń, zharmonizowania priorytetów krajowych oraz wsparcia projektu w drodze do fazy realizacji. Wybór firmy Webuild pozostaje jednak uzależniony od zakończenia negocjacji technicznych, handlowych i prawnych, których rozpoczęcie zaplanowano na listopad 2026 r. Korytarz Lobito może zatem stać się poligonem doświadczalnym dla współpracy międzynarodowej opartej na produktywnych inwestycjach i wspólnych korzyściach. O skali osiągniętych rezultatów zadecyduje jego zdolność do przekształcenia połączeń kolejowych w rozwój przemysłowy, integrację regionalną i większe bezpieczeństwo dostaw. Dla Włoch i UE trasa zambijska stanowi już strategiczną szansę na umocnienie trwałych stosunków gospodarczych z Afryką Południową, łącząc interesy przemysłowe, zrównoważony rozwój i partnerską współpracę opartą na równości.